Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ứng phó với biến đổi khí hậu ở các tỉnh ven biển Việt Nam

Về mục đích và tầm quan trọng của Hội thảo, PGS,TS. Lê Quốc Lý phát biểu, biến đổi khí hậu đã trở thành một thách thức hết sức nghiêm trọng, đe dọa sự tồn tại của con người và việc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, phát triển bền vững cũng như các mục tiêu thiên niên kỷ. Báo cáo mới nhất của Ủy ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cho rằng: Trong vòng 100 năm qua, nhiệt độ của trái đất đã tăng lên 0,80C so với giai đoạn trước; mực nước biển đã dâng cao 20cm và biến đổi khí hậu đã làm giảm tăng trưởng kinh tế hằng năm khoảng 0,5% GDP. Với tính chất cấp bách và tầm quan trọng của vấn đề như vậy, Hội thảo lần này tập trung triển khai các vấn đề chính như sau: Thực trạng vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu ở các tỉnh ven biển Nam Trung Bộ hiện nay và các giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế để ứng phó hữu hiệu với vấn đề biến đổi khí hậu tại Việt Nam nói chung và Nam Trung Bộ nói riêng trong giai đoạn tới.

Các ý kiến tham luận tại Hội thảo cho thấy, nhận thức rõ về những ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, Đảng và Nhà nước ta đã có những chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu, nhiều giải pháp được đặt ra, trong đó có giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đặc biệt là cơ cấu kinh tế ngành. Cụ thể, đã có chủ trương, chính sách quy hoạch vùng ven biển Nam Trung Bộ, phát triển các ngành như kinh tế biển, kinh tế nông nghiệp, thủy sản, du lịch biển… Theo đó, các địa phương trong khu vực đã bước đầu thay đổi cơ cấu kinh tế, hướng về phát triển du lịch sinh thái ở Nha Trang, Đà Nẵng; phát triển nông nghiệp hữu cơ và các năng lượng tái tạo như năng lượng gió ở Bình Thuận… Cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch khá hợp lý, có tính toán đến các lợi thế tự nhiên, kinh tế, xã hội của từng địa phương trong vùng. Những địa phương có lợi thế về bờ biển dài và cảng nước sâu như Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Khánh Hòa… đã phát triển khá mạnh mẽ công nghiệp nặng và dịch vụ vận tải biển. Một số tỉnh như Quảng Ngãi, Ninh Thuận đẩy mạnh phát triển nông nghiệp sinh thái, ở Bình Thuận khai thác tối đa tiềm lực du lịch từ nguồn vốn FDI …

Hội thảo cũng đặt ra những khó khăn, bất cập, tồn tại trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường. Việc khai thác các tiềm năng du lịch, nông nghiệp để ứng phó với biến đổi khí hậu tại các địa phương chưa đồng bộ, chưa tận dụng được lợi thế liên kết vùng; những đóng góp của các ngành kinh tế có sử dụng năng lượng sạch chưa cao. Dù tỷ trọng các ngành đã có sự thay đổi đáng kể so với trước đây nhưng chưa có đánh giá hay báo cáo đề cập đến vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cách toàn diện và đầy đủ. Nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế đúng hướng, ứng phó với biến đổi khí hậu, công tác truyền thông chính sách còn yếu và thiếu, do vậy, việc xây dựng quy hoạch tổng thể cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm ứng phó biến đổi khí hậu còn gặp nhiều khó khăn.

Để có thể thực hiện thành công việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát huy những lợi thế của từng địa phương, vùng duyên hải Nam Trung Bộ, các ý kiến tham luận cho rằng, cần có những đề xuất khoa học và khả thi dựa trên kết quả nghiên cứu, đánh giá tương đối toàn diện về thực trạng cơ cấu kinh tế, tác động của biến đổi khí hậu đối với sự phát triển các ngành kinh tế, tính dễ tổn thương của cơ cấu kinh tế dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu trên các tỉnh Nam Trung Bộ./.