Đồng bào Công giáo cả nước tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước

TCCS - Trong những năm qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, nhất là phải đối mặt với thời tiết khô hạn, nắng nóng kéo dài, dịch bệnh gia súc, gia cầm bùng phát trên diện rộng, song dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền, đồng bào Công giáo đã cùng với nhân dân cả nước nỗ lực khắc phục mọi khó khăn, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước nhằm đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, nâng cao đời sống, giúp nhau xóa đói, giảm nghèo...

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ IV và V, Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam đã tích cực tuyên truyền, vận động đồng bào Công giáo hưởng ứng, tham gia thực hiện các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” do ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động; qua đó, đã mang lại những hiệu quả cao về kinh tế, văn hóa, xã hội.

1 - Phấn đấu thực hiện dân giàu, nước mạnh

Tận dụng thế mạnh về điều kiện tự nhiên ở mỗi địa phương, bà con Công giáo đã lựa chọn cách thức phát triển kinh tế phù hợp. Tại tỉnh Hậu Giang, bà con đã thực hiện chuyên canh cây lúa trên vùng sông nước quanh năm được phù sa bồi đắp; nhờ vậy, vụ lúa đông xuân vừa qua đạt năng suất từ 7 đến 8 tấn/ha. Một số vị linh mục ở tỉnh Bến Tre còn tham gia thực hiện mô hình nuôi trồng thủy sản để có nguồn thu, nhằm tu sửa, xây dựng nhà thờ, giúp đỡ người nghèo có hoàn cảnh khó khăn, như linh mục Nguyễn Công Lập, Chánh sở họ đạo Phụng Tường; linh mục Nguyễn Văn Khảo, Chánh sở họ đạo Cái Nhum; linh mục Liêm, họ đạo Vinh Phát... ở tỉnh Hà Tĩnh, nhiều bà con Công giáo đã áp dụng những tiến bộ khoa học, kỹ thuật và đưa giống mới có chất lượng, năng suất cao vào sản xuất, nên nhiều loại cây đã cho năng suất cao như: Lạc cao sản, dưa Thái Lan, vừng, đậu 913... Bà con giáo dân cũng tích cực phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm và xây dựng nhiều mô hình chăn nuôi lợn, gà; đặc biệt, có 19 hộ biết kết hợp kinh tế VACR để nuôi cá và gà, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Mô hình VAC và VACR được thực hiện thí điểm và nhân rộng ở nhiều địa phương như Yên Bái, Lạng Sơn, Hà Tĩnh, Hưng Yên, Long An, Bình Phước, Phú Yên..., và bước đầu nhiều hộ giáo dân đã thu được một số kết quả. Chẳng hạn, gia đình bà Ngô Thị Dịu (tỉnh Lạng Sơn) hằng năm xuất chuồng trung bình khoảng 100 tấn lợn; nhiều hộ khác biết kết hợp thâm canh các loại rau quả có năng suất và chất lượng cao, nhờ vậy, cung cấp hàng trăm tấn rau quả cho thị trường.

Bên cạnh đó, loại hình kinh tế dịch vụ đã khẳng định được ưu thế trong việc giao thương các sản phẩm hàng hóa. Nhiều doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, cơ sở sản xuất tiểu, thủ công nghiệp do người Công giáo làm chủ tại các giáo xứ, họ đạo, dòng tu có xu hướng phát triển, làm ăn hiệu quả. ở đây, có thể thấy, đức tính đáng quý của người Công giáo là không chỉ làm giàu cho bản thân mà còn đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm trong sản xuất, kinh doanh, giúp nhau thoát nghèo bằng nhiều hình thức, như cho mượn con giống, cho vay không tính lãi. ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng bào Công giáo đã giúp nhau trên 6 tỉ đồng vốn và hơn 20.000 con giống; chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về sản xuất, chăn nuôi. ở tỉnh Đắk Lắk, một số doanh nghiệp đã tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động là giáo dân, với thu nhập bình quân 3.000.000đ/người/tháng.

Sau nhiều năm và đặc biệt là trong 5 năm trở lại đây, do tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, nhất là các phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi, xóa đói, giảm nghèo, đồng bào Công giáo cơ bản đã có cuộc sống ổn định, tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 10,3%; nhiều địa phương, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn dưới 5%, như Lạng Sơn, Quảng Ninh; ở Tiền Giang, tỷ lệ này là 2,5% và không còn hộ đói.

