Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá XII bắt đầu phiên chất vấn trực tiếp

Trước khi bước vào nội dung chất vấn trực tiếp, Quốc hội đã nghe Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Trần Thế Vượng trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII.

Theo báo cáo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhận được văn bản trả lời đối với 1.234 kiến nghị (chiếm 98,4%), hiện còn 20 kiến nghị (chiếm 1,6%) chưa nhận được văn bản trả lời. Trong đó, có 753 kiến nghị (chiếm 61%) đã được tiếp thu và giải quyết, 242 kiến nghị (chiếm 19,6%) đang trong quá trình xem xét, giải quyết, 69 kiến nghị (chiếm 5,6%) được cơ quan có thẩm quyền giải trình, cung cấp thông tin với cử tri, 94 kiến nghị (chiếm 7,6%) được ghi nhận để nghiên cứu ban hành chính sách…

Tuy nhiên, đánh giá về việc giải quyết kiến nghị của cử tri, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận định vẫn còn nhiều bất cập chưa được giải quyết triệt để. Nguyên nhân là do việc phối hợp và việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành còn nhiều bất cập. Nhiều kiến nghị của cử tri đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhưng do công tác tuyên truyền, phổ biến và triển khai hướng dẫn thực hiện pháp luật còn nhiều hạn chế nên tại các kỳ họp sau cử tri vẫn tiếp tục kiến nghị. Vẫn còn một số cơ quan trả lời kiến nghị của cử tri chậm nên nội dung trả lời không được truyền tải kịp thời đến với cử tri khi Đại biểu Quốc hội đi tiếp xúc cử tri...

Bộ trưởng chỉ ra nguyên nhân thiếu điện là do chưa thực hiện đầy đủ các mục tiêu đề ra trong Tổng sơ đồ điện VI.

Phần giải trình thêm, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc cũng khẳng định nếu thực hiện đúng như Tổng sơ đồ điện VI thì không thiếu điện. Đồng thời, bổ sung nguyên nhân nhiều nhà máy nhiệt điện khi đưa vào vận hành đều có trục trặc về kỹ thuật dẫn đến chậm tiến độ. Phân tích sâu hơn, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nêu nguyên nhân chính là do năng lực nhà thầu, trong đó có vấn đề chọn nhà thầu chưa hợp lý, thể hiện năng lực và trách nhiệm của chủ đầu tư.

Về các giải pháp để phát triển ngành điện trong thời gian tới, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, trước hết cần phải đẩy nhanh và thực hiện đúng tiến độ các công trình theo Tổng sơ đồ điện VI.

Trả lời chất vấn của đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Ninh Thuận) về việc thuỷ điện xả lũ gây thiệt hại, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định: Các quy trình vận hành hồ chứa của các thủy điện đều được yêu cầu đảm bảo các nguyên tắc: thứ nhất, khi có lũ phải đảm bảo tuyệt đối an toàn công trình. Thứ hai, khi điều tiết lũ phải tham gia vào việc giảm và cắt lũ cho vùng hạ du. Thứ ba là yêu cầu phát điện. Tuy nhiên, qua rà soát, kiểm tra, đúng là có những dự án thuỷ điện làm chưa đúng với quy trình vận hành thuỷ điện đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt như Thuỷ điện sông Ba Hạ, khi vận hành xả lũ đã không kịp thời báo cáo với Uỷ ban Nhân dân tỉnh. Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cũng cho biết: trên quan điểm tổng thể, nếu các nhà máy thuỷ điện gây ra thiệt hại thì phải có trách nhiệm trong việc hỗ trợ, đền bù thiệt hại cho người dân. Các chủ đầu tư phải thực hiện đúng các cam kết khi được cấp phép đầu tư, trong đó có việc tái trồng rừng, đền bù cho người dân ở vùng ảnh hưởng của dự án. Như Thủy điện Hố Hô, vừa qua một số bà con nhân dân cũng đã có yêu cầu đối với nhà máy phải có xem xét, bồi thường phần thiệt hại và nhà máy cũng đã tiếp nhận kiến nghị, đang xem xét hỗ trợ.

