Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 15-11-2010 đến ngày 21-11-2010)

Ngày 15-11-2010, tại Bruc-xen (Brussels, Bỉ), Ủy ban châu Âu (EC) đã thông qua một chiến lược mới nhằm cải thiện khả năng tiếp cận đối với 80 triệu người tàn tật trong khuôn khổ chính sách “châu Âu không rào cản”. Các biện pháp này cho phép thị trường châu Âu phát triển các thiết bị và dịch vụ hỗ trợ, tổng giá trị ước tính hơn 30 tỉ ơ-rô/năm, tạo ra lợi ích cho xã hội và tác động tích cực tới nền kinh tế châu Âu. Theo một quan chức cấp cao của EC, để tham gia đầy đủ vào các hoạt động xã hội và kinh tế, người tàn tật cần phải được tăng cường khả năng tiếp cận với các tòa nhà công cộng, giao thông và các dịch vụ điện tử. Theo đó, cần phải loại bỏ sự phân biệt đối xử và cải thiện các phương tiện, dịch vụ hỗ trợ người tàn tật tham gia vào các hoạt động này. Đồng thời, EC cũng kêu gọi các nước thành viên tạo điều kiện dễ dàng hơn cho người khuyết tật khi đi qua biên giới các nước và được hưởng những điều kiện thuận lợi như giảm giá vé hoặc miễn phí khi sử dụng các phương tiện giao thông công cộng ở các nước khác.

Ngày 15-11-2010, tại cuộc họp đánh giá việc thực hiện nghị quyết chống khủng bố (số 1373 -2001), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cho rằng, các hoạt động khủng bố vẫn đang diễn ra trên toàn cầu và tất cả các nước thành viên Liên hợp quốc cần phải cùng cam kết phối hợp đấu tranh chống khủng bố. Phát biểu trong phiên họp, Chủ tịch Ủy ban giám sát thực hiện nghị quyết 1373, Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Liên hợp quốc Ớt-tu-grun A-pa-kan (Ertugrul Apakan) nhấn mạnh, thế giới "cần phải cảnh giác và kiên quyết hơn nữa trong việc chống chủ nghĩa khủng bố. Đây phải là vấn đề ưu tiên đối với cộng đồng quốc tế." Ông A-pa-kan cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục các nỗ lực chung và cùng phối hợp hành động để đối phó với các mối đe dọa khủng bố và Ủy ban xem xét các biện pháp chống khủng bố phải hoạt động hiệu quả và tôn trọng quyền con người, quyền tự do cơ bản và trật tự pháp luật. Ủy ban cũng sẽ tiếp tục nhắc nhở các quốc gia về các biện pháp chống khủng bố phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là luật nhân quyền, tị nạn và nhân đạo quốc tế. Sau vụ tấn công khủng bố 11-9 ở Mỹ, ngày 28-9-2001, Hội đồng Bảo an đã nhất trí thông qua Nghị quyết 1373 với hàng loạt biện pháp chống khủng bố như phong tỏa, tịch thu tài sản của các phần tử khủng bố và ủng hộ khủng bố; tăng cường hợp tác quốc tế chống khủng bố.

