Sáng 15-11, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế bảo vệ môi trường, Luật Thanh tra (sửa đổi), Luật Viên chức và Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2011 với đa số đại biểu tán thành.

* Không thành lập cơ quan thanh tra chuyên ngành độc lập

Với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thanh tra (sửa đổi) gồm 7 chương, 78 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2011. Luật Thanh tra số 22/2004/QH10 hết hiệu lực kể từ ngày Luật Thanh tra (sửa đổi) có hiệu lực thi hành. Theo đó, cơ quan thực hiện chức năng thanh tra gồm cơ quan thanh tra nhà nước (Thanh tra Chính phủ; Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ; Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Thanh tra sở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) và cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành.
Luật quy định cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không thành lập cơ quan thanh tra chuyên ngành độc lập. Hoạt động thanh tra chuyên ngành do người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành thực hiện theo quy định của Luật và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Khi tiến hành thanh tra, người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành được xử phạt vi phạm hành chính và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
 
Luật cũng quy định trong quá trình tiến hành thanh tra, người ra quyết định thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, Thanh tra viên, người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, cộng tác viên thanh tra mà không hoàn thành nhiệm vụ thanh tra hoặc cố ý không phát hiện hoặc phát hiện hành vi vi phạm pháp luật đến mức phải xử lý mà không xử lý, không kiến nghị việc xử lý hoặc có hành vi khác vi phạm pháp luật về thanh tra thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
* Trước mắt vẫn trả lương theo hệ thống ngạch bậc, chức danh nghề nghiệp
Luật Viên chức gồm 6 chương 62 điều, đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2012. Theo quy định của Luật, người có quốc tịch Việt Nam và cư trú tại Việt Nam, từ đủ 18 tuổi (trừ một số lĩnh vực đặc thù), có đủ sức khỏe để thực hiện công việc, đáp ứng các điều kiện theo yêu cầu của vị trí việc làm do đơn vị sự nghiệp công lập xác định nhưng không trái với quy định của pháp luật, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo… đều được đăng ký dự tuyển viên chức.
Trước những lo ngại về việc chuyển từ trả lương theo hệ thống ngạch bậc, chức danh nghề nghiệp sang trả lương theo vị trí việc làm sẽ gây tác động lớn trong các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay của các đại biểu, Quốc hội đã thống nhất Luật chưa quy định cứng việc xác định việc làm là căn cứ để trả lương. Theo điều 7, vị trí việc làm là công việc hoặc nhiệm vụ gắn với chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, là căn cứ xác định số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập. Chính phủ quy định nguyên tắc, phương pháp xác định vị trí việc làm, thẩm quyền, trình tự, thủ tục quyết định số lượng, cơ cấu vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Điều 59 quy định viên chức được tuyển dụng trước ngày 1/7/2003 có các quyền, nghĩa vụ và được quản lý như viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc không xác định thời hạn theo quy định của Luật. Đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm hoàn tất các thủ tục để bảo đảm các quyền lợi, chế độ, chính sách về ổn định việc làm, chế độ tiền lương và các quyền lợi khác mà viên chức đang hưởng. Viên chức được tuyển dụng từ ngày 1/7/2003 đến ngày Luật có hiệu lực tiếp tục thực hiện hợp đồng làm việc đã ký kết với đơn vị sự nghiệp công lập, có các quyền, nghĩa vụ và được quản lý theo quy định của Luật.
 
* Chưa mở rộng thêm đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường
Về Luật Thuế bảo vệ môi trường, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, trong bối cảnh hiện nay chưa thể quy định mọi sản phẩm gây ô nhiễm đều thuộc diện chịu thuế, do vậy, đối tượng chịu thuế (điều 3) sẽ vẫn giữ nguyên như dự thảo Luật, gồm 5 nhóm hàng hóa là xăng, dầu, mỡ nhờn; than đá; dung dịch HCFC; túi nilon và thuốc bảo vệ thực vật thuộc nhóm hạn chế sử dụng. Trường hợp cần thiết phải bổ sung đối tượng chịu thuế khác cho phù hợp với từng thời kỳ thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quy định.
Theo quy định tại điều 8, mức thuế tuyệt đối đối với mặt hàng xăng, dầu sẽ từ 300 – 4.000 đồng/lít, với than đá là từ 10.000 – 50.000 đồng/tấn, dung dịch HCFC là 1.000 – 5.000 đồng/kg, túi nilon thuộc diện chịu thuế là 30.000 – 50.000 đồng/kg.
 
Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức thuế cụ thể đối với từng loại hàng hóa chịu thuế, đảm bảo nguyên tắc mức thuế được xác định theo mức độ gây tác động xấu đến môi trường của hàng hóa, phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ.
Luật Thuế bảo vệ môi trường gồm 4 chương, 13 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2012.
* Dành 27.000 tỉ đồng chi điều chỉnh tiền lương
“Chính phủ chủ động sắp xếp chi thường xuyên trên tinh thần triệt để tiết kiệm chi, chống lãng phí; ưu tiên bố trí thực hiện các nhiệm vụ chính trị quan trọng, bảo đảm nguồn lực thực hiện chính sách an sinh xã hội và tiền lương”. Đây là quy định tại điều 4, Nghị quyết về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2011 đã được các đại biểu Quốc hội thông qua.

Theo Nghị quyết, tổng số thu cân đối ngân sách trung ương năm 2011 là 398.679 tỉ đồng, tổng số thu cân đối ngân sách địa phương là 206.321 tỉ đồng. Tổng số chi cân đối ngân sách Trung ương năm 2011 là 519.279 tỉ đồng, bao gồm cả 126.208 tỉ đồng bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương. Trong số này, chi cho đầu tư phát triển là 78.800 tỉ đồng, chi trả nợ và viện trợ 86.000 tỉ đồng, chi phát triển các sự nghiệp kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý hành chính 224.300 tỉ đồng, chi điều chỉnh tiền lương 27.000 tỉ đồng.
Đối với việc hỗ trợ đầu tư các dự án, công trình cấp bách của địa phương, ngân sách trung ương chỉ hỗ trợ một phần vốn đầu tư tập trung chủ yếu cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trong thời gian không quá 2 năm đối với các tỉnh có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, chỉ cân đối được ngân sách địa phương từ 50% trở xuống, ưu tiên các tỉnh Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Thời kỳ ổn định ngân sách địa phương là 5 năm, từ năm ngân sách 2011 đến hết năm ngân sách 2015./.