Trong những năm qua, tại nhiều địa phương như Lâm Đồng, Bắc Giang, Bình Định, Yên Bái..., Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và Sở Nội vụ tỉnh mở các lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức về an ninh - quốc phòng; tìm hiểu về Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo, gắn với thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Các lớp tập huấn đó đã thu hút được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo các vị linh mục, tu sĩ và nhiều giáo dân.

Mặt trận phòng, chống tệ nạn xã hội luôn được đồng bào Công giáo coi là nhiệm vụ quan trọng. Nhiều năm qua, đồng bào đã tích cực tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Ngoài các buổi rao giảng tại nhà thờ, một số linh mục còn đến tận nhà những gia đình có người mắc tệ nạn xã hội để chia sẻ, vận động bà con ngăn ngừa, phòng, chống các tệ nạn. Vì vậy, các hiện tượng như rượu chè, cờ bạc, hút chích ở các xứ đạo, họ đạo thường rất ít diễn ra, nhiều nơi hầu như không có. Tại thành phố Hải Phòng, có 124/137 xứ đạo, họ đạo không có tệ nạn xã hội. Tháng 1-2009, huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh) đã tổ chức điểm cho 8/8 xứ đạo, họ đạo ký cam kết thực hiện xứ đạo, họ đạo không có tệ nạn xã hội. Đây là việc làm mới, có tính giáo dục, tuyên truyền nâng cao ý thức trách nhiệm của bà con trong việc thực hiện trật tự, an ninh ở vùng giáo dân.

Qua báo cáo của các ngành, các cấp, có thể nhận định rằng, ở những vùng có đông đồng bào Công giáo, số người mắc những tệ nạn xã hội thường ở mức thấp, an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm tốt; ít xảy ra những vụ việc trọng án.

2 - Thi đua thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh

Xây dựng đời sống văn hóa, văn minh, lành mạnh là một trong những nội dung của phong trào thi đua “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”. Việc thực hiện quy ước làng văn hóa, giữ gìn vệ sinh môi trường, đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ, rèn luyện thể dục, thể thao, phòng, chống tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong lao động sản xuất, trong khó khăn hoạn nạn, chăm lo phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo, xây dựng nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang, lễ hội... được đông đảo đồng bào Công giáo nhiệt tình hưởng ứng.

Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, bà con giáo dân đã thực hiện tốt các nội dung của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, sống tốt đời đẹp đạo” và Chỉ thị số 27/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Chẳng hạn, đám tang không lưu xác trong nhà quá 48 giờ; đám cưới không có thách cưới, không xem ngày, giờ tốt, xấu, ăn uống đơn giản, lịch sự. Các nghi lễ tôn giáo như lễ Tân chức linh mục, Tạ ơn, Ngân khánh, Chầu lượt... được tổ chức theo lịch Công giáo chung, không xa hoa, lãng phí. Một số xứ đạo, họ đạo đã tổ chức các điểm vui chơi, giải trí cho thanh thiếu niên như: nhà văn hóa, sân bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, quần vợt, thư viện...

Xây dựng nếp sống văn hóa “Ông bà gương mẫu, cháu con thảo hiền” gắn với thực hiện có trách nhiệm chương trình dân số, kế hoạch hóa gia đình. Được sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể các cấp, cùng với nhiều hình thức tuyên truyền, thuyết phục, động viên nên đa số bà con giáo dân đã nhận thức đúng vấn đề sinh đẻ có trách nhiệm. Nhiều địa phương đã thành lập câu lạc bộ kế hoạch hóa gia đình, câu lạc bộ không sinh con thứ ba, câu lạc bộ tiền hôn nhân với sự tham gia của đại đa số phụ nữ Công giáo. Đến nay, các câu lạc bộ này vẫn duy trì hoạt động đều đặn, có chất lượng, giúp nhau chăm sóc gia đình, chia sẻ kinh nhiệm nuôi dạy con cái. Qua đó, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên đã giảm đáng kể, xuống còn 1,2%; có nơi tỷ lệ này chỉ còn dưới 1%.

