Mục lục chuyên đề cơ sở số 49 (1-2011)

HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Lê Nguyễn Thành Trung - Tròn 50 năm, ở nơi ngọn cờ đầu của phong trào Tết trồng cây theo lời dạy của Bác Hồ

Cách đây 50 năm (ngày 25-1-1961), thôn Lạc Trung, xã Bình Dương, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, vinh dự được đón Bác Hồ về thăm và động viên vì là địa phương điển hình toàn miền Bắc trong thực hiện phong trào Tết trồng cây. Từ đây, nhiều nơi lấy đó làm tấm gương để học tập và làm theo, đưa Tết trồng cây thực sự trở thành phong trào sâu, rộng, thiết thực. Hôm nay, tròn 50 năm trôi qua, Lạc Trung vẫn làm theo lời Người.

TIÊU ĐIỂM: KHÔNG NGỪNG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐỜI SỐNG VĂN HÓA MỚI Ở CƠ SỞ

Lê Hải - Phố trong làng: Góc nhìn văn hóa trong kinh tế từ Thổ Tang

Là một thị trấn của huyện Vĩnh Tường (tỉnh Vĩnh Phúc) - một huyện sản xuất nông nghiệp chiếm chủ đạo - song Thổ Tang lại đang được quy hoạch phát triển thành một trung tâm kinh tế thương mại của tỉnh, thậm chí là địa điểm trung chuyển hàng hóa lớn nhất miền Bắc. Cũng hiếm có vùng đất nông nghiệp nào mà tổng thu từ kinh doanh dịch vụ thương mại chiếm đến gần 70% tổng thu nhập xã hội.

Nguyễn Thanh Mân - Thành phố Kon Tum thực hiện tốt công tác xây dựng và phát huy thiết chế văn hóa ở cơ sở

Nét đẹp của những điệu múa xoang, những lễ hội đâm trâu, mừng lúa mới; những ngôi nhà sàn, nhà rông; những trang phục được dệt từ thổ cẩm, những chiếc giỏ được đan tinh xảo bằng tre, nứa... tạo nên bản sắc văn hóa mang đậm nét truyền thống của các dân tộc anh em trên địa bàn, đã và đang được thành phố Kon Tum giữ gìn và phát huy thông qua đầu tư xây dựng và khai thác tốt các thiết chế văn hóa ở cơ sở.

Nguyễn Sơn - Dựa vào dân để xây dựng và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa cơ sở ở Cần Thơ

So với nhiều địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long, thành phố Cần Thơ được xem là một trong những địa phương hình thành và phát triển sớm phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở (ĐSVHCS). Những thành tựu từ phong trào này đã tạo động lực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội thành phố và đặc biệt là góp phần quan trọng trong phát triển nông thôn mới ở các quận, huyện vùng ven.

DIỄN ĐÀN CƠ SỞ

Trần Đức Anh Sơn - Đà Nẵng chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa

Một trong những thành tựu nổi bật nhất của Đà Nẵng thời gian qua là sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với xây dựng và phát triển văn hóa và con người Đà Nẵng. Kinh tế thành phố tăng trưởng liên tục và ổn định; không gian đô thị được mở rộng từng ngày; cơ sở hạ tầng phát triển mạnh mẽ; các chiều kích xã hội - nhân văn trong đời sống cũng biến chuyển theo hướng tốt đẹp, toàn diện và sâu sắc hơn.

Chí Tâm - Hậu Giang đào tạo nghề cho người lao động ở nông thôn

Là tỉnh mới chia tách năm 2004, nhưng những năm qua công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm ở Hậu Giang đạt được những kết quả bước đầu, mở ra cơ hội cho hàng ngàn lao động, góp phần quan trọng trong công tác xóa đói giảm nghèo ở địa phương.

Nguyễn Văn Hồi - Tiếp tục thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo và an sinh xã hội vùng đặc biệt khó khăn

“Nếu xóa đói, giảm nghèo không được giải quyết thì không một mục tiêu nào về phát triển kinh tế, xã hội, cũng như tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, ổn định xã hội, bảo đảm quyền con người... được thực hiện”. Xóa đói, giảm nghèo đối với vùng đồng bào các dân tộc thiểu số là hết sức quan trọng.

