Vai trò của tổ chức đảng trong phát triển doanh nghiệp và bảo đảm quyền lợi người lao động

Công ty cổ phần Vật tư và Dịch vụ kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh là Doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa từ ngày 1-1-2003. Vốn điều lệ của công ty là 10 tỉ đồng, biên chế lao động 150 người. Tính đến đầu năm 2008, công ty đã qua 5 năm hoạt động trong cơ chế mới. Mặc dù, còn nhiều khó khăn, thử thách nhưng công ty đã chuyển đổi cơ bản cơ chế quản lý và đạt được những chỉ tiêu quan trọng trong sản xuất, kinh doanh. Lợi nhuận hằng năm tăng dần từ 2 tỉ đồng đến trên 3 tỉ so với lợi nhuận cao nhất khi còn là doanh nghiệp nhà nước chỉ đạt ở mức 400 triệu đồng/năm. Cổ tức đạt trung bình từ 16% đến 18%. Thu nhập bình quân của người lao động từ mức 1,5 triệu đồng lên trên 3 triệu đồng/tháng. Hoạt động đầu tư và đầu tư xây dựng cơ bản có những chuyển biến rõ rệt. Trong vòng 5 năm, tổng trị giá tài sản của Công ty từ 10 tỉ đồng đã tăng tới hơn 30 tỉ đồng vào cuối năm 2007.

Đảng bộ Công ty, đã xác định được vai trò, vị trí của mình khhi doanh nghiệp chuyển sang công ty cổ phần; có cách thức hoạt động thích hợp để khẳng định sự có mặt tất yếu của mình trong mọi mặt đời sống của doanh nghiệp, bảo đảm cho các nghị quyết của Hội đồng quản trị được thực thi. Đảng bộ đã nỗ lực phấn đấu, khẳng định được vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong điều kiện hoạt động mới. Trong 5 năm liền từ năm 2003 đến năm 2007, Đảng bộ đều được xét công nhận là Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, trong đó 3 năm 2005, 2006 và 2007 là Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu.

Công đoàn Công ty, là công đoàn trực thuộc Công đoàn Thương mại và Du lịch Việt Nam (nay là Công đoàn Công thương Việt Nam) đã bảo đảm được vai trò, chức năng của tổ chức đại diện cho người lao động, là đơn vị có truyền thống nhiều năm được công nhận là Công đoàn vững mạnh, xuất sắc ngay khi còn là doanh nghiệp nhà nước. Năm 2004, được tặng Bằng khen toàn diện của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Liên tục trong các năm 2005, 2006 và 2007, Công đoàn Công ty được tặng Cờ Thi đua toàn diện của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Chi đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Công ty có trên 20 đoàn viên, là đơn vị trực thuộc Đoàn Khối cơ sở Bộ Thương mại, cũng là tổ chức có nhiều hoạt động, góp phần tích cực cho phong trào Đoàn khối. Các năm từ 2003 đến 2007 Chi đoàn đều được xét công nhận là Tổ chức Đoàn Khá, Tiên tiến, Xuất sắc.

Để đạt được các thành tích trên, chúng tôi đã có những quan điểm, giải pháp và việc làm cụ thể như sau:

1- Đối với tổ chức Đảng

Trước hết, Cấp ủy Đảng Công ty xác định công tác lãnh đạo các đoàn thể quần chúng là nhiệm vụ hết sức quan trọng. Nếu như trong doanh nghiệp nhà nước, có thể các đoàn thể này không mạnh thì ảnh hưởng của nó đối với doanh nghiệp chỉ một phần, còn trong công ty cổ phần ảnh hưởng của nó sẽ lớn hơn. Cụ thể là ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, đến khả năng vận động thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, làm tăng nguy cơ phân hóa trong cộng đồng người lao động và nguy cơ nảy sinh các vụ tranh chấp lao động trong doanh nghiệp. Cấp ủy Đảng đã chú trọng công tác tổ chức và hoạt động của Công đoàn, Chi đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ chí Minh. Đặc biệt, đối với tổ chức Công đoàn, đề ra yêu cầu đội ngũ cán bộ Công đoàn phải có phẩm chất, năng lực, am hiểu luật pháp, chính sách, có bản lĩnh và phương pháp công tác để có thể tuyên truyền, giáo dục người lao động, đoàn viên công đoàn về ý thức tổ chức, kỷ luật, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề để nâng cao năng suất, chất lượng lao động.

