Ngày 15-2-2011 Thủ tướng Ô-xtrây-li-a Giu-li-a Gi-lát (Julia Gillard) đã đặt mục tiêu đạt được hiệp định về khu vực thương mại tự do Thái Bình Dương mở rộng vào cuối năm nay, giữa lúc hơn 500 đại biểu quốc tế từ 9 nước là Chi-lê, Ô-xtrây-li-a, Bru-nây, Mỹ, Ma-lai-xi-a, Niu Di-lân, Pê-ru, Xin-ga-po và Việt Nam đang có mặt ở thủ đô Xan-tia-gô (Santiago) của Chