Diễn biến bất ngờ trong “Tam giác Vây-ma”

TCCSĐT - Ngày 7-2-2011, tại Vác-xa-va, thủ đô Ba Lan, diễn ra cuộc gặp kéo dài trong trong 3 giờ giữa nguyên thủ ba nước chủ chốt ở châu Âu, gồm Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki, Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di và Thủ tướng Đức An-ge-la Méc-ken trong khuôn khổ các cuộc đối thoại thượng đỉnh mang tên “Tam giác Vây-ma”, gồm ba nước Đức, Pháp và Ba Lan.

“Tam giác Vây-ma” là một cơ chế đối thoại chính trị - ngoại giao được hình thành năm 1991 để mở đường cho Ba Lan gia nhập EU và NATO sau khi hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu không còn tồn tại. Tuy nhiên, sau khi Ba Lan đã gia nhập hai tổ chức này, nhiều mâu thuẫn giữa Ba Lan với Pháp và Đức vẫn chưa được hóa giải hoàn toàn và các bên vẫn phải tiếp tục đối thoại để giải quyết.

Trong thời gian cầm quyền của Tổng thống Lếch Ca-chin-xki ở Ba Lan, “Tam giác Vây-ma” đã tạm ngừng hoạt động từ tháng 12-2006 do mâu thuẫn giữa Ba Lan với Pháp và Đức trong cách nhìn nhận chủ trương thiết lập quan hệ đối tác với Nga, bởi giữa Vác-xa-va và Mát-xcơ-va còn tồn tại nhiều mâu thuẫn liên quan tới di sản của quá khứ, trong đó có di sản của “chiến tranh lạnh”.

Hiện nay, chính quyền của Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki chủ trương tái khởi động cơ chế đối thoại chính trị “Tam giác Vây-ma” trong bối cảnh tình hình ở châu Âu đã thay đổi, trong đó đa số các nước EU nhận thấy rằng, việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Nga có ý nghĩa then chốt đối với toàn bộ châu lục này, đặc biệt là trong vấn đề xây dựng không gian an ninh chung ở châu Âu.

Trong bối cảnh đó, một diễn biến khá bất ngờ nhưng cũng rất dễ hiểu là nguyên thủ các nước Ba Lan, Đức và Pháp nhất trí chủ trương mời Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép tham gia diễn đàn đối thoại trong khuôn khổ cơ chế “Tam giác Vây-ma” để thảo luận các vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược trong quan hệ giữa các nước châu Âu với Nga. Một điều bất ngờ nữa là sáng kiến này lại do chính Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki đề xuất và sau đó được Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di và Thủ tướng Đức An-ge-la Méc-ken ủng hộ.

Về sáng kiến này, Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di nhấn mạnh rằng, ông đón đợi quyết tâm và sự dũng cảm mà Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki thể hiện trong chủ trương xích lại gần nhau giữa Ba Lan với Nga. Theo Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di, sáng kiến này của người đứng đầu nhà nước Ba Lan là rất quan trọng và hoàn toàn phù hợp với những quyết định mà Pháp và Đức đã đưa ra trong khuôn khổ cơ chế đối thoại thượng đỉnh song phương ở Đô-vi-la (Pháp) và gần đây được phát triển thành cơ chế đối thoại thượng định ba bên gồm Pháp, Đức và Nga vào tháng 10-2010.

Trong cuộc gặp ba bên tại Đô-vi-la trong năm vừa qua giữa Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di và Thủ tướng Đức An-ge-la Méc-ken với Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép, các bên nhất trí quan điểm cho rằng, các cơ chế đối thoại khác nhau để thảo luận các vấn đề toàn cầu và khu vực châu Âu - Đại Tây Dương là rất cần thiết và hữu ích trong điều kiện tình hình thế giới đang diễn biến hết sức năng động và phức tạp hiện nay.

Theo Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki, việc mời Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép tham gia cơ chế đối thoại “Tam giác Vây-ma” là rất cần thiết và cũng là vấn đề quan trọng liên quan tới quan hệ hợp tác giữa EU với Nga và giữa Ba Lan với Nga. Còn Tổng thống Pháp Ni-cô-lai Xác-cô-di nhấn mạnh thêm, sáng kiến mời Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép tham gia diễn đàn cấp cao “Tam giác Vây-ma” chứng tỏ “chiến tranh lạnh” đã lùi vào dĩ vãng và Pháp sẵn sàng tham gia cơ chế đó.

Sáng kiến của Tổng thống Ba Lan Brô-nhi-xláp Cô-mô-rốp-xki tại diễn đàn “Tam giác Vây-ma” vừa qua tại Vác-xa-va có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược giữa Nga và EU vì từ tháng 7-2011, Ba Lan chính thức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên EU. Ở cương vị này, Tổng thống Ba Lan sẽ trực tiếp điều hành các cuộc thảo luận của nguyên thủ các nước EU về hiệp ước cơ bản Nga - EU, quan hệ đối tác hướng tới hiện đại hóa và tổ chức diễn đàn đối thoại cấp cao Nga - EU trong năm 2011./.