Giải pháp phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững, đa dạng hóa các loại hình và sản phẩm du lịch ở Quảng Ninh

Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) khẳng định, du lịch xanh không chỉ là một định hướng mang tính đạo đức, mà còn là một chiến lược phát triển hiệu quả nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh lâu dài của điểm đến. Tại Việt Nam, định hướng phát triển du lịch bền vững đã được thể chế hóa trong nhiều chiến lược và chính sách quốc gia. Quảng Ninh, với tiềm năng nổi trội về thiên nhiên, văn hóa và hạ tầng du lịch, là một trong những địa phương có điều kiện thuận lợi để tiên phong phát triển du lịch xanh, thân thiện môi trường. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy một số hạn chế như áp lực môi trường tại các điểm đến trọng điểm, sản phẩm du lịch còn trùng lặp, thiếu tính sáng tạo và khác biệt. Trong bối cảnh đó, việc phát triển du lịch Quảng Ninh theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững và đa dạng hóa các loại hình, sản phẩm là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế dài hạn, là cơ sở để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của công nghệ số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Mối quan hệ giữa tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm trong du lịch

Trong tiến trình xây dựng ngành du lịch hiện đại, ba yếu tố then chốt thường xuyên được đặt ra là tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm. Đây không chỉ là các xu hướng phát triển, mà còn là các trụ cột cần thiết để tái cấu trúc ngành du lịch theo hướng thích ứng với bối cảnh mới về môi trường, kinh tế, xã hội và công nghệ.

Tăng trưởng xanh phản ánh yêu cầu chuyển dịch mô hình phát triển từ khai thác tài nguyên đơn thuần sang sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn lực tự nhiên, đồng thời hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường. Trong lĩnh vực du lịch, tăng trưởng xanh được thể hiện ở nhiều cấp độ: từ quy hoạch không gian điểm đến, xây dựng hạ tầng thân thiện với môi trường đến vận hành các hoạt động lưu trú, vận chuyển và dịch vụ theo hướng giảm phát thải, giảm tiêu hao năng lượng, ưu tiên công nghệ sạch và phát triển bền vững. Hướng phát triển này không chỉ nhằm bảo vệ môi trường sinh thái - vốn là nền tảng tồn tại của du lịch - mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh điểm đến trong mắt du khách hiện đại.

Phát triển bền vững trong du lịch không đơn thuần là vấn đề môi trường, mà là một chiến lược phát triển toàn diện, tích hợp ba khía cạnh: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Một điểm đến du lịch bền vững vừa thu hút và giữ chân du khách, vừa mang lại giá trị cho cộng đồng địa phương thông qua việc tạo việc làm, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo tồn cảnh quan tự nhiên. Sự bền vững được đánh giá ở kết quả kinh tế và ở khả năng duy trì lâu dài tài nguyên du lịch, không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch của thế hệ tương lai.

Đa dạng hóa sản phẩm du lịch là yếu tố có tính linh hoạt cao, đóng vai trò như một công cụ chiến lược nhằm nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến và tăng khả năng thích ứng của ngành. Thay vì chỉ tập trung vào một vài sản phẩm truyền thống, thực hiện đa dạng hóa du lịch, nhiều địa phương đã phát triển đồng thời nhiều loại hình như: du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, du lịch sức khỏe, du lịch nông nghiệp, du lịch số. Quá trình đa dạng hóa tạo điều kiện cho ngành du lịch phục vụ được nhiều nhóm khách khác nhau, dễ dàng điều tiết lượng khách theo không gian và thời gian, đồng thời mở rộng khả năng khai thác các nguồn lực địa phương mà không làm gia tăng áp lực lên tài nguyên nhạy cảm.

Có thế thấy, tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm là những thành tố cấu thành mô hình phát triển du lịch mới - lấy môi trường làm giới hạn, lấy con người làm trung tâm và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực. Việc hiểu rõ nội hàm và vai trò của từng yếu tố là điều kiện tiên quyết để phân tích mối quan hệ giữa chúng, từ đó định hình các giải pháp phát triển du lịch phù hợp với yêu cầu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và thích ứng linh hoạt với thị trường.

