Lãi suất đang quá đà

Lý Thái Phương
11:41, ngày 09-12-2010

TCCSĐT - Lãi suất ngân hàng những ngày gần đây đột ngột tăng mạnh, cao đến mức ít người lường tới. Đây xem ra lại là một câu chuyện cũ lặp lại. Trong bối cảnh nhiều biện pháp kiềm chế giá cả được đưa ra, việc lãi suất tăng cao sẽ dẫn đến hệ quả là lạm phát không những khó được đẩy lùi mà còn tăng lên.

Ngày 8-12, lãi suất huy động thực tế tiền Đồng ở một số ngân hàng cổ phần đã lên tới 17%, thậm chí 18%/năm. Trong khi đó, các biện pháp kiểm soát giá cả kể cả việc thắt chặt chính sách tiền tệ - trong đó, cũng có giải pháp tăng lãi suất hợp lý, đang được triển khai ráo riết để góp phần kiềm chế lạm phát thì sự tăng quá mạnh lãi suất này được đánh giá là quá đà và được dự báo sẽ đem lại những tác động không tích cực.

Càng về cuối năm, biến động giá cả có xu hướng phức tạp hơn. Giá vàng, giá đô-la Mỹ, giá nhiều loại nguyên liệu trên thị trường thế giới - những nhân tố có tác động mạnh đến thị trường tài chính tín dụng và thị trường hàng hóa trong nước… đều ở mức cao và chắc chắn ảnh hưởng đến thị trường trong nước, tác động đến chỉ số giá cả, lãi suất, lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 11 tháng qua đã tăng tới 9,58% so với tháng 12 năm 2009, vượt xa mức tăng 7% cả năm được đặt ra hồi đầu năm nay và mức 8% được điều chỉnh lên sau đó.

Hiện tại, lãi suất huy động tiền đồng lên mức 17-18%/năm thì chắc chắn lãi suất cho vay tối thiểu cũng phải ở mức 19%/năm trở lên. Lãi suất huy động những ngày cuối năm này đã tăng cao trở lại ngang bằng với lãi suất hồi cuối năm 2008. Lãi suất cho vay có lúc lên tới 21% và hơn nữa. Năm đó (2008), chỉ số CPI tăng gần 23% ( 22,97%) so với năm trước. 
 
Hiện tại, mức lạm phát của cả năm đã được dự báo khó ở dưới 2 con số. Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam dự báo CPI cả năm của Việt Nam sẽ vào khoảng 11,1%.

Mục tiêu mà các nhà quản lý và điều hành kinh tế đang nhằm tới là kiềm chế lạm phát ở mức thấp nhất trong xu thế tăng cao này và không chỉ kiểm soát giá, kiềm chế lạm phát trong tháng cuối năm 2010 mà cho cả những tháng đầu năm 2011. Do vậy, hàng loạt giải pháp “nóng” - trước mắt đã được Chính phủ và các bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Ngân hàng Nhà nước đưa ra. Tuy nhiên, để kiềm chế lạm phát trong điều kiện hiện nay cần áp dụng linh hoạt cả biện pháp kinh tế - thắt chặt chính sách tiền tệ với biện pháp hành chính đối với việc tăng lãi suất quá nóng.

Thắt chặt chính sách tiền tệ bằng tăng lãi suất một cách hợp lý nhằm kiềm chế tăng trưởng tín dụng và kiểm soát lượng tiền lưu thông ra thị trường. Biện pháp này đang được thực hiện nhưng sự bùng phát tăng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại (chủ yếu là ngân hàng ngoài nhà nước) trong vài ngày qua đã được các chuyên gia tài chính thừa nhận là đã đi quá đà.

Lãi suất và lạm phát có sự tác động tương hỗ và phụ thuộc vào nhau. Nhiều ý kiến của các chuyên gia ngân hàng tài chính cho rằng tăng trưởng tín dụng cả năm ở mức 27% đến 30% trở lên là quá nóng đối với điều kiện nước ta hiện nay. Thế nhưng, thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ ảnh hưởng đến hoạt động vay vốn để đầu tư sản xuất của nền kinh tế. Khi thắt chặt tín dụng thì lãi suất cho vay bắt buộc tăng kéo theo chi phí sản xuất tăng, giá thành tăng, giá bán hàng tăng và lại quay lại làm gia tăng lạm phát. Vì thế, cần có sự điều hành hợp lý: duy trì việc thắt chặt tiền tệ trong một thời gian thật ngắn để còn tạo cơ hội cho sản xuất phát triển.

Thắt chặt tín dụng để kiềm chế lạm phát còn cần phải kết hợp với quản lý tỷ giá tiền đồng với ngoại tệ. Khi nhu cầu ngoại tệ càng tăng thì tỷ giá giữa tiền đồng và ngoại tệ càng tăng, khả năng tiền đồng được đưa vào lưu thông càng lớn. Và Nhà nước cần phải bán ra ngoại tệ để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và đặc biệt là để hút tiền trong lưu thông về. Cùng đó là biện pháp giảm nhập khẩu hàng hóa chưa cần thiết./.