Mục lục Hồ sơ sự kiện số 142 (19-11-2010)

- Môi trường đô thị

Các thành phố chỉ chiếm diện tích 2% bề mặt trái đất nhưng lại là nơi cư trú sinh hoạt của 50% dân số thế giới và tiêu thụ 75% nguồn tài nguyên của địa cầu. Trên thế giới, không có quốc gia nào thực hiện công nghiệp hoá mà không đồng thời đô thị hoá, chỉ khác ở quá trình diễn ra thuận lợi hay để lại hậu quả không mong muốn về dịch vụ công, phân hoá giàu nghèo và nhất là về ô nhiễm môi trường. Đô thị hoá càng nhanh, càng gặp nhiều khó khăn khi giải quyết các vấn đề về môi trường.

*** Vấn đề và bình luận

Trần Đức - Đô thị hóa tăng ô nhiễm môi trường

Tốc độ đô thị hoá nhanh chóng dẫn đến những đe dọa về tài nguyên thiên nhiên: Diện tích đô thị hiện chỉ chiếm 2% diện tích trái đất, nhưng lượng tiêu thụ tài nguyên chiếm hơn 75%. Theo thống kê, hiện thế giới có khoảng 20 siêu đô thị (có số dân từ 10 triệu người trở lên), dự tính đến năm 2025, sẽ có 30 siêu đô thị.

Trần Quang Long - Người đô thị “lãnh đủ” sự ô nhiễm

Theo Viện Nghiên cứu nhân lực toàn cầu: quỹ đạo tăng trưởng của mỗi quốc gia phần lớn phụ thuộc vào “cỗ máy kinh tế đô thị” trong việc cung cấp việc làm, tiêu thụ hàng hoá và phát minh ra công nghệ mới. Nhưng, nghiên cứu này bỏ qua mặt bên kia của vấn đề: đô thị còn là “cỗ máy phát thải” kinh khủng nhất.

Phạm Nhẫn - Ô nhiễm đô thị: Hữu hình và vô hình

Môi trường sống là một trong những nhân tố quyết định chất lượng cuộc sống. Người ta phân chia môi trường sống ra thành môi trường vật chất và thiên nhiên, môi trường tinh thần và tâm lý. Tương tự như vậy, cũng có thể phân chia ô nhiễm môi trường theo tiêu chí vô hình và hữu hình.

Mai Hạnh - Ô nhiễm không khí đô thị ở Việt Nam - SOS

Cùng với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và sự phát triển nhanh chóng của quá trình đô thị hóa, vấn đề ô nhiễm không khí đô thị của Việt Nam đang trở thành một thách thức lớn.

Bạch Mai - Quy hoạch đô thị cần gắn với bảo vệ môi trường

Quá trình đô thị hóa của nước ta đã và đang diễn ra mạnh mẽ, ảnh hưởng đáng kể đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên, sự cân bằng sinh thái và nhiều hệ lụy khác. Điều này đòi hỏi trong thời gian tới, quy hoạch đô thị cần phù hợp với bảo vệ môi trường.

*** Bên lề sự kiện

Nguyễn Bông - Tiếng ồn đô thị: “Sát thủ” giấu mặt

Gần đây, WHO cho biết, trong vòng ba thập kỷ qua, nạn ô nhiễm tiếng ồn đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của con người, nhất là các nước đang phát triển. Vậy, làm thế nào để giảm thiểu tiếng ồn đô thị, đây là vấn đề vô cùng hóc búa khiến nhiều nước phải “đau đầu”.

Huy Quang - Nóng bỏng ô nhiễm môi trường sau lũ

Miền Trung vừa phải hứng chịu một cơn lũ lịch sử, gây thiệt hại to lớn về người và tài sản. Hầu hết các quận, huyện của Thành phố Hồ Chí Minh đang bị ngập sâu trong nước do ảnh hưởng của triều cường lên cao vượt mức báo động 3. Nhũng cơn lũ không chỉ cuốn đi bao sinh mạng và của cải mà còn để lại những hậu quả nghiêm trọng cho đời sống con người, trong đó đặc biệt nan giải là vấn đề ô nhiễm môi trường.

