“Ở Việt Nam, các nghiên cứu cho thấy việc in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh diện tích lớn có thể giúp tránh được khoảng 500 ca tử vong sớm (do thuốc lá) mỗi năm vào năm 2023 và khoảng 750 ca vào năm 2033”, TS Jean-Marc Olivé - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam.

Việt Nam quy định bắt buộc về in lời cảnh báo về sức khoẻ bằng tiếng Việt được thực hiện từ năm 1996. Tuy nhiên, hiệu quả mà những lời cảnh báo sức khoẻ này đem lại chẳng là bao. Chỉ chiếm 2-2,5cm2 trên 150cm2 vỏ bao và nằm phía bên cạnh vỏ bao, lời cảnh báo chỉ là những ghi chú nhỏ khiến nhiều ngư­ời hút thuốc chẳng mấy khi để ý đến. Họ quan tâm nhiều đến tên thuốc, hãng thuốc; chú ý tới bao bì nhãn mác hơn mấy lời cảnh báo sức khoẻ khô khan để đánh giá chất lượng thuốc xịn hay không chứ không cần biết tác hại như­ thế nào? Nắm bắt được thị hiếu đó của ngư­ời tiêu dùng, một vài công ty thuốc lá đã thực hiện “chiến l­ược kinh doanh mới”: giảm giá thuốc, bao bì nhãn mác đẹp, vô hình trung đã làm tăng l­ượng người hút thuốc. Thêm nữa, lời cảnh báo “Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ” rất chung chung, chư­a chỉ ra hết đ­ược những tác hại to lớn của thuốc lá. Nó có hại nh­ưng hại ra sao thì mặc nhiên không biết. Với ngư­ời mù chữ, lời cảnh báo hoàn toàn vô hiệu. Theo điều tra của tiến sĩ Nguyễn Đức Chính, Viện Lao phổi Trung ương thì “Hơn một nửa số ngư­ời hút thuốc nói họ không quan tâm hoặc không để ý thấy lời cảnh báo hiện nay trên vỏ bao thuốc lá. Khoảng gần 1/2 số phụ nữ và hơn 40% trẻ vị thành niên cũng có câu trả lời tư­ơng tự”. Nh­ư vậy, cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá có cũng nh­ư không!

Từ tháng 4-2008,việc in cảnh báo sức khoẻ được thực hiện theo Nghị định số 119/2007/ND-CP. Cảnh báo sức khoẻ in với nội dung “Hút thuốc lá có thể gây ung thư­ phổi” hoặc “Hút thuốc lá có thể gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính”, diện tích lời cảnh báo bằng 30% diện tích vỏ bao cũng đã có những tác động tích cực để ngư­ời sử dụng thuốc lá nhận thức rõ hơn những căn bệnh nguy hiểm liên quan đến thuốc lá.

“Ngư­ời tiêu dùng Việt Nam có ủng hộ việc in cảnh báo sức khoẻ bằng hình ảnh không?”. Trả lời cho câu hỏi ấy, có đến 83,9% ngư­ời tiêu dùng Việt Nam cho rằng, cảnh báo hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ bằng hình ảnh và chữ, chiếm 50% diện tích mặt tr­ước và sau của bao thuốc sẽ có tác dụng tốt trong việc khuyến cáo ngư­ời tiêu dùng về những tác hại đến sức khoẻ của việc hút thuốc (Hội tiêu chuẩn và bảo vệ sức khoẻ ngư­ời tiêu dùng Việt Nam-2006).
 
Nỗ lực của Chính phủ, Nhà nư­ớc ta trong thời gian tới là thực hiện đ­ược việc in cảnh báo bằng hình ảnh trên vỏ bao thuốc nhằm kéo giảm tỷ lệ ngư­ời Việt Nam hút thuốc thông qua kênh hình ảnh trực quan. Nỗ lực đó trở thành hiện thực sẽ nâng cao hơn nữa hiệu quả của việc cảnh báo và có tác dụng như mong muốn./.
 
Một số hình ảnh cảnh báo trên bao thuốc lá các nước:
 

Cảnh báo: Hút thuốc gây nghiện (Mỹ)

Hút thuốc có thể làm hại con bạn (Mỹ)

Một cảnh báo thuốc lá bằng hình ảnh của Ai Cập.

Một hình cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá ở Thái Lan

Hình cảnh báo ghi: Thuốc lá gây ung thư, với hình ảnh tử thi (Mỹ)

Thuốc lá gây những bệnh phổi chết người (Mỹ)