Hạ Long - Lễ hội văn hóa: “Cơ hội vàng” của du lịch

Hoạt động các lễ hội văn hóa hiện nay thu hút hàng chục triệu người trực tiếp tham gia và đông đảo quần chúng gián tiếp theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đây thực sự là “cơ hội vàng” đối với kinh tế du lịch. Nhưng làm thế nào để tạo ra “cơ hội vàng” và hoạt động du lịch khai thác “cơ hội vàng” này ra sao đạt hiệu quả nhất, có lúc, có nơi vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Hoàng Bắc Quốc - Cơ giới hóa trong thu hoạch lúa - một giải pháp nâng cao chất lượng gạo xuất khẩu ở đồng bằng sông Cửu Long

Mặc dù là nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, nhưng chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam nói chung, của khu vực đồng bằng sông Cửu Long nói riêng chưa cao. Một trong những nguyên nhân là do sự ảnh hưởng của các công đoạn trong quá trình canh tác lúa, trước hết là trong công đoạn thu hoạch. Thực tiễn cũng chứng minh, để khắc phục được hạn chế này, cần đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa vào công đoạn thu hoạch lúa.

KINH NGHIỆM TỪ CƠ SỞ

Hoàng Nguyễn - Hải Dương thực hiện xã hội học tập, nâng cao dân trí, góp phần xây dựng nông thôn mới

Với truyền thống hiếu học của một vùng đất văn hiến, ngay từ khi Đảng và Nhà nước đề ra chủ trương về thành lập tổ chức khuyến học với mục tiêu góp phần chấn hưng nền giáo dục nước nhà, ngày 7-12-2000, Hội Khuyến học tỉnh Hải Dương đã tiến hành Đại hội lần thứ nhất. Từ đó đến nay, Hội đã có những đóng góp đáng ghi nhận vào sự nghiệp xây dựng xã hội học tập, góp phần xây dựng nông thôn mới của tỉnh Hải Dương.

Huy Tuấn - Cây xóa đói, giảm nghèo cho người dân huyện Quản Bạ, Hà Giang

Đứng chân trên vùng cao biên giới phía Bắc, Quản Bạ (Hà Giang) không ít những khó khăn trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân. Mấy năm nay, nhờ phát huy cây thế mạnh, Quản Bạ đã giúp người dân có hướng đi đúng trong phát triển sản xuất, giải quyết được việc làm, tăng thu nhập, ổn định đời sống và vươn lên làm giàu chính đáng bằng sức lao động của bản thân, từng bước xóa nghèo bền vững trên toàn huyện.

Lê Phước Thảo - Giúp đồng bào dân tộc thiểu số xóa nghèo, làm giàu bằng mô hình liên kết trồng cao-su

Bằng mô hình liên kết trồng cao-su với các hộ dân, Nông trường Cao-su Cư Mgar góp phần cùng với địa phương phủ xanh đất trống, đồi trọc, tái tạo độ che phủ rừng bằng cây cao-su, cải thiện môi trường sinh thái, giải quyết công ăn việc làm cho các hộ dân, nhất là hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ, thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, xây dựng bộ mặt nông thôn vùng trồng cao-su không ngừng phát triển.

Nguyễn Quốc Hùng - Quận Bình Thạnh đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Bình Thạnh nằm về phía Đông Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, là một vùng đất ở vị trí chiến lược quan trọng, từng là trung tâm kinh tế - văn hóa - chính trị của một tỉnh và có truyền thống kinh doanh của một đô thị; sông Sài Gòn bao quanh ba mặt là tiềm năng để phát triển du lịch và giao thông đường thủy; trung tâm Bà Chiểu - Gia Định được xác định là một trong những hệ thống trung tâm của Thành phố (Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định).

Hải Quang - Chi bộ ấp Hội Thạnh xây dựng các mô hình giữ ổn định trật tự địa bàn ở một vùng nông thôn đang đô thị hóa

Là một trong 6 ấp vùng sâu của xã Trung An, cách trung tâm huyện Củ Chi (thành phố Hồ Chí Minh) trên 10 km, ấp Hội Thạnh đang trong quá trình đô thị hóa nhanh. Đó là cùng với khu công nghiệp Tân Quy nằm trên địa bàn xã, có hàng chục nhà máy đã và đang xây dựng, với số công nhân ở trọ 2.600 người, gần gấp đôi số dân của ấp... Phải làm gì để vừa phát triển kinh tế song song với đô thị hóa thuận lợi nhưng vẫn bảo đảm giữ ổn định an ninh trật tự trên địa bàn?