Tăng trưởng xanh là điều kiện cần thiết để thực hiện phát triển bền vững trong du lịch. Việc chuyển đổi sang các mô hình tiêu thụ ít tài nguyên, giảm phát thải và áp dụng công nghệ sạch không chỉ bảo vệ môi trường mà còn góp phần thu hút khách du lịch trong dài hạn, đặc biệt là nhóm khách có ý thức môi trường cao - đối tượng ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong thị trường du lịch toàn cầu. Bên cạnh đó, tăng trưởng xanh cũng tạo ra các giá trị mới về hình ảnh điểm đến, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ. Trong khi đó, phát triển bền vững là mục tiêu bao trùm, định hướng toàn bộ quá trình phát triển ngành du lịch. Việc theo đuổi phát triển bền vững giúp ngành du lịch cân đối giữa tăng trưởng kinh tế với các yêu cầu về bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Điều này đòi hỏi không chỉ những cam kết về mặt chính sách, mà còn cần sự điều chỉnh trong cách thức tổ chức hoạt động, đầu tư hạ tầng và tương tác với cộng đồng địa phương. Trong mối quan hệ này, đa dạng hóa sản phẩm đóng vai trò như cầu nối giữa tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Việc mở rộng các loại hình du lịch giúp giảm áp lực lên các điểm đến truyền thống, phân bổ hợp lý lưu lượng khách và tận dụng hiệu quả tài nguyên bản địa mà không vượt quá sức chịu tải môi trường. Đồng thời, đa dạng hóa sản phẩm cũng khuyến khích đổi mới sáng tạo, đáp ứng thị hiếu đa dạng của du khách, từ đó gia tăng giá trị và khả năng cạnh tranh của ngành du lịch trong bối cảnh biến động liên tục của thị trường.

Tính logic của mối quan hệ giữa ba yếu tố tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm thể hiện ở chỗ: Tăng trưởng xanh tạo ra giới hạn sinh thái cho phát triển; phát triển bền vững xác lập khung giá trị định hướng; đa dạng hóa sản phẩm là biểu hiện cụ thể hóa chiến lược phát triển linh hoạt, có trách nhiệm và thích ứng. Việc tích hợp ba yếu tố tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm trong một chiến lược phát triển đồng bộ có giá trị thực tiễn sâu sắc, đặc biệt đối với những địa phương giàu tài nguyên nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức về môi trường như Quảng Ninh. Chỉ khi tăng trưởng được kiểm soát theo hướng xanh, sản phẩm du lịch được tổ chức đa dạng và phù hợp với điều kiện tự nhiên, xã hội và toàn bộ quá trình phát triển đặt trong khung khổ bền vững thì du lịch mới thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong dài hạn.

Du lịch Quảng Ninh trên hành trình chuyển đổi xanh hóa, bền vững hóa và đa dạng hóa sản phẩm

Trong những năm gần đây, Quảng Ninh đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển du lịch, từng bước hiện thực hóa định hướng xanh hóa, bền vững hóa và đa dạng hóa sản phẩm. Nhận thức rõ vai trò của ngành du lịch trong cơ cấu kinh tế và sự cần thiết phải phát triển theo hướng bền vững, tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn nhằm định hình mô hình du lịch mới, có trách nhiệm với môi trường, phát huy giá trị bản địa và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số. Những kết quả ban đầu ghi nhận được đã góp phần nâng cao chất lượng điểm đến, mở rộng không gian du lịch và tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành.

Về mặt chiến lược, Quảng Ninh đã sớm tích hợp mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững vào các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội. Trong đó, Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, một trong ba trụ cột tăng trưởng, gắn với yêu cầu bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và phát triển hài hòa giữa các vùng, miền. Tỉnh đã triển khai các chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc, khuyến khích phát triển hạ tầng và dịch vụ du lịch thân thiện với môi trường, hạn chế các dự án làm gia tăng áp lực lên tài nguyên tự nhiên.