2- Đối với các tổ chức đoàn thể

Xuất phát từ đặc trưng cơ bản của công ty cổ phần là ngay từ khi ra đời, Công ty đã đa dạng hóa quyền sở hữu và cụ thể hóa chủ sở hữu, nên Ban Chấp hành Công đoàn Công ty xác định nhiệm vụ làm thế nào để người lao động Công ty quán triệt được việc phải tự chịu mọi trách nhiệm, rủi ro hơn khi không còn là cán bộ-công nhân viên của doanh nghiệp nhà nước, không còn lợi thế như ở doanh nghiệp nhà nước. Chính vì vậy, Công đoàn Công ty đã quan tâm giáo dục cho công đoàn viên ý thức tôn trọng nội quy, kỷ luật lao động, lao động có năng suất, chất lượng và đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp, cho nhà nước và cho bản thân mình. Người lao động phải học tập nâng cao trình độ mọi mặt để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và để tự bảo vệ mình.

Chi đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong Công ty cũng đã quán triệt tinh thần là tổ chức tập hợp lực lượng lao động trẻ, năng động, đi đầu trong việc nghiên cứu, áp dụng các sáng kiến, cải tiến, phương thức quản lý tiên tiến đem lại hiệu quả cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chi Đoàn thanh niên đã khơi gợi được các đoàn viên, thanh niên niềm tin, tư duy năng động, tinh thần sẵn sàng chấp nhận mọi sự phân công, điều động, chấp nhận cái mới để trưởng thành, giúp doanh nghiệp vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, thực hiện tốt các chương trình, kế hoạch đề ra.

Mặt khác, Chi đoàn Thanh niên Công ty còn xác định phải làm tốt chức năng là môi trường rèn luyện, bồi dưỡng phát triển Đảng trong đoàn viên, thanh niên, thực hiện nhiệm vụ là cánh tay phải, lực lượng hậu bị của Đảng. Đó cũng chính là thực hiện yêu cầu tạo nguồn cán bộ có tài, có đức giúp việc chuẩn bị nhân sự lâu dài cho doanh nghiệp.

3- Về lãnh đạo của Cấp ủy Đảng

Ngoài tư tưởng và nhận thức về vị trí, vai trò của các đoàn thể trong doanh nghiệp, công ty cổ phần, Cấp ủy Đảng Công ty còn quan tâm đến phương pháp lãnh đạo của mình đối với các tổ chức này, coi đó là một nhiệm vụ quan trọng.

Một là, Cấp ủy Đảng đã tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, trình độ nhận thức và chất lượng mọi mặt của lực lượng lao động là thành viên các tổ chức đoàn thể của Công ty, chia sẻ các khó khăn trong hoạt động đoàn thể, nhất là hoạt động của Công đoàn trong công ty cổ phần (không còn thuận lợi như ở doanh nghiệp nhà nước), từ đó hướng cho Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Chi đoàn có nội dung, phương pháp công tác phù hợp.