Ngày 15-11-2010, sau hai ngày tiến hành hội đàm ba bên lần thứ 10 tại thành phố Vũ Hán (Trung Quốc), Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây Láp-rốp và Ngoại trưởng Ấn Độ Cri-sna (S.M. Krishna) đã đạt được thỏa thuận tăng cường hợp tác trong các vấn đề quốc tế và khu vực. Trong cuộc hội đàm ba bên này, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì đã đề xuất ba nước cần đưa ra phương hướng cho sự phát triển trong tương lai trên nền tảng kết quả đạt được từ sự hợp tác trong quá khứ, đồng thời kêu gọi ủng hộ cơ quan Liên hợp quốc đóng vai trò trung tâm trong các vấn đề quốc tế. Các ngoại trưởng nhất trí cho rằng, trong bối cảnh tình hình quốc tế đang diễn biến phức tạp và thay đổi sâu sắc, ba nước Trung Quốc, Nga và Ấn Độ cần tăng cường liên lạc và hợp tác, đóng vai trò tích cực trong khuôn khổ các nước mới nổi BRIC và cơ cấu hợp tác kinh tế và an ninh châu Á - Thái Bình Dương, cũng như thúc đẩy trật tự quốc tế theo hướng công bằng và dân chủ. Ba bên đều cho rằng, cơ chế Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) là diễn đàn chủ yếu để hợp tác kinh tế - tài chính quốc tế, đồng thời kêu gọi tất cả các thành viên G20 thực hiện thỏa thuận đã đạt được tại Hội nghị G20 mới đây tại Hàn Quốc, trong tương lai tăng cường hợp tác về chính sách kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu mạnh mẽ, bền vững và cân đối. Ba ngoại trưởng cũng kêu gọi tái cơ cấu hệ thống tài chính quốc tế, nhấn mạnh tới phát triển và phản đối chủ nghĩa bảo hộ. Ngoại trưởng ba nước cũng nhất trí tăng cường hợp tác ba bên mang tính thực tiễn và quyết định cuộc gặp lần tới sẽ được tổ chức tại Nga vào năm 2011.

Ngày 17-11-2010, tại Diễn đàn cạnh tranh của châu Mỹ lần thứ 4 ở thành phố Át-lan-ta (Atlanta), bang Gioóc-gia (Georgia, Mỹ), các nhà lãnh đạo chính phủ và các tổ chức đa phương khu vực Mỹ La-tinh đã kêu gọi các nước Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê tập trung vào chính sách đổi mới và coi đổi mới là vấn đề ưu tiên trong chính sách quốc gia để thúc đẩy phát triển quốc gia và khu vực bền vững. Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Pa-mê-la Coóc (Pamela Cox) nhấn mạnh, đầu tư bền vững vào đổi mới có thể tăng tốc độ tăng tổng thu nhập nội địa (GDP) của khu vực dự kiến tới 5,7%, gấp đôi tốc độ tăng GDP hiện nay khi khu vực phục hồi tăng trưởng trước khủng hoảng. Đổi mới có thể thúc đẩy phục hồi kinh tế đầy ấn tượng của Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê vì khu vực này nổi lên từ khủng hoảng mà không bị tổn thất hệ thống cơ cấu tài chính nhờ các khuôn khổ chính sách kinh tế vĩ mô và tài chính vững chắc. Tuy nhiên, ông Coóc cảnh báo rằng, tốc độ tăng trưởng GDP hiện nay của khu vực không theo kịp các khu vực khác của thế giới. Trong khi đó, cùng trong khoảng thời gian này, một số nước châu Á đã vượt xa khu vực Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê và nhanh chóng trở thành nước giàu có. Bên cạnh đó, Diễn đàn cạnh tranh châu Mỹ cũng hoan nghênh những biến đổi mới đây ở nhiều nước Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê trong đầu tư vào đổi mới. Hầu hết các chính phủ trong khu vực hiện đã nhận thức được thách thức này và tích cực phát triển các chiến lược đổi mới.