Trên thực tế, các mô hình du lịch xanh và bền vững tại Quảng Ninh đang từng bước hình thành. Một số khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Hạ Long, Cẩm Phả và Vân Đồn đã áp dụng tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ môi trường, giảm phát thải, sử dụng năng lượng tái tạo, xử lý nước thải và rác thải sinh hoạt đạt chuẩn. Tại di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, việc siết chặt quản lý tàu du lịch, giảm số lượng phương tiện gây ô nhiễm, khuyến cáo tuân thủ nghiêm các quy định về lắp đặt hệ thống tách dầu phân ly và xử lý nước thải... là những tín hiệu tích cực trong công tác bảo tồn giá trị di sản gắn với phát triển du lịch. Các chiến dịch truyền thông cộng đồng về du lịch không rác thải nhựa và làm sạch bãi biển cũng thu hút sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ninh nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mở rộng từ các loại hình truyền thống sang các loại hình mới, mang tính trải nghiệm, khám phá, bản địa hóa. Bên cạnh các sản phẩm chủ đạo như du lịch biển đảo, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch tâm linh - văn hóa, Quảng Ninh đã hình thành các sản phẩm du lịch cộng đồng tại Bình Liêu, Tiên Yên, Ba Chẽ; du lịch nông nghiệp tại Đông Triều, Hải Hà; du lịch khám phá thiên nhiên tại rừng quốc gia Yên Tử, hồ Yên Lập… Những mô hình này tạo sinh kế cho người dân địa phương, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống, nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường và xây dựng hình ảnh điểm đến đặc trưng cho tỉnh.

Song song với đó, việc chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch cũng bước đầu được chú trọng. Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu trong việc xây dựng hệ thống du lịch thông minh, với Trung tâm điều hành du lịch thông minh cấp tỉnh, cổng thông tin và ứng dụng du lịch tích hợp đa dịch vụ. Một số doanh nghiệp đã chủ động áp dụng công nghệ số vào quản lý đặt phòng, thanh toán không tiền mặt, trải nghiệm ảo (AR/VR), mã QR tại điểm đến, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và trải nghiệm khách hàng. Đây là tiền đề để tỉnh tiếp tục phát triển mô hình du lịch thông minh gắn với chuyển đổi xanh trong giai đoạn tới.

Mặc dù Quảng Ninh là địa phương có nhiều tiềm năng nổi trội để phát triển du lịch, với hệ sinh thái tự nhiên và văn hóa đa dạng, song quá trình khai thác và phát triển vẫn còn những bất cập, đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.

Trước hết phải kể đến tình trạng phát triển du lịch không đồng đều giữa các địa phương trong tỉnh. Hiện nay, các hoạt động du lịch chủ yếu tập trung tại thành phố Hạ Long, Vân Đồn, Cô Tô, Yên Tử, trong khi nhiều khu vực khác như Bình Liêu, Ba Chẽ, Đầm Hà, Hải Hà... vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng sẵn có. Sự mất cân đối này làm hạn chế cơ hội phát triển kinh tế, xã hội địa phương, gây áp lực lên các điểm du lịch truyền thống vốn đang chịu tải quá lớn về môi trường và hạ tầng.

Liên quan đến vấn đề này, cần nhấn mạnh đến những thách thức về môi trường và hạ tầng kỹ thuật tại các điểm du lịch trọng điểm. Việc gia tăng đột biến lượng khách trong các mùa cao điểm đã và đang dẫn đến hiện tượng quá tải về giao thông, dịch vụ, cũng như gây ra những tác động tiêu cực đến cảnh quan và môi trường sinh thái. Các vấn đề như ô nhiễm rác thải, suy giảm chất lượng nước biển, xói mòn bờ biển, áp lực lên hệ sinh thái vịnh Hạ Long... đã xuất hiện rõ nét. Điều này đi ngược với mục tiêu phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững mà tỉnh Quảng Ninh đang hướng tới.

Tính sáng tạo và bản sắc trong sản phẩm du lịch hiện nay còn khá hạn chế. Phần lớn sản phẩm du lịch trên địa bàn vẫn mang tính truyền thống, đơn lẻ và thiếu sự khác biệt, chủ yếu tập trung vào tham quan, nghỉ dưỡng, tín ngưỡng. Sự thiếu vắng các sản phẩm du lịch độc đáo, có chiều sâu văn hóa đã làm giảm tính hấp dẫn và sức cạnh tranh của Quảng Ninh so với các địa phương khác trong khu vực.

Thêm vào đó, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động sâu rộng đến ngành du lịch toàn cầu, việc ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số tại Quảng Ninh vẫn diễn ra chưa tương thích. Nhiều doanh nghiệp du lịch, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa đủ năng lực tài chính và kỹ thuật để tiếp cận và triển khai các giải pháp số hóa, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý du lịch thông minh còn thiếu đồng bộ, làm hạn chế hiệu quả quản lý nhà nước và trải nghiệm của du khách.