Về xuất khẩu, nhập khẩu và nhập siêu, năm nay là năm đầu tiên có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao hơn tốc độ tăng trưởng nhập khẩu, cụ thể là xuất khẩu sẽ tăng khoảng 23% và nhập khẩu chỉ tăng khoảng 19%-20%. Năm 2008, nhập siêu khoảng 18 tỉ USD và tỷ lệ trên kim ngạch xuất khẩu là khoảng 30%. Năm 2009, nhập siêu 12,9 tỉ USD, tỷ lệ trên kim ngạch xuất khẩu khoảng 22,5%. Còn năm nay, khả năng chỉ nhập siêu vào khoảng 11,9 cho đến 12 tỉ USD, bằng khoảng 17% so với kim ngạch xuất khẩu. Như vậy, liên tục trong 3 năm liền, chúng ta đã giảm được nhập siêu cả về số tuyệt đối, cả về tỷ lệ so với kim gạch xuất khẩu. Bộ trưởng cũng đi sâuphân tíchnguyên nhân của tình trạng nhập siêu là do: chúng ta đang trong quá trình đầu tư phát triển, đẩy mạnh sản xuất nhưng phần nhiều các máy móc, thiết bị phải nhập khẩu, tỷ lệ này chiếm rất lớn trong kim ngạch nhập khẩu. Thứ hai, vẫn phải nhập khẩu một số nguyên liệu, vật liệu . Ví dụ: ngành dệt may năm nay có thể xuất khẩu tới 11tỉ USD, là con số kỷ lục, nhưng để xuất khẩu được 11 tỉ USD thì phải nhập khẩu lượng nguyên, phụ liệu rất lớn (theo thống kê, ngành dệt mới chỉ đảm bảo được khoảng 43% phần nguyên vật liệu trong nước, xấp xỉ 60% còn lại vẫn phải nhập khẩu). Hai nhóm mặt hàng máy móc, thiết bị và nguyên, vật liệu cần thiết để phục vụ cho sản xuất, cho gia công xuất khẩu chiếm vào khoảng 93% tổng kim ngạch nhập khẩu. Còn lại chỉ có khoảng chưa đến 7% là hàng tiêu dùng không thiết yếu. Như vậy là, trong thời gian tới chúng ta vẫn cứ phải duy trì việc nhập khẩu những mặt hàng thiết yếu, tình trạng nàykhó có thể khắc phục được trong ngày một, ngày hai.

Theo dự kiến, trong kế hoạch 5 năm 2011-2015, đến năm 2015, chúng ta phấn đấu giảm tỷ lệ nhập siêu/kim ngạch xuất khẩu xuống còn khoảng 14%, sau năm 2015, tiến tới cân bằng cán cân thương mại.

Về dự án bô-xít ở Tây Nguyên, Bộ trưởng cho biết việc quyết định địa điểm nhà máy a-lu-min đã được Chính phủ cân nhắc rất kỹ và cũng đã báo cáo Bộ Chính trị. Khi quyết định những chủ trương đối với các dự án quan trọng quốc gia, không chỉ xem xét hiệu quả kinh tế mà còn xem xét hiệu quả tổng hợp về kinh tế, xã hội, tác động lan tỏa của dự án. Chính vì vậy, Chính phủ quyết định đặt nhà máy chế biến a-lu-min tại Tân Rai (Lâm Đồng) và Nhân Cơ (Đắk Nông).

Về giải pháp quản lý giá cả thị trường, Bộ trưởng cho biết đã cùng các bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ triển khai một số các biện pháp: Thứ nhất, đảm bảo cung cầu 11 nhóm hàng hóa thiết yếu, hàng hóa cho sản xuất, cho đời sống nhân dân, không để giá tăng cao bằng các biện pháp cụ thể, trước hết là huy động năng lực sản xuất trong nước, trong đó có vai trò của các doanh nghiệp nhà nước. Thứ hai, là xây dựng hệ thống phân phối, đặc biệt là hệ thống bán lẻ. Thứ ba, là tăng cường quản lý thị trường, thực hiện theo đúng Pháp lệnh về giá, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề chống hàng lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, với tư cách là thành viên Chính phủ và Trưởng ban chỉ đạo nhà nước về quy hoạch điện 6, đã nhận trách nhiệm về tình hình thiếu điện với Quốc hội, với cử tri. Về nguyên nhân thiếu điện, Phó Thủ tướnggiải trình thêm: Thứ nhất là do thiếu vốn; Thứ hai là việc giải phóng mặt bằng. Có thể nói, phần lớn các công trình nguồn và lưới điện của chúng ta đều vướng khâu giải phóng mặt bằng, dẫn đến công trình chậm tiến độ; Thứ ba là giá điện. Giá điện của chúng ta hiện nay là 5,2 xen bình quân nếu tính sang USD, so với các nước trong khu vực nhưThái Lan là 8,5 xen, Xin-ga-po: 13,5 xen và Ma-lai-xi-a: 7,6 xen, In-đô-nê-xi-a: 8 xen v.v... Chúng ta nằm trong nhóm các nước có giá trị thấp và chính sự không hấp dẫn của giá điện này làm cho việc huy động vốn cho các công trình, đặc biệt là các công trình của tư nhân, kể cả trong và ngoài nước kém hấp dẫn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến thiếu vốn cho đầu tư và cũng là vấn đề nếukhông được tháo gỡ sẽ không thể bảo đảm đủ điện cho đầu tư và đáp ứng các nhu cầu. Thứ tư, là năng lực của chủ đầu tư và các nhà thầu, kể cả một số nhà thầu nước ngoài; Thứ năm, là ý thức tiết kiệm khi sử dụng điện cũng như trình độ công nghệ còn rất lạc hậu. Hiện nay chúng ta đang sử dụng hơn 20% so với các nước trong khu vực về điện và năng lượng để sản xuất ra một đơn vị GDP,vì thế,trong những năm vừa qua tỷ lệ đàn hồi giữa GDP và về nhu cầu điện thường tăng gấp 2 lần. Trong khi đó các quốc gia khác con số này vào khoảng 1,1. Quốc gia kháccó cùng trình độ phát triển cũng chỉ đến 1,6 hoặc1,7. Con số đó chứng tỏ hiệu quả sử dụng điện, ý thức tiết kiệm điện chưa tốt.