Việt Hà - Amsterdam - Thành phố “xanh” nhất thế giới

Amsterdam thu hút khách du lịch bốn phương không chỉ bởi dáng vẻ cổ kính của nó, cũng không chỉ vì nó là thủ đô duy nhất trên thế giới không có trụ sở của quốc hội hay chính phủ, mà còn bởi sáu thập kỷ qua, Amsterdam được vinh danh là thành phố xe đạp và giờ đây là một trong những thành phố “xanh” nhất thế giới.

Hoàng Minh Anh - Hiểm họa từ ô nhiễm môi trường nước

Theo WHO, mỗi năm Việt Nam có hơn 20.000 người tử vong do ô nhiễm nguồn nước. Thống kê của Bộ Y tế cho biết, hơn 80% các bệnh truyền nhiễm ở nước ta liên quan đến nguồn nước. Người dân ở cả nông thôn và thành thị đang phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh do môi trường nước đang ngày một ô nhiễm trầm trọng.

Xuân Nguyên - Singapore: Đảo quốc công viên

Singapore trở thành một quốc gia sạch vào bậc nhất thế giới nhờ một chiến lược quản lý môi trường hợp lý. Quốc gia này đã thực hiện tốt kế hoạch hoá việc sử dụng đất đai, kiểm soát kế hoạch xây dựng và phát triển đô thị đi đôi với việc ban hành luật và kiểm tra nghiêm ngặt.

*** Kinh tế và hội nhập

Phạm Tất Thắng - Hàn Quốc: Chính phủ điện tử và “môi trường làm việc thông minh”

Tổng thống Lee Myung-bak tuyên bố, Chính phủ có kế hoạch mở rộng mạng lưới cổng internet cho phép nhân viên làm việc ở nhà như một văn phòng di động. Kế hoạch này giúp cho các đô thị tiết kiệm 90 phút đi lại hàng ngày, tiết kiệm 1,3 tỉ USD chi phí giao thông, và giảm hơn một triệu tấn khí thải CO₂ mỗi năm.

*** Cửa sổ nhìn ra thế giới

Hương Ly - Summit G-2O tại Hàn Quốc - các nước BRIC trăn trở và hy vọng gì?

Kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế thế giới năm 2008 bùng phát từ Mỹ, Nhóm các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển (G-20) đã từng đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối và đề xuất các quyết định hành động phối hợp nhằm khắc phục khủng hoảng, trong đó các nước có nền kinh tế mới nổi BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) được đánh giá là đầu tàu cho sự ổn định và tăng trưởng nền kinh tế toàn cầu. Giờ đây, các nước BRIC đang vấp phải những sức ép và mâu thuẫn khó hóa giải trong nội bộ G-20. Vậy, họ trăn trở và hy vọng gì ở Hội nghị thượng đỉnh G-20 (Summit G-20) tại Seoul?

Lý Mạc Phù - Nhóm G-20: Những nghịch lý ở Seoul.

Hội nghị cấp cao Nhóm G-20 ở Seoul (Hàn Quốc) kết thúc với kết quả mà lý giải và nhìn nhận theo kiểu gì cũng được. Không thể cho rằng nó không thành công, nhưng nếu nói nó không phải như vậy thì cũng chẳng sai nhiều. Mà điều đó cũng chẳng phải là nghịch lý duy nhất ở hội nghị cấp cao này.

Trung Kiên - Trắc nghiệm Obama: Tại sao là châu Á?

Công du chín ngày tới bốn nước châu Á, đó là công việc Tổng thống Mỹ B.Obama làm đầu tiên sau thất bại của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội đầu tháng 11-2010. Với các chặng dừng chân ở Ấn Độ, Indonesia, Hàn Quốc và Nhật Bản, ngoài mục đích dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) và Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), sự hiện diện của ông B.Obama tại châu Á lần này còn được lý giải với những mục tiêu khác.

