Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 23-02 đến ngày 01-3-2015)

Thỏa thuận về chương trình hạt nhân của I-ran đã định hình

Ngoại trưởng Mỹ G. Ke-ri (thứ hai, trái) và Ngoại trưởng I-ran M. Da-ríp (thứ hai, phải) tại cuộc đàm phán. Ảnh: AFP/TTXVN

Mặc dù thừa nhận vẫn còn những trở ngại cần phải vượt qua trong các vòng đàm phán sắp tới, nhưng cả Mỹ và I-ran ngày 23-02-2015 đều xác định thỏa thuận lịch sử về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tê-hê-ran đã định hình. Các quan chức ngoại giao Mỹ tháp tùng Ngoại trưởng Giôn Ke-ri (John Kerry) trong cuộc đàm phán với I-ran tại Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ) cuối tuần qua cho biết, sự nhất trí sơ bộ đạt được trong ba ngày đàm phán là Tê-hran sẽ ngừng các hoạt động hạt nhân trong vòng 10 năm và các nước nhóm P5+1 (gồm 5 nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc: Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc cùng với Đức) sau đó sẽ từng bước nới lỏng các hạn chế để I-ran có thể trở lại với chương trình hạt nhân của mình.

Đây là một sự nhượng bộ lớn vì trước đây Mỹ và nhóm P5+1 đòi I-ran phải ngừng các hoạt động hạt nhân trong vòng 20 năm. Các chi tiết cụ thể của thỏa thuận sơ bộ này sẽ tiếp tục được thảo luận trong vòng đàm phán tiếp theo, dự kiến diễn ra ở cấp vụ trưởng vào ngày 02-3, cũng tại Giơ-ne-vơ. Theo các chuyên gia, mặc dù con đường đi tới một hiệp định toàn diện vẫn còn nhiều trở ngại, nhưng đây là dấu hiệu lạc quan nhất sau hơn một thập kỷ đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của I-ran.

Châu Á - Thái Bình Dương thiệt hại hàng chục tỷ USD do thiên tai trong năm 2014

Ngày 25-02-2015, theo báo cáo nhan đề “Thiên tai tại châu Á - Thái Bình Dương: Đánh giá về năm 2014” của Ủy ban Kinh tế xã hội Liên hợp quốc về châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), năm 2014, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã trải qua 226 đợt thiên tai với mức thiệt hại kinh tế gần 60 tỷ USD. Mức độ thiệt hại vẫn ở mức cao, cho thấy khả năng phục hồi còn yếu của kinh tế khu vực. Các trận lũ lụt ở lưu vực sông gây thiệt hại nặng nề nhất, với tổng thiệt hại 16 tỷ USD, tiếp theo là cơn bão Hudhud tại Ấn Độ với thiệt hại 11 tỷ USD và động đất Ludian tại Trung Quốc gây thiệt hại 6 tỷ USD.

Cũng theo ESCAP, thiên tai tại khu vực trong năm qua đã tác động tới cuộc sống của khoảng 80 triệu người và khiến hơn 6.000 người thiệt mạng. Tuy nhiên, điều may mắn là số người thiệt mạng vì thiên tai trong năm 2014 thấp hơn nhiều so với con số 18.744 người thiệt mạng của năm trước đó.

Giám đốc phụ trách giảm thiểu nguy cơ thảm họa thuộc ESCAP Sa-mi-ka Xi-ri-man (Shamika Sirimanne) cho rằng sau các vụ thiên tai xảy ra trong năm 2014, bài học lớn nhất rút ra được là tầm quan trọng của các hệ thống cảnh báo sớm giúp cứu sống nhiều sinh mạng. Các bài học từ đối phó với thiên tai cũng cho thấy phải dành ưu tiên số một cho việc bảo vệ tính mạng, tài sản trong khi xảy ra thiên tai và xây dựng năng lực phục hồi sau thiên tai.