Tại Kỳ họp này, Bộ Y tế nhận được chất vấn của 15 vị đại biểu Quốc hội và một câu của Thủ tướng chuyển đến, tập trung vào: tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến Trung ương, bệnh viện đa khoa tỉnh, các biện pháp giảm tải, công tác quản lý giá thuốc, vấn đề viện phí và công tác phòng chống dịch bệnh, trong đó có HIV. Bộ trưởng nêu các giải pháp giảm tải tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến Trung ương, bệnh viện đa khoa tỉnh: Thứ nhất, là tiếp tục nâng cao chất lượng điều trị, giảm ngày điều trị trung bình một cách hợp lý. Tránh tình trạng chẩn đoán và điều trị không chuẩn nên lẽ ra chí điều trị 7 ngày nhưng kéo dài đến 10 - 12 ngày mới ra viện, kéo theo tình trạng quá tải. Thứ hai, là giảm diện tích khu hành chính, tăng diện tích khu điều trị để kê thêm giường bệnh. Trong 2 năm qua đã bổ sung thêm được 20 ngàn giường bệnh, điều này rất quý vìtương đương với xây dựng 40 bệnh viện mới. Thứ ba, chống quá tải từ xa bằng nâng cao đội ngũ cán bộ y tế tuyến dưới. Trong hơn 2 năm qua, ngành đã có 3.727 lượt cán bộ đi luân phiên xuống miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn, chuyển giao 1773 kỹ thuật và có 35.586 cán bộ tuyến dưới được tập huấn, phẫu thuật 6.726 ca phẫu thuật v.v.. Nhờ đó, đã giảm được 30% số bệnh nhân chuyển viện từ tuyến dưới lên tuyến trên một cách không hợp lý. Thứ năm, giải pháp cơ bản, lâu dài là xây dựng thêm bệnh viện và đào tạo đủ nguồn nhân lực. VIệc xây dựng thêm bệnh viện thì được Quốc hội phê chuẩn dùng trái phiếu Chính phủ để cải tạo, nâng cấp 645 bệnh viện huyện. Còn việc đào tạo, với 2 quyết định của Thủ tướng Chính phủ tính từ năm 2007 đến nay, đào tạo đại học đã tăng gấp 1,7 lần, sau đại học là 1,6 lần, đào tạo cử tuyển cho con em đồng bào dân tộc miền núi tăng 8 lần và đào tạo theo yêu cầu tăng 1,6 lần. Tuy nhiên, do đặc thù đào tạo ngành y kéo dài, nên trong vòng 5-7 năm nữa, khi lớp sinh viên này chưa ra trường thì tình trạng này chưa thể khắc phục được.

Sau gần 3 năm thực hiện giải pháp cho tình trạng quá tải ở bệnh viện, đến nay, đã có những bệnh viện cơ bản không còn việc bệnh nhân phải nằm ghép như: Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Thanh Nhàn Hà Nội, Khoa sơ sinh Bệnh viện Nhi.

Trả lời chất vấn của đại biểu Trần Thị Kim Phương về "Bộ trưởng đã hứa giải quyết tình trạng quá tải, nhưng Bộ trưởng thừa nhận đến nay vẫn còn tình trạng nằm ghép… Sắp kết thúc nhiệm kỳ của Bộ trưởng, lời hứa giảm tải không đạt, mà còn trầm trọng, vậy trách nhiệm của Bộ trưởng thế nào?". Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu khẳng định: "Bộ Y tế rất quyết tâm, còn hứa 2, 3, 4, 5 năm thì chưa bao giờ".

Đại biểu Lê Thị Nguyệt nêu câu hỏi về quản lý giá thuốc, Bộ trưởng giải thích: 95% loại thuốc tuân theo quy luật thị trường hoàn hảo (đủ nhiều công ty sản xuất, tự bàn tay vô hình của thị trường kéo giá về sát mức hợp lý). 5% thuốc còn lại tuân theo thị trường không hoàn hảo, sản xuất chưa đủ nhiều, vì là thuốc mới phát minh, có giá trị cao, được độc quyền 20 năm không ai được sản xuất. Bộ trưởng cũng chỉ ra một khe hở của pháp luật: "Luật dược ban hành năm 2005, khi đó tôi còn chưa về làm Bộ trưởng, luật thiên về thị trường hoàn hảo, chưa quan tâm đến 5% thị trường không hoàn hảo, ví dụ luật quy định tự định giá thuốc. Theo tôi, có 5% loại thuốc nên có cơ chế quản lý khác.

Theo chương trình, ngày 23-11, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh và Bộ trưởng Giao thông - Vận tải Hồ Nghĩa Dũng sẽ đăng đàn trả lời chất vấn./.