*** Tài liệu giải mật

Thùy Phương - Vén màn bí mật về năm ngày cuối cùng của Stalin

Kỳ II: Uẩn khúc nối tiếp uẩn khúc

Đến 9 giờ sáng ngày 2-3-1953, Stalin đã hôn mê hơn 10 tiếng đồng hồ. Lúc này đây, bảy bác sĩ giỏi nhất chuyên chăm sóc sức khỏe cho nguyên thủ quốc gia Liên Xô đều đã có mặt. Một bác sĩ ngoại khoa kể lại, khi đó, Stalin nằm thẳng trên giường, sắc mặt trắng bệch. Con gái của ông đứng bên cạnh khóc. Sau khi bác sĩ vạch mí mắt của Stalin kiểm tra thì thấy đồng tử đã giãn to và tiếng thở rất yếu...

*** Văn hóa - xã hội

Nguyên Bách - Thu hút nhân tài: “Cuộc chiến” chưa bao giờ êm ả

Đánh giá của Hiệp hội các trường đại học châu Âu ((EUA) ngày 6-10-2010 cho biết, có đến 1/3 số trí thức của châu Phi ra nước ngoài làm việc, 2/3 số sinh viên du học đã không trở về phục vụ quê hương. Tính chung mỗi năm có khoảng 20.000 người có trình độ cao của châu Phi bỏ ra nước ngoài. Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này nhận đinh, cuộc chiến nhân tài đang ngày càng khốc liệt và đa dạng trong xu thế phát triển.

Huyền Trang - Afghanistan: Trọng nam khinh nữ, gái phải giả trai

Áp lực về kinh tế, xã hội, cộng thêm tư tưởng trọng nam khinh nữ và quan niệm mê tín đã khiến nhiều gia đình Afghanistan cho con gái mình ăn vận như con trai. Phong tục có lẽ đã được lưu truyền qua hàng thế kỷ này một mặt tăng thêm thanh thế xã hội cho các gia đình, mặt khác lại gây không ít khó khăn cho các cô gái khi họ đến tuổi lấy chồng.

*** Văn học - nghệ thuật

Thư Hoàng - Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Sống với các nhân vật lịch sử

Với quan niệm “muốn phổ cập hóa lịch sử, không gì bằng văn chương hóa nó”, nhà văn Hoàng Quốc Hải đã và đang dồn hết thời gian, trí lực của mình viết nên những tác phẩm văn chương mang đậm tính sử thi. Bộ tiểu thuyết đồ sộ “Tám triều vua Lý” dày hơn 3.500 trang vừa ra mắt nhân Thăng Long - Hà Nội tròn 1.000 tuổi là một trong những công trình ấy.

Minh Hoàng - Nhạc i-dosing: Trải nghiệm an toàn hay gây hại cho giới trẻ?

Giới trẻ trên thế giới, đặc biệt là ở Mỹ, truyền tai nhau những thông tin gây tò mò rằng, nhạc i-dosing mang đến cho người nghe cảm giác hưng phấn, lâng lâng, bay bổng hoặc gây ảo giác, thậm chí có tác dụng như ma túy thật. Một số trang web cũng phát tán những quảng cáo tương tự, nhấn mạnh rằng nghe nhạc i-dosing là cách hợp pháp và an toàn giúp trải nghiệm những cảm giác kỳ diệu. I-dosing thực chất là gì và có hay không những cảm giác đó?

*** Nhân vật với lịch sử

Nguyễn Sơn - Bác sĩ Brundtland và chủ thuyết phát triển bên vững

Ba lần làm Thủ tướng Na Uy, chủ biên một bản báo cáo cảnh tỉnh loài người, làm thay đổi chiến lược phát triển của các quốc gia trên thế giới, Bác sĩ Brundtland là một trong những người phụ nữ nổi tiếng nhất của thời đại chúng ta.

*** Tuần trong 5 phút

- Việt Nam

- Thế giới