Bên cần, bên chưa vội

TCCSĐT - Những ngày này, các cơ quan chính phủ Mỹ và bộ máy vận động hành lang đã hoạt động hết công suất để thúc đẩy việc phê chuẩn Hiệp ước giải trừ vũ khí hạt nhân với Nga. Hiệp ước này được coi là thành tựu đối ngoại nổi bật nhất và quan trọng nhất cho tới nay của Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma.

Việc phê chuẩn Hiệp ước này ngày càng trở nên cấp thiết đối với ông B. Ô-ba-ma vì lưỡng viện lập pháp Mỹ với cơ cấu nhân sự mới sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua sẽ chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-1-2011 tới. Trong cuộc bầu cử ấy, ông B. Ô-ba-ma và Đảng Dân chủ đã bị thất bại nặng nề. Đảng Dân chủ bị mất ghế dân biểu ở cả Hạ viện và Thượng viện. Do đó, nếu không hoàn tất được trước khi nghị viện mới chính thức hoạt động thì chắc chắc việc phê chuẩn Hiệp ước nói trên sẽ khó khăn, phức tạp, kéo dài và buộc chính phủ phải nhượng bộ cho những yêu sách của Đảng Cộng hòa hơn nhiều so với hiện tại.

Tổng thống B. Ô-ba-ma và Đảng Dân chủ cần nhanh, nhưng các vị dân biểu thuộc Đảng Cộng hòa lại không thấy vội. Thực chất, việc phê chuẩn Hiệp ước này không chỉ động chạm đến triển vọng của mối quan hệ giữa Mỹ và Nga, mà còn đến cả ý tưởng của ông B. Ô-ba-ma về thế giới không có vũ khí hạt nhân - ý tưởng đã mang lại cho Tổng thống B.Ô-ba-ma Giải thưởng Nobel về hòa bình.

Trì hoãn việc phê chuẩn đồng nghĩa với việc không chỉ hạ thấp uy danh cá nhân mà thậm chí còn là sự bác bỏ những định hướng chính và ưu tiên trong chính sách đối ngoại và an ninh của ông B. Ô-ba-ma. Nó cũng còn là biểu hiện của cuộc đấu tranh quyền lực giữa phía lập pháp và hành pháp ở Mỹ, là minh chứng của việc liệu Tổng thống vẫn còn có thể áp đảo được Quốc hội hay đã thực sự yếu thế. Không phải vô cớ mà ông B. Ô-ba-ma và nhiều quan chức cao cấp khác trong Đảng Dân chủ đều nhấn mạnh việc phê chuẩn Hiệp ước là phục vụ cho lợi ích quốc gia chứ không chỉ là một quyết định chính trị thuần túy.

Trong khi đó, đối với các vị dân biểu Đảng Cộng hòa, việc ngăn cản ông B. Ô-ba-ma tái cử Tổng thống năm 2012 là ưu tiên hàng đầu, còn giải trừ vũ khí hạt nhân và cả mối quan hệ với Nga là chuyện lâu dài, nhất là khi cơ hội giành lại quyền làm chủ Nhà Trắng sắp đến. Với ưu thế mới trong lưỡng viện lập pháp, Đảng Cộng hòa có thể hủy hoại thành tựu đối ngoại này của ông B.Ô-ba-ma, hoặc ít nhất, cũng sẽ buộc phe chính phủ phải đáp ứng nhiều điều kiện hơn trước. Thời gian đang ủng hộ họ và việc phê chuẩn Hiệp ước bây giờ đối với ông B. Ô-ba-ma xem ra còn khó hơn cả việc đàm phán và ký kết nó với Nga./.