Tiền lệ mới trong thời đại Internet

TCCSĐT - Cả sự can thiệp của Tổ chức các quốc gia Châu Mỹ (OAS) và việc Google Maps công nhận sử dụng bản đồ thiếu chính xác cũng vẫn chưa đủ để Ni-ca-ra-goa và Côt-xta Ri-ca giải quyết ổn thỏa xung đột mới rồi ở khu vực biên giới chung. Cho tới nay, Google Maps đã không ít lần sử dụng bản đồ không chính xác hay chú giải sai sự thật. Nhưng chuyện mới xảy ra giữa Ni-ca-ra-goa và Côt-xta Ri-ca là lần xung đột biên giới lãnh thổ đầu tiên trên thế giới có liên quan trực tiếp đến Google Maps.

Google Maps là một trong những dịch vụ của Công ty Google (Mỹ) cung cấp thông tin thông qua tra cứu trên mạng Internet. Bản đồ mà Google Maps sử dụng, phần lớn, tuy không phải là tất cả, do Bộ Ngoại giao Mỹ cung cấp. Tuần trước nữa, một đơn vị quân đội Ni-ca-ra-goa đã vượt sông Xan Hoan (Rio San Juan) và dựng trại trên đảo Ca-le-ro mà theo Google Maps thì có một phần thuộc về Ni-ca-ra-goa. Vốn không có quân đội từ năm 1949, Côt-xta Ri-ca chỉ biết phản ứng bằng phản đối và tăng cường lực lượng an ninh ở khu vực biên giới với Ni-ca-ra-goa, kêu gọi OAS can thiệp và dọa đưa chuyện này ra Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Liên quan đến Google Maps thì chỉ có vậy, nhưng tranh chấp chủ quyền lãnh thổ giữa Ni-ca-ra-goa và Côt-xta Ri-ca thì đã có từ cách đây hơn 150 năm. Năm 1858, hai nước này đàm phán với nhau lần đầu tiên về biên giới lãnh thổ nhưg không đạt kết qua gì. Năm 1888, chính phủ Mỹ đứng ra bảo hộ cho một đường phân định biên giới cho dù cả hai đều chưa tâm phục khẩu phục. Cả đến một phán quyết của Tòa án Quốc tế ở La Hay tháng 6-2009 về quyền lợi của hai bên ở dọc dòng sông này cũng chưa giúp xử lý được dứt điểm cuộc tranh chấp. Google Maps không chỉ làm cho chuyện này thời sự trở lại mà còn tạo nên một tiền lệ mới là thông tin từ trên mạng Internet đã gây ra rắc rối mới trong quan hệ quốc tế nói chung và giữa hai quốc gia với nhau nói riêng. Rắc rối này lại có thể rất nhạy cảm về mọi phương diện, đồng thời rất nan giải.

Vấn đề đặt ra ở đây là trách nhiệm của những nhà cung cấp thông tin trên mạng Internet và sự cẩn trọng trong việc sử dụng thông tin từ các nhà cung cấp dịch vụ đó. Mỗi khi xảy ra chuyện lớn, thường các nhà cung cấp dịch vụ trên mạng Internet chỉ nói câu xin lỗi và đính chính thông tin. Điều đó là cần thiết, nhưng không phải trong mọi trường hợp đều kịp thời trước khi gây ra hậu quả nghiêm trọng, như trong trường hợp Ni-ca-ra-goa và Côt-xta Ri-ca thì đã quá muộn. Cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ giữa hai nước láng giềng này vì thế đã trở nên phức tạp và nan giải thêm. Cho nên bài học từ chuyện này đâu chỉ có dành riêng cho Google Maps, Ni-ca-ra-goa và Côt-xta Ri-ca./.