Vấn đề nguồn nhân lực du lịch và năng lực quản trị du lịch xanh, bền vững cũng là một điểm nghẽn lớn, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu hội nhập và cạnh tranh ngày càng cao. Tình trạng lao động thiếu kỹ năng chuyên môn, kỹ năng số, kỹ năng ngoại ngữ và tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực thiết kế sản phẩm, quản lý điểm đến, ứng dụng công nghệ... làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình chuyển đổi mô hình du lịch.

Du lịch Quảng Ninh đang trên đà phát triển theo hướng xanh hóa, bền vững và đa dạng hóa sản phẩm, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài. Tuy nhiên, những thách thức hiện hữu vẫn cần được nhìn nhận một cách thận trọng để không làm suy giảm giá trị và tiềm năng vốn có của tỉnh. Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện, cần có những định hướng chiến lược và giải pháp phù hợp nhằm khắc phục hạn chế, tận dụng tối đa lợi thế cũng như nâng cao năng lực quản lý, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, từ đó thúc đẩy du lịch Quảng Ninh phát triển bền vững và hiệu quả trong tương lai.

Một số giải pháp phát triển du lịch Quảng Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang chuyển mạnh theo hướng xanh hóa và số hóa, ngành du lịch Quảng Ninh cần có những giải pháp đột phá để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi mô hình du lịch theo hướng chất lượng, hiện đại và có trách nhiệm.

Một là, cần tập trung hoàn thiện hệ thống thể chế và chính sách phát triển du lịch bền vững, làm cơ sở pháp lý vững chắc để thúc đẩy chuyển đổi mô hình du lịch Quảng Ninh theo hướng xanh hóa và số hóa. Việc xây dựng các chính sách ưu tiên hỗ trợ đầu tư vào các loại hình du lịch thân thiện với môi trường như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch xanh không chỉ giúp khai thác tiềm năng tài nguyên bền vững mà còn đáp ứng xu hướng phát triển chung của ngành du lịch toàn cầu. Cần thiết lập tiêu chuẩn, quy định cụ thể để đánh giá và kiểm soát chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch, tăng cường giám sát việc thực thi các quy định nhằm bảo vệ môi trường và tài nguyên du lịch. Tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý du lịch, môi trường, văn hóa và nông nghiệp góp phần tạo sự đồng bộ trong quản lý, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả phát triển du lịch bền vững. Bên cạnh đó, cơ chế huy động vốn đầu tư đa dạng, đặc biệt là thông qua các hình thức đối tác công - tư (PPP) cần được hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia phát triển hạ tầng và sản phẩm du lịch chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Quảng Ninh trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.

Hai là, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ hiện đại. Đây là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng trải nghiệm du lịch tại Quảng Ninh. Chuyển đổi số không chỉ là việc trang bị hạ tầng công nghệ mà còn bao gồm việc tái cấu trúc quy trình vận hành, nâng cao năng lực quản lý thông qua các hệ thống dữ liệu thông minh và công cụ phân tích hiện đại. Việc phát triển nền tảng số tích hợp như cổng thông tin du lịch trực tuyến, ứng dụng bản đồ số đa ngôn ngữ, hệ thống đặt dịch vụ và thanh toán điện tử sẽ tạo thuận lợi cho khách du lịch trong việc tiếp cận thông tin, lên kế hoạch và trải nghiệm dịch vụ một cách thuận tiện, minh bạch. Ngoài ra, ứng dụng công nghệ trong giám sát và quản lý tài nguyên du lịch sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tác động tiêu cực đến môi trường, góp phần bảo tồn các giá trị thiên nhiên và văn hóa đặc trưng của Quảng Ninh. Không những vậy, việc hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển sản phẩm đa dạng, phù hợp với xu hướng du lịch hiện đại, bền vững.

Ba là, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, nâng cao sức hấp dẫn và giá trị cạnh tranh của các sản phẩm du lịch. Phát triển các sản phẩm du lịch mới dựa trên lợi thế tài nguyên địa phương đồng thời thiết kế các sản phẩm du lịch đa dạng theo mùa, theo phân khúc khách hàng như du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch chữa lành, du lịch trải nghiệm văn hóa dân tộc thiểu số... đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch truyền thống hiện có cũng cần được quan tâm nhằm bảo đảm sự bền vững và duy trì thương hiệu du lịch Quảng Ninh trên thị trường quốc tế.