Một số hoạt động thiết thực như giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm, giữ gìn nơi thờ tự trang nghiêm, sạch đẹp đều được đồng bào Công giáo quan tâm thực hiện. ở nhiều nơi, đồng bào đã và đang tích cực đóng góp sức người, sức của để tu sửa, xây dựng đường giao thông sạch đẹp, như: giáo xứ Bùi Xá (tỉnh Hưng Yên), giáo xứ Thạnh An (tỉnh Cần Thơ) đóng góp 917 triệu đồng trong tổng số 2,44 tỉ đồng để xây dựng 9 km đường bê tông thôn; giáo xứ Bến Cát, Lai Uyên (tỉnh Bình Dương) đóng góp hơn 66 triệu đồng để đào giếng, sửa đường giao thông; giáo dân các huyện Mộc Hóa, Tân Thành, Bến Lức (tỉnh Long An) xây dựng 9 cây cầu, trải sỏi và bê tông hóa các con đường liên xóm, ấp với tổng giá trị hơn 332 triệu đồng; bà con các họ đạo ở tỉnh Bến Tre đã góp hơn 500 triệu đồng và 3.293 ngày công lao động để đổ đá, trải nhựa gần 66 km đường nội thị và nông thôn.

3 - Giữ vững phương châm “Sống tốt đời, đẹp đạo”

Phát huy truyền thồng tương thân tương ái, sống đạo tình thương, đồng bào Công giáo cả nước đã tham gia tích cực các hoạt động xã hội. Công tác từ thiện, nhân đạo luôn là điểm sáng trong phong trào thi đua yêu nước của giới Công giáo, thu hút đông đảo cá nhân, tập thể và các doanh nghiệp tham gia. Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang đã cưu mang trẻ em mồ côi, trẻ lang thang cơ nhỡ, chăm sóc bệnh nhân phong, xây cất 11 căn nhà tình thương, khám bệnh cho người nghèo, tặng quà cho bà con miền núi. Theo báo cáo của ủy ban Đoàn kết Công giáo thành phố Hà Nội, trong 5 năm qua, các xứ đạo, họ đạo trên địa bàn thành phố đã đóng góp vào hoạt động từ thiện, xã hội được hơn 20 tỉ đồng; riêng quận Đống Đa đóng góp với số tiền hơn 2 tỉ đồng.

Nhiều phòng khám bệnh từ thiện được các linh mục, dòng tu, giáo dân khởi xướng. Chỉ riêng cơ sở y học cổ truyền thuộc dòng Thánh Giuse (thành phố Nha Trang) trong 5 năm qua đã khám, điều trị miễn, giảm phí cho 34.849/137.638 lượt người, trong đó bệnh nhân là người dân tộc thiểu số và bệnh nhân phong chiếm 9,6% tổng số bệnh nhân. Những nơi chưa có điều kiện thành lập phòng khám thì đồng bào Công giáo hỗ trợ bệnh nhân bằng cách phối hợp với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, trạm y tế địa phương mời các đoàn y, bác sĩ Công giáo đến khám, chữa bệnh, phát thuốc miễn phí cho người nghèo. Hai trong số các địa phương tiến hành phương pháp này là Bà Rịa - Vũng Tàu và Bạc Liêu năm 2006 đã khám cho 8.690 lượt người với tổng số tiền thuốc là 110 triệu đồng.

Ở thành phố Đà Nẵng đã thành lập nhiều nhóm hoạt động xã hội như: Nhóm Tông đồ khuyết tật, Nhóm Yêu thương phục vụ, Nhóm Thương nhân Công giáo tình nguyện công tác xã hội, Nhóm Bảo vệ sự sống và chôn cất thai nhi, Nhóm Công tác xã hội giới trẻ... Có nhóm đã thành lập từ nhiều năm nay, có nhóm mới ra đời gần 2 năm, nhưng tất cả đều có mục đích chung là “Lấy chữ tâm làm kim chỉ nam cho hành động; đem tình yêu Thiên Chúa đến với những số phận bất hạnh, kém may mắn trong xã hội”.