Hội nghị hẹp Bộ trưởng kinh tế ASEAN tập trung vào giai đoạn cuối thực hiện AEC

Từ ngày 28-02 đến ngày 01-3-2015, Hội nghị hẹp Bộ trưởng kinh tế ASEAN lần thứ 21 (AEM Retreat 21) đã diễn ra tại thành phố Cô-ta Ba-ru (Kota Bahru), bang Kê-lan-tan (Ma-lai-xi-a).

Tại Hội nghị, các bộ trưởng đánh giá kết quả thực hiện các cam kết về hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), tập trung thảo luận việc bảo đảm rằng tất cả các biện pháp hội nhập kinh tế cốt lõi trong Kế hoạch AEC được thực hiện đáng kể, tiếp tục bàn thảo các biện pháp thuận lợi hóa thương mại phi thuế quan, tạo điều kiện cho hoạt động doanh nghiệp, đồng thời thảo luận các biện pháp hội nhập thiết thực cho AEC, cũng như việc mở rộng và thúc đẩy hội nhập thị trường khu vực ASEAN sau năm 2015.

Các bộ trưởng khẳng định quyết tâm hoàn thành đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào cuối năm nay, qua đó thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ASEAN và các đối tác là Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Niu Di-lân, Ô-xtrây-li-a và Trung Quốc. Các bộ trưởng cũng xem xét và đưa ra hướng dẫn về việc soạn thảo Tầm nhìn kinh tế ASEAN sau năm 2015 và Kế hoạch hành động chiến lược, hy vọng rằng ASEAN sẽ đưa ra một kế hoạch mới và quyết đoán vào cuối năm nay để định hướng cho hội nhập khu vực trong thập kỷ tới. Hội nghị AEM Retreat lần này được tổ chức vào thời điểm rất quan trọng bởi vì 10 nước thành viên trong khu vực đang nỗ lực không mệt mỏi nhằm xây dựng thành công Cộng đồng Kinh tế ASEAN, một trụ cột quan trọng hướng tới việc hình thành Cộng đồng ASEAN.

Quốc tế hoan nghênh thỏa thuận hòa bình tại Ma-li

Liên minh châu Phi (AU) và Liên minh châu Âu (EU) đã hoan nghênh việc Chính phủ Ma-li ký thỏa thuận hòa bình và hòa giải dân tộc với một số nhóm phiến quân ở miền Bắc ngày 01-3-2015. Chủ tịch Ủy ban AU Nơ-cô-xa-da-na Đla-mi-ni Du-ma (Nkosazana Dlamini Zuma) nhấn mạnh việc ký kết và thực hiện thỏa thuận này một cách hiệu quả sẽ giúp giải quyết khủng hoảng tại miền Bắc Ma-li, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực này, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia.

Đại diện cấp cao của EU Phụ trách hợp tác quốc tế và phát triển Phê-đê-ri-ca Mô-ghê-ri-ni (Federica Mogherini) cũng hoan nghênh thỏa thuận trên và cho rằng đây là một giai đoạn có ý nghĩa nhằm thiết lập hòa bình bền vững tại Ma-li. EU kêu gọi các bên chưa tham gia thỏa thuận này sớm đặt bút ký.

Ngày 01-3, Chính phủ Ma-li đã ký thỏa thuận hòa bình và hòa giải dân tộc với một số nhóm phiến quân ở miền Bắc sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng dưới sự giám sát của nhóm trung gian hòa giải quốc tế do An-giê-ri đứng đầu. Tuy nhiên, liên minh vũ trang Tua-rếch đã yêu cầu có thêm thời gian để tham vấn trước khi ký kết thỏa thuận hòa bình. Việc ký thỏa thuận này là một bước đi quan trọng để giải quyết dứt điểm khủng hoảng tại Ma-li. Thỏa thuận cụ thể hóa cam kết chấm dứt khủng hoảng tại Ma-li thông qua đối thoại và thực hiện hòa giải dân tộc trên cơ sở toàn vẹn lãnh thổ, thống nhất đất nước./.