OPEC tiến thoái lưỡng nan trong quyết định sản lượng dầu

Giá dầu đã giảm khoảng 1/3 trong 7 tuần qua và đang lùi dần về ngưỡng 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 3-2008. Mặc dù không đến nỗi sụp đổ hoàn toàn, nhưng tốc độ giảm giá nhanh khiến OPEC phải xem xét lại tình hình.

Trong phiên giao dịch chiều ngày 4-9 trên thị trường Niu Óoc (Mỹ), giá dầu giao tháng 10 giảm 1,57 USD xuống 107,78 USD/thùng - mức thấp nhất trong 5 tháng qua. Dự đoán, ba cơn bão nhiệt đới đang hình thành ở Đại Tây Dương có thể cũng không ngăn nổi chiều hướng giảm giá này.

Theo nhà phân tích trong cuộc họp các Bộ trưởng OPEC vào hôm nay, ngày 9-9, tại Viên (Áo), việc giữ không cho giá xuống thấp nữa là một thủ thuật. Giảm sản lượng để ngăn không cho giá giảm hơn nữa có thể gây ra một phản ứng dữ dội và OPEC sẽ bị coi như một kẻ tham lam và thiển cận. Nhưng giữ nguyên sản lượng có thể làm cho giá tiếp tục giảm vào thời điểm nhu cầu đang yếu.

Vê-nê-xu-ê-la và I-ran, những nước ủng hộ giữ giá cao mạnh mẽ nhất trong OPEC, nói rằng họ không muốn giá dầu giảm xuống dưới 100 USD/thùng, mức giá mà Bộ trưởng Bộ Dầu lửa I-ran nói là "tối thiểu". Cả hai nước đều đưa ra dấu hiệu cho rằng OPEC cần giảm sản lượng để ngăn không cho giá giảm thêm nữa.

Các thành viên khác của OPEC như An-giê-ri và Cô-oét lại sợ rằng chi phí năng lượng cao có thể làm tê liệt hoạt động xuất khẩu của họ, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới suy yếu và người tiêu dùng giảm mức tiêu thụ.

A-rập Xê-út, nước xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới, đã không nói mức giá thế nào là vừa phải mặc dù vua A-bđu-lan đánh giá rằng 100 USD/thùng là quá cao.

Xét về mặt lịch sử, giá dầu vẫn đang ở mức cao. Dù đã giảm mạnh so với mức kỷ lục trên 147 USD/thùng lập hồi tháng 7-2007 nhưng giá dầu vẫn tăng 12,5% trong năm nay và tăng gấp hơn 4 lần trong vòng 5 năm. Giá dầu tăng cao đã làm tăng sức mạnh và sự bùng phát kinh tế chưa từng có ở Trung Đông, Nga và Nam Mỹ. Các nhà sản xuất đang dựa vào thu nhập dầu để phát triển các ngành công nghiệp mới, thu hút những hoạt động kinh doanh mới và phát triển kinh tế.

Theo ước tính của Bộ Năng lượng Mỹ, thu nhập của OPEC sẽ vượt 1.000 tỉ USD trong năm 2008. Các nước xuất khẩu dầu này đã thu được 642 tỉ USD trong 7 tháng đầu năm nay, gần bằng tổng thu nhập mà họ đạt được hồi năm ngoái.

Tuy nhiên, OPEC đang đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nhu cầu dầu ở Mỹ, thị trường lớn nhất thế giới, đã giảm khoảng 1 triệu thùng/ngày do giá cao. Sự trì trệ của kinh tế Mỹ đã lan sang châu Âu, và có thể cũng ảnh hưởng đến châu Á, động lực chính khiến cho nhu cầu dầu tăng. Hơn nữa, thông thường quý III hàng năm là thời gian các nhà máy lọc dầu đóng cửa bảo dưỡng, nên sẽ cần ít dầu hơn.

Tại một cuộc họp gần đây giữa các nhà sản xuất và tiêu thụ dầu ở Di-đa, A-rập Xê-út cam kết sẽ giữ nguyên sản lượng để dầu giảm giá. Nước này là nước sản xuất dầu lớn nhất của OPEC và đương nhiên là nước đứng đầu OPEC. A-rập Xê-út thừa nhận rằng nếu họ giữ sản lượng ở mức hiện nay, họ sẽ tạo ra một sự thừa thãi trên thị trường. Nước này đang sản xuất mỗi ngày thêm 600.000 thùng so với hạn ngạch chính thức.

Một số nhà phân tích tin rằng OPEC có thể giảm sản lượng mà không làm rùm beng, thay cho một thông báo chính thức có thể gây ra một sự quá nhạy cảm chính trị đối với một số nước đồng minh thân phương Tây trong OPEC, đặc biệt khi mùa bầu cử ở Mỹ đang ở giai đoạn quyết liệt.

Một sự lựa chọn nữa có thể là OPEC sẽ triệu tập một cuộc họp khác trong 6 hoặc 8 tuần nữa và thông báo giảm mạnh sản lượng. OPEC đã dự định họp tại An-giê-ri vào tháng 12, nhưng lúc đó đã quá muộn để OPEC hành động nếu giá tiếp tục giảm trong mùa thu này.