Tại tỉnh Ninh Bình, đông đảo bà con giáo dân đã tích cực hưởng ứng, tham gia phong trào “Vì một thế giới không mù lòa” do ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh phát động. ở huyện Kim Sơn, có 473 người đăng ký hiến giác mạc; riêng năm 2009 có 55 người hiến giác mạc, đem lại nguồn sáng, niềm hạnh phúc cho 110 người. Kết quả này đã được Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Bộ Y tế, Ngân hàng Mắt Việt Nam đánh giá cao; công nhận Ninh Bình là địa phương dẫn đầu cả nước về công tác vận động, tuyên truyền người dân tham gia hiến tặng giác mạc khi qua đời. Tại các bệnh viện như Bệnh viện Mắt Hà Nội, Bệnh viện Việt Nam - Cu-ba, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng..., hằng ngày những nồi cháo tình thương do các dòng tu đảm nhiệm vẫn được duy trì đều đặn, nhằm chia sẻ, động viên, giúp đỡ bệnh nhân nghèo yên tâm điều trị.

Đặc biệt, các hoạt động như xây dựng nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết, nhà đồng tâm cho người nghèo được các địa phương quan tâm, giúp đỡ. Tại tỉnh Bến Tre, bằng sức người, sức của, đồng bào Công giáo đã sửa chữa, chống dột 516 căn nhà với kinh phí hơn 1 tỉ đồng. Các giáo xứ Bến Dinh, Bến Siêu, Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) đã giúp đỡ người nghèo 300 triệu đồng để sửa chữa nhà cửa. Tòa Giám mục Quy Nhơn hỗ trợ xây dựng 8 căn nhà tình thương, sửa chữa nhiều căn nhà dột nát cho bà con nghèo với tổng số tiền là 167 triệu đồng. Ban Bác ái - Xã hội của Tòa Giám mục Đà Nẵng đã xây tặng 500 căn nhà đồng tâm với tổng số tiền trên 10 tỉ đồng, góp phần cùng thành phố hoàn thành chỉ tiêu xóa nhà tạm cho người dân. Trong khối doanh nghiệp, có Công ty trách nhiệm hữu hạn Tâm Hương (tỉnh Khánh Hòa) đã giúp đỡ xây dựng hơn 100 ngôi nhà, sửa chữa hàng trăm ngôi nhà khác với số tiền gần 6 tỉ đồng.

Theo báo cáo của các địa phương, chỉ trong năm 2009, đồng bào Công giáo cả nước đã đóng góp trên 300 tỉ đồng cho công tác từ thiện, xã hội.

4 - Một số bài học kinh nghiệm

Từ thực tiễn cuộc sống của đồng bào Công giáo trong nhiều năm qua, nhất là qua việc tham gia các phong trào thi đua yêu nước của đồng bào trong 5 năm qua, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:

Một là, ra sức phát huy truyền thống yêu nước, ý thức đoàn kết dân tộc ở mỗi người Công giáo. Đặc biệt, cần làm cho đồng bào nhận thức sâu sắc rằng, yêu nước là nghĩa vụ đối với Tổ quốc, dân tộc, là đạo lý và tình thương của mỗi người Ki-tô hữu. Yêu nước phải thể hiện bằng hành động đóng góp công sức vào công cuộc xây dựng đất nước - quê hương - xứ sở.

Hai là, thường xuyên tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trong đồng bào Công giáo về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để cho đồng bào thấy được những việc cần làm trong các phong trào thi đua yêu nước, nhất là thấy được những việc đem lại lợi ích thiết thực cho gia đình mình và cho toàn xã hội; đồng thời, biết tranh thủ các đấng bậc trong Giáo hội để họ chia sẻ và cổ vũ. Điều này rất có ý nghĩa đối với việc triển khai thực hiện các phong trào đó.

Ba là, để các phong trào thi đua yêu nước phát triển liên tục, đều khắp, cần tranh thủ sự ủng hộ của các tổ chức chính trị - xã hội. Mặt khác, qua thực tiễn các phong trào, cần phát hiện những nhân tố tích cực để động viên, tuyên truyền kịp thời.

Bốn là, việc tổ chức các phong trào thi đua yêu nước phải gắn liền với việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của địa phương đã được đại hội đại biểu đảng bộ các cấp đề ra và được thể chế hóa bằng các nghị quyết của hội đồng nhân dân các cấp.

Năm là, luôn đổi mới nội dung và hình thức của các phong trào thi đua yêu nước, trên cơ sở bám sát tình hình, đặc điểm của từng xứ đạo, họ đạo. Đồng thời, cấp ủy và chính quyền các cấp cần quan tâm và tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân và thực hiện tốt Quy chế Dân chủ ở cơ sở./.