Ngày 17-11-2010, trong khuôn khổ Hội nghị các Bộ trưởng và các quan chức cấp cao về phát triển bền vững lần thứ 2 tại thủ đô San-tô Đô-min-gô (Santo Domingo), Cộng hòa Đô-mi-ca-na-na (Dominicana), Trợ lý Tổng thư ký Tổ chức các nước Châu Mỹ (OAS), Rô-béc-tô R.Ram-đin (Roberto R.Ramdin) đã thúc giục cộng đồng quốc tế hoàn thành các cam kết cắt giảm phát thải khí nhà kính và đóng góp vào quỹ Biến đổi khí hậu được thiết lập trong phiên họp diễn ra tại thủ đô Cô-pen-ha-ghen (Copenhagen, Đan Mạch) nhằm hỗ trợ cho các khu vực dễ bị tổn thương. Theo ông Ram-đin, mô hình phát triển hiện nay phải bị lên án, và cần có giải pháp thay thế nhằm giành được ổn định về tình hình an ninh, sự thịnh vượng của xã hội cũng như sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Ông cũng nhấn mạnh phải giải quyết tình trạng bất công trong xã hội, thúc đẩy vấn đề bình đẳng, đồng thời xem xét tính tổn thương của các nền kinh tế, đặc biệt là những nước nhỏ nhất ở Trung Mỹ và Ca-ri-bê, hơn là việc tập trung vào các lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Ngày 17-11-2010, Hội nghị cấp cao Chiến lược Hợp tác Kinh tế Ay-ê-y-a-oa-đi - Chao Phray-a - Mê kông (ACMECS) lần thứ 4, tổ chức tại Cung Hòa Bình ở Thủ đô Phnôm Pênh, Vương quốc Cam-pu-chia. Hội nghị ACMECS diễn ra trong bối cảnh hợp tác Tiểu vùng Mê kông ngày càng trở nên sôi động và thu hút sự quan tâm của các đối tác phát triển. Hội nghị Cấp cao ACMECS lần thứ 4 đã kiểm điểm lại các hoạt động hợp tác từ sau Hội nghị Cấp cao lần thứ 3, đồng thời đề xuất các phương hướng, biện pháp đưa hợp tác ACMECS trở nên sống động và thực chất hơn trong thời gian tới. Hội nghị thống nhất trong thời gian qua, hợp tác ACMECS đã đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận tuy nhiên còn chưa tương xứng với tiềm năng của các nước thành viên. Hội nghị đánh giá cao nỗ lực của các nước trong việc thành lập cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực môi trường và việc thành lập Nhóm công tác Môi trường do Việt Nam và Cam-pu-chia đồng chủ trì. Hội nghị nhất trí hợp tác ACMECS cần được tăng cường hơn nữa để phát huy hết tiềm năng và lợi thế sẵn có vì sự phát triển bền vững của các nước ACMECS. Hội nghị đã nhất trí thông qua Tuyên bố Phnôm Pênh và Kế hoạch Hành động ACMECS giai đoạn 2010 – 2012 khẳng định quyết tâm tiếp tục tăng cường hợp tác ACMECS vì hoà bình, ổn định và thịnh vượng của Tiểu vùng và nhất trí sẽ tổ chức Hội nghị Cấp cao ACMECS lần thứ 5 tại Lào vào năm 2012.

Ngày 18-11-2010, trong Báo cáo Triển vọng lương thực ra 2 lần một năm, Tổ chức Nông lương của Liên hợp quốc (FAO) cảnh báo giá trị các hợp đồng nhập khẩu lương thực trong năm 2010 đã vượt ngưỡng một nghìn tỉ đô-la, do giá các mặt hàng lương thực tăng vọt so năm 2009. Cộng đồng quốc tế cần chuẩn bị cho một thời kỳ khủng hoảng lương thực mới. Theo đó, nông dân cần phải tăng sản xuất các nông sản chính như ngô, lúa mỳ trong vụ 2011-2012 để đáp ứng nhu cầu dự báo và xây dựng dự trữ lương thực thế giới. Tuy nhiên, theo FAO, việc sản xuất có thể bị hạn chế bởi giá lương thực cao khiến các nông sản khác từ đường, đậu nành và bông hấp dẫn người trồng. Chỉ số lương thực của FAO, chỉ số hàng hóa theo dõi diễn biến giá bán buôn lúa mỳ, ngô, gạo, các loại hạt có dầu, sản phẩm từ sữa, đường và thịt trong tháng trước đã chạm mức cao kỷ lục từ hồi khủng hoảng giai đoạn năm 2007-2008. Chỉ số tăng 5%, lên 197,1 điểm so với tháng 9. Hàng hóa nông nghiệp tăng mạnh do các vụ thu hoạch bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu. FAO cho biết, việc đầu cơ trong bối cảnh giá cả tăng gần đây và nguồn cung thiếu hụt là yếu tố đẩy giá lương thực lên.

NATO thông qua Khái niệm Chiến lược mới và Kế hoạch thành lập hệ thống phòng thủ chống tên lửa (NMD) trên phạm vi toàn châu Âu.