Bốn là, tăng cường hợp tác liên kết và đẩy mạnh công tác quảng bá nâng cao vị thế du lịch Quảng Ninh trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế. Tỉnh cần thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng và các tỉnh, thành lân cận để xây dựng các tuyến, chuỗi sản phẩm du lịch liên vùng, góp phần tạo ra các trải nghiệm đa dạng và hấp dẫn du khách. Đồng thời, việc hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành, các tổ chức quốc tế và các nền tảng công nghệ số trong lĩnh vực truyền thông, quảng bá sẽ giúp nâng cao hiệu quả tiếp cận thị trường mục tiêu, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Việc xây dựng thương hiệu du lịch Quảng Ninh mang dấu ấn đặc trưng về tăng trưởng xanh, bền vững và đa dạng sản phẩm sẽ tạo nên sự khác biệt cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Các chương trình xúc tiến đầu tư, hội chợ, sự kiện du lịch cần được tổ chức thường xuyên, chuyên nghiệp nhằm giới thiệu những đổi mới về sản phẩm, dịch vụ cũng như các cơ hội đầu tư tại Quảng Ninh. Qua đó không chỉ thu hút thêm lượng khách du lịch chất lượng cao mà còn kích thích sự phát triển đồng bộ, hài hòa giữa các bên liên quan, đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch địa phương.

Năm là, để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững và đa dạng, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đóng vai trò quyết định trong việc vận hành và phát triển các sản phẩm du lịch mới cũng như ứng dụng công nghệ số hiệu quả. Quảng Ninh cần đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên du lịch theo hướng chuyên nghiệp, có kiến thức sâu rộng về phát triển bền vững và kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong quản lý và phục vụ khách hàng. Việc tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo nghề du lịch, doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ góp phần tạo ra lực lượng lao động chất lượng, phù hợp với nhu cầu thực tiễn và định hướng phát triển của ngành. Ngoài ra, cần tổ chức các chương trình tập huấn nâng cao nhận thức và kỹ năng cho cộng đồng địa phương về du lịch xanh, du lịch cộng đồng và chuyển đổi số nhằm phát huy vai trò làm chủ trong phát triển sản phẩm du lịch bản địa. Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bền vững cho người dân địa phương, đặc biệt ở những vùng chịu tác động của việc thay đổi mục đích sử dụng đất hay khai thác tài nguyên, góp phần ổn định xã hội và bảo đảm phát triển du lịch hài hòa với lợi ích cộng đồng.

Sáu là, phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững, đa dạng hóa sản phẩm chỉ thực sự có ý nghĩa khi song hành với công tác bảo tồn và gìn giữ tài nguyên thiên nhiên cùng giá trị văn hóa đặc trưng của Quảng Ninh. Do đó, việc thiết lập hệ thống giám sát và quản lý môi trường nghiêm ngặt tại các điểm du lịch trọng điểm là cần thiết nhằm kịp thời phát hiện các nguy cơ gây suy thoái tài nguyên và môi trường. Ngoài ra, việc thực hiện các chính sách quy hoạch hợp lý, kiểm soát lượng khách dựa trên năng lực chịu tải sinh thái sẽ giúp duy trì sự cân bằng giữa phát triển giữa kinh tế và bảo vệ môi trường bền vững. Song song với đó, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về du lịch xanh, giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường không chỉ tập trung vào khách du lịch mà còn phải lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng địa phương, góp phần xây dựng trách nhiệm chung trong phát triển bền vững. Đặc biệt, công tác bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể cùng với việc gìn giữ bản sắc truyền thống các dân tộc thiểu số là yếu tố không thể thiếu để làm phong phú và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, từ đó khẳng định vị thế đặc trưng của du lịch Quảng Ninh trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng và yêu cầu phát triển bền vững, việc xác định đúng định hướng và đề xuất hệ thống giải pháp phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành du lịch Quảng Ninh. Tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đa dạng hóa sản phẩm không chỉ là xu thế phát triển tất yếu, mà còn là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm lợi ích lâu dài. Việc đưa ra các giải pháp đồng bộ, khả thi và gắn với thực tiễn địa phương là điều kiện then chốt giúp định hình mô hình du lịch hiện đại, hiệu quả và có trách nhiệm, góp phần phát triển kinh tế, xã hội một cách hài hòa, bền vững./.