Cấp ủy Đảng bố trí một chi ủy viên phụ trách mảng hoạt động đoàn thể, trực tiếp giữ vai trò Chủ tịch Công đoàn; một đảng viên có tinh thần trách nhiệm và khả năng công tác đoàn thể làm Bí thư Chi đoàn trong các nhiệm kỳ đầu để bảo đảm sự lãnh đạo sâu sát của Cấp ủy đối với tổ chức công đoàn và đoàn thanh niên, đồng thời vận động đội ngũ cán bộ quản lý chủ chốt của doanh nghiệp tạo điều kiện thuận lợi để các cán bộ đoàn thể hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Cấp ủy Đảng cũng đã chú trọng công tác tổ chức bộ máy, lề lối, phương pháp làm việc của Ban Chấp hành các đoàn thể, chủ động góp ý kiến, tư vấn đối với việc phân công, phân nhiệm, rút kinh nghiệm trong công tác đoàn thể. Đồng thời, tạo điều kiện cho thành viên Ban Chấp hành các đoàn thể được tham dự các lớp đào tạo ngắn hạn, đào tạo chuyên đề về nghiệp vụ công tác đoàn thể để họ vừa có uy tín, vừa mạnh về chất lượng.

Cấp ủy Đảng đã thống nhất với lãnh đạo Công ty, tạo điều kiện để đại diện Ban Chấp hành Công đoàn tham gia các Ban soạn thảo Thỏa ước Lao động tập thể, các Quy chế quản lý nội bộ…, tham gia Hội đồng khen thưởng, kỷ luật, Hội đồng lương và đóng góp ý kiến với các bộ phận chức năng xem xét giải quyết những vấn đề có liên quan đến chế độ, chính sách đối với người lao động, để Công đoàn có vai trò thực sự trong mọi hoạt động của doanh nghiệp.

Hai là, cấp ủy Đảng cùng với bộ máy lãnh đạo Công ty, Ban Chấp hành Công đoàn thực hiện tốt Quy chế dân chủ trong doanh nghiệp, có cơ chế phối hợp và thực hiện chế độ thông tin về các chương trình, kế hoạch đầu tư, tổ chức sản xuất, kinh doanh để Ban Chấp hành các đoàn thể nắm bắt, cập nhật, triển khai hoạt động đồng bộ với hoạt động của doanh nghiệp.

Duy trì tốt mối quan hệ giữa Cấp ủy Đảng đồng thời với các tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên cấp trên trực tiếp của Công đoàn, Đoàn thanh niên Công ty; phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo ban chấp hành các đoàn thể thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức, thực hiện đầy đủ vai trò, chức năng của đoàn thể trong doanh nghiệp và các chương trình công tác của đoàn thể cấp trên đề ra.

Tuy nhiên, trong quá trình chỉ đạo thực hiện đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế (nằm trong các hạn chế của cả hệ thống), cần có giải pháp khắc phục. Đó là:

- Sự chậm đổi mới trong nhận thức của người lao động đối với yêu cầu của doanh nghiệp mới, chủ thể mới là Công ty Cổ phần (khác với chủ thể Nhà nước). Từ đó, dẫn đến ý thức tổ chức, kỷ luật lao động chưa cao, chưa chú trọng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề; kiến thức pháp luật, sự hiểu biết các quy chế, chế độ quản lý nội bộ thường không đầy đủ.

- Ban Chấp hành Công đoàn cũng chưa có biện pháp tuyên truyền để người lao động hiểu biết đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức đại diện cho mình, về quyền lợi và nghĩa vụ của công đoàn viên. Do vậy, người lao động thường chỉ đòi hỏi Công đoàn đã làm gì cho mình (?), có bênh vực cho mình không (?), mà ít quan tâm đến việc chăm lo xây dựng tổ chức, trong đó có một số người thiếu nhiệt tình tham gia các hoạt động phong trào.

- Một số ủy viên Ban Chấp hành được tập thể tín nhiệm bầu lên, nhưng do công việc chuyên môn bận rộn, mặt khác do chưa có kinh nghiệm công tác đoàn thể, nên khả năng đóng góp cho hoạt động của Ban Chấp hành còn hạn chế. Tập thể Ban Chấp hành cũng chưa thực sự đổi mới về lề lối, phương pháp làm việc nên có việc chưa sâu, có việc chưa khoa học.

