Kinh tế Trung Quốc tháng 1-2011: Tăng trưởng đi liền với gia tăng lạm phát

TCCSĐT - Trong tháng 1-2011, giá lương thực, thực phẩm tăng mạnh đã đẩy tỷ lệ lạm phát ở Trung Quốc tăng cao hơn, gây thêm áp lực với chính phủ nước này trong việc ngăn chặn lạm phát leo thang.

Lạm phát tiếp tục tăng

Theo số liệu của Tổng cục Thống kế quốc gia Trung Quốc, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này đã tăng 4,9% trong tháng 1-2011 so với cùng kỳ năm ngoái, do tác động của giá lương thực, thực phẩm tăng tới 10,3% (trong đó, giá ngũ cốc tăng 15,1% và giá rau quả tươi tăng 34,8%). Như vậy, chỉ số này cao hơn 0,3% so với mức 4,6% trong tháng 12-2010 và xấp xỉ mức cao nhất trong vòng 28 tháng qua là 5,1% của tháng 11-2010.

Bắc Kinh đã liên tục tăng lãi suất nhằm hạ nhiệt tốc độ tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng: nguồn cung lương thực, thực phẩm hạn chế vào thời điểm nhu cầu tăng cao là vấn đề khó có thể giải quyết một sớm, một chiều.

Ngày 14-2-2011, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC) cho biết: trong tháng một, ngoại thương nước này đã tăng 44% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ các hoạt động kinh doanh náo nhiệt trước dịp Tết âm lịch. Kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc tăng 37,7% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 150,73 tỉ USD, nhập khẩu tăng 51% lên 144,28 tỉ USD. Tổng giá trị ngoại thương của Trung Quốc trong năm vừa qua đạt 295,01 tỉ USD.

Bất chấp những nỗ lực của chính phủ

Trước đó, ngày 8-2-2011, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) thông báo tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25% đối với các khoản cho vay và tiền gửi kỳ hạn một năm, bắt đầu áp dụng từ ngày 9-2-2011.

Theo quyết định trên, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 năm sẽ tăng lên 3% và lãi suất cho vay cùng kỳ hạn tăng lên 6,06%. Ngoài ra, PBOC cũng sẽ tăng 0,35% lãi suất đối với các khoản tiền gửi kỳ hạn 2 năm lên 3,9% và 3 năm lên 4,5%. Lãi suất đối với các khoản cho vay thế chấp cũng như các khoản cho vay khác kỳ hạn hơn 5 năm cũng tăng 0,2% lên 6,6%.

Đây là đợt tăng lãi suất cơ bản đầu tiên trong năm 2011 và là đợt tăng thứ hai chỉ trong vòng 6 tuần qua, dấu hiệu cho thấy Trung Quốc tiếp tục nỗ lực hạ nhiệt giá cả hàng hóa và siết chặt khả năng thanh khoản. Giới phân tích cho rằng việc chọn thời điểm tăng lãi suất ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán phát tín hiệu mạnh mẽ cho thấy PBOC đang nỗ lực kiềm chế lạm phát.

Trong thời gian tới, Trung Quốc sẽ thành lập một cơ quan giám sát đầu tư nước ngoài, có nhiệm vụ đánh giá cách thức mà các nước tìm cách mua lại các công ty Trung Quốc trong những lĩnh vực như năng lượng, nông nghiệp, vận tải, chế tạo máy và các ngành công nghệ chủ chốt.

Trong tuyên bố cuối tuần qua, Chính phủ Trung Quốc cho biết: việc thành lập cơ quan này nhằm bảo đảm an ninh quốc gia. Cơ quan này sẽ được thành lập trên cơ sở luật chống độc quyền mà Trung Quốc ban hành năm 2008.

Vì một mục tiêu lâu dài

Mục tiêu lâu dài của Trung Quốc là trở thành cường quốc kinh tế có đồng tiền mạnh và để thực hiện mục tiêu này, Trung Quốc đã và đang áp dụng một số biện pháp cơ bản. Trước tiên, đó là biện pháp quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ (NDT). Bắc Kinh đang sử dụng chế độ kiểm soát ngoại tệ để bảo vệ đồng NDT so với các nguồn vốn nước ngoài. Mặt khác, Bắc Kinh cũng tìm cách chuyển đồng tiền ra nước ngoài.

Chỉ riêng tháng 12-2010, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã cấp giấy phép cho 67.400 công ty xuất khẩu trên cả nước hoạt động kinh doanh ở nước ngoài bằng đồng NDT. Trước đó, chỉ 365 công ty được phép như vậy.

Thúc đẩy thương mại bằng đồng NDT cũng là biện pháp được áp dụng mạnh mẽ. Trung Quốc đang thử nghiệm sử dụng đồng NDT như một hình thức thanh toán ở nước ngoài, điển hình như ở Nga, Mỹ. Trung Quốc cũng đạt được thỏa thuận với Hàn Quốc, Ai-xơ-len, Bê-la-rút, Ác-hen-ti-na... để tham gia các phiên giao dịch tài chính phức tạp, gọi là trao đổi tiền tệ.

Các thỏa thuận này nhằm cho phép ngân hàng trung ương của các nước cung cấp đồng NDT cho các công ty nội địa để mua bán hàng hóa hoặc đầu tư ở Trung Quốc.

Biện pháp đó còn là xây dựng Phố Uôn châu Á mới. Cách đây 2 năm, khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang ở đỉnh cao, các nhà lãnh đạo Trung Quốc loan báo họ có ý định biến Thượng Hải thành một trung tâm tài chính toàn cầu vào năm 2020. Giới phân tích nhận định để làm được điều đó, Thượng Hải phải phát triển thành một thị trường tài chính hiện đại.

Ngôi vị số 1 thế giới

Trong khi đó, Viện Gallup (Mỹ) vừa công bố kết quả thăm dò dư luận mới nhất cho thấy đa số người Mỹ tin rằng, Trung Quốc là nền kinh tế dẫn đầu thế giới. Có tới 52% số người được hỏi cho rằng Trung Quốc là nền kinh tế số một thế giới, trong khi chỉ có 32% lựa chọn Mỹ, 7% lựa chọn Nhật Bản. Kết quả thăm dò cũng cho thấy 47% người Mỹ nhận định: Trung Quốc sẽ là cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới trong vòng 20 năm tới, trong khi chỉ có 35% cho rằng Mỹ sẽ tiếp tục duy trì vị trí này.

Kết quả thăm dò đã cho thấy sự thay đổi lớn về nhận thức của người Mỹ. Trong các cuộc điều tra tương tự do Viện Gallup tiến hành năm 2009, chỉ có 39% người dân Mỹ lựa chọn Trung Quốc là nền kinh tế số một và 37% lựa chọn Mỹ. Tại cuộc điều tra năm 2000, sự khác biệt còn lớn hơn khi 65% người dân khẳng định Mỹ là nền kinh tế dẫn đầu thế giới và chỉ 10% lựa chọn Trung Quốc.

Kết quả thăm dò trên được công bố trong bối cảnh Nhật Bản vừa thông báo để tuột ngôi vị "á quân" thế giới sau hơn 40 năm nắm giữ cho Trung Quốc. Trong năm 2010, GDP của Nhật Bản chỉ tăng trưởng 3,9%, đạt 5.474 tỉ USD, kém tăng trưởng của Trung Quốc với GDP đạt 5.8799 tỉ USD. Trung Quốc hiện có dân số gấp 11 lần Nhật Bản, gấp 4 lần Mỹ và thu nhập bình quân tính theo đầu người hiện nay của Trung Quốc là 4.300 USD/năm./.