Sơn Gia Phúc - Nữ trưởng thôn hết lòng vì cộng đồng

Trong chuyến đi công tác tìm hiểu về phong tục - tập quán, lễ hội... của đồng bào dân tộc Cơ-tu ở các bản làng miền núi phía tây của tỉnh Quảng Nam, chúng tôi bắt gặp nhiều trường hợp ngạc nhiên và thú vị. Nhưng ngạc nhiên và thú vị nhất là gặp và làm việc với nữ trưởng thôn j’Da, xã Lăng, huyện Tây Giang. ở các vùng đồng bào dân tộc, thông thường trưởng thôn là cánh đàn ông, nhưng thú thật đây là lần đầu tiên, chúng tôi được gặp một trưởng thôn là nữ, người dân tộc Cơ-tu, còn rất trẻ, mới 30 tuổi, nhưng có bề dày thành tích kha khá và cái tên nghe cũng rất hay: Cơlâu Thị Giáp

Nguyễn Văn Sơn - Mùa xuân mênh mang trong tiếng đinh tút của người Triêng

Người Triêng là cư dân cư trú lâu đời ở hai xã Đăk Pring và Đăk Pre thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam với gần 15.866 người. Người Triêng sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy. Bên cạnh đó, họ còn săn bắn, đánh cá, chăn nuôi gia súc gia cầm... Và, cũng như các cư dân miền núi, Người Triêng có nền văn hóa truyền thống lâu đời, thể hiện trong phong tục - tập quán, ma chay, cưới hỏi, lễ hội và đặc biệt là âm nhạc truyền thống...

GƯƠNG MẶT TIÊU BIỂU, XUẤT SẮC THỜI KỲ ĐỔI MỚI

Nguyễn Việt Anh - Tiếng nói của người lính trên thị trường viễn thông Việt Nam

Xuất thân là một anh Bộ đội cụ Hồ, với tác phong của một vị tướng, cùng với tư duy nhạy bén và bản lĩnh vững vàng trong thương trường, ông Hoàng Anh Xuân đã góp phần to lớn để tạo nên hình hài của một Tập đoàn Viettel hùng mạnh như hôm nay, in dấu sao trên bản đồ viễn thông Việt Nam.

NHÌN RA THẾ GIỚI

Trần Thọ Quang - Phân hóa giàu nghèo - thách thức quan trọng trên đường tiến tới vị trí siêu cường của Trung Quốc

 Sau 32 năm cải cách mở cửa, Trung Quốc đã tiến những bước thần kỳ, từ một đất nước nghèo khó, lạc hậu, vươn lên trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới với tốc độ tăng trưởng luôn ở mức cao nhất thế giới trong nhiều năm qua. Tuy vậy, như một bức tranh đa sắc, Trung Quốc đã, đang và sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, trong đó, sự xuất hiện và gia tăng hố ngăn cách giàu nghèo nảy sinh từ chính sự phát triển, là thách thức lớn trong hành trình tiến tới vị trí siêu cường của Trung Quốc trong tương lai.

ĐẦU LÀNG - CUỐI PHỐ

Quỳnh An - Phải chăng cũng là “tứ chứng nan y”?

“Xin cô cho cháu học lại một năm nữa cô ạ!”. Trong buổi họp phụ huynh kết thúc năm học cho con, tôi chợt nghe được câu nói "lạ tai" kia trong đoạn hội thoại của một vị phụ huynh và cô giáo chủ nhiệm. Ngỡ mình nghe nhầm.

NHỊP CẦU BẠN ĐỌC

*** Đề án phát triển văn hóa nông thôn

Lời Bộ Biên tập: Phát triển văn hóa nông thôn gắn liền với việc phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, lấy phương châm phát huy vai trò chủ động của cộng đồng dân cư địa phương là chính. Một trong những nội dung chủ yếu của việc xây dựng nông thôn văn minh, hiện đại là phải bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.