Theo chúng tôi, ngoài sự quan tâm sâu sát của Cấp ủy Đảng để hoạt động công đoàn thực sự vững mạnh, Ban Chấp hành Công đoàn đủ sức lãnh đạo tổ chức hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của mình thì chính Công đoàn cần tự hoàn thiện mình để đáp ứng các yêu cầu sau:

Thứ nhất, Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở và trước hết là chủ tịch Công đoàn cần được đào tạo, bồi dưỡng trưởng thành từ người lao động giỏi, được tập thể tín nhiệm. Chủ tịch Công đoàn phải am hiểu sâu sắc về luật pháp, chính sách, có bản lĩnh và phương pháp đấu tranh vừa mềm dẻo, vừa cương quyết để giữ đúng nguyên tắc và bảo vệ được công đoàn viên. Chủ tịch Công đoàn cần có độ tuổi chín chắn, có phong thái chững chạc, vững vàng để tạo được thiện cảm và niềm tin của đối tượng tiếp xúc. Chủ tịch Công đoàn cũng cần có phương pháp công tác thật tốt để điều hành, phân công, phân nhiệm, có chế độ kiểm tra kết quả làm việc của từng ủy viên. Để làm được điều đó, Chủ tịch và Ban Chấp hành Công đoàn phải soạn thảo, ban hành đầy đủ các quy chế làm việc, quy chế phối hợp, làm cho bộ máy hoạt động đều tay, mọi chương trình, kế hoạch đề ra được triển khai thực hiện có hiệu quả.

Thứ hai, nét đặc thù của công tác công đoàn là tuyên truyền, vận động, bởi vậy, Chủ tịch và các Ủy viên Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở cần có khả năng diễn đạt, trình bày vấn đề có sức thuyết phục, phù hợp với từng đối tượng. Nếu Chủ tịch và các ủy viên chỉ chăm lo làm thực tiễn giỏi, mà thiếu tư duy lý luận và khả năng diễn đạt thì vẫn còn hạn chế, cần sớm khắc phục. Để có Chủ tịch Công đoàn giỏi thì Công đoàn cấp trên phải có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và bản thân cán bộ Công đoàn phải nỗ lực phấn đấu, hoàn thiện.

Thứ ba, khi nhiều doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa có nhiều cổ đông bên ngoài tham gia, kể cả giữ các vai trò quản lý, thì Ban Chấp hành Công đoàn cần xác định trách nhiệm đồng hành cùng doanh nghiệp, vì mục tiêu phát triển doanh nghiệp, vì nhân phẩm, việc làm và đời sống của người lao động. Công đoàn không chỉ chú trọng đến lực lượng lao động của mình, dựa vào pháp luật để đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích của họ, mà còn cần cải thiện quan hệ thật tốt với chủ doanh nghiệp, thông cảm với những khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp, coi đó là mối quan hệ có tính chiến lược để thực hiện một cách thuận lợi chức năng của Công đoàn.

Công ty cổ phần Vật tư và Dịch vụ kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh là doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa, do vậy, được kế thừa những ưu việt của doanh nghiệp nhà nước chuyển sang. Đó là cơ sở vật chất, con người cùng với tổ chức, bộ máy, trong đó, có tổ chức Đảng, các đoàn thể - xã hội. Truyền thống của đơn vị, nền nếp sinh hoạt, ý thức chính trị, quan hệ tình cảm giữa tập thể lãnh đạo và giữa những người lao động là những thuận lợi cơ bản mà doanh nghiệp phải tạo dựng nhiều năm mới có được.

Cấp ủy Đảng Công ty, trong quá trình hoạt động thực tiễn, vừa đúc rút kinh nghiệm, vừa đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, xác định được mặt mạnh, mặt tồn tại, đề ra những biện pháp công tác phù hợp thực sự làm tốt vai trò hạt nhân chính trị ở cơ sở, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể./.