Không thể quyết định khác

TCCSĐT - Ngày 4-3 vừa qua, Đông Ti-mor đã chính thức đệ đơn xin gia nhập ASEAN. Những văn bản, thủ tục cần thiết đã được Bộ trưởng Ngoại giao Đông Ti-mor Gia-ca-ri-át An-ba-nô đa Cốt-xta (Zacarias Albano da Costa) trao cho Bộ trưởng Ngoại giao In-đô-nê-xi-a Mác-ti Na-ta-lê-ga-oa (Marty Natalegawa) trên cương vị thay mặt cho ASEAN bởi In-đo-nê-xi-a hiện đang đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN. Việc xin gia nhập ASEAN quan trọng như thế nào đối với Đông Ti-mor thì việc tiếp nhận Đông Ti-mor làm thành viên mới cũng quan trọng tương tự.

Còn phải thêm một thời gian nữa cho tới khi ASEAN đi tới quyết định cuối cùng về ý định xin gia nhập Hiệp hội của Đông Ti-mor. Nhưng ngay từ bây giờ đã có thể thấy ASEAN không thể quyết định gì khác ngoài việc sẽ kết nạp Đông Ti-mor cũng như Đông Ti-mor đã không thể có quyết định nào khác ngoài việc xin gia nhập ASEAN.

Thật ra thì Đông Ti-mor có quan hệ với Ô-xtrây-li-a gắn bó hơn là quan hệ với các thành viên hiện tại của ASEAN. Nhưng vị trí địa lý của Đông Ti-mor lại gắn với ASEAN nhiều hơn là với Ô-xtrây-li-a. ASEAN là láng giềng gần trong khi Ô-xtrây-li-a lại là láng giềng xa của Đông Ti-mor. ASEAN đã đạt được nhiều thành tựu phát triển và đang nỗ lực vươn tới những tầm vóc mới trong hợp tác và liên kết khu vực. Cộng đồng ASEAN đang dần định hình. Bởi thế, gắn với ASEAN sẽ có lợi hơn nhiều cho Đông Ti-mor, nhất là khi việc tham gia vào ASEAN cũng đâu có làm ảnh hưởng gì nhiều đến mối quan hệ sẵn có giữa Đông Ti-mor và Ô-xtrây-li-a. Đông Ti-mor không thể tách biệt tương lai của mình với tương lai chung của cả khu vực và ASEAN đang đảm nhận vai trò trụ cột trong việc tạo dựng tương lai chung cho cả khu vực.

Tiếp nhận Đông Ti-mor vào hàng ngũ hiệp hội không chỉ thuận lợi đối với ASEAN, tác động tích cực về chính trị của việc này đối với ASEAN cùng với những gánh nặng mới thêm về nhiều phương diện khác, không thể không ảnh hưởng đến tốc độ thực hiện những chương trình và dự án hợp tác lớn đã được ASEAN quyết định. Mặt khác, tiếp nhận và hỗ trợ Đông Ti-mor phát triển còn là cơ hội để ASEAN thể hiện khả năng và vai trò là hạt nhân, động lực và đầu tầu của quá trình hợp tác và liên kết ở khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, ASEAN đã nhiều lần kết nạp thêm thành viên mới và cũng nhờ đó mà mới có thể trở thành tổ chức hợp tác khu vực có uy danh và ảnh hưởng ở khu vực và trên thế giới như hiện tại. Bởi thế, ASEAN sẽ không khó khăn nhiều trong việc đạt được sự nhất trí về nguyên tắc kết nạp Đông Ti-mor vào hiệp hội. Tuy nhiên, việc kết nạp với những điều kiện gì và theo lộ trình nào sẽ là chuyện mà ASEAN không dễ sớm có được sự đồng thuận quan điểm cần thiết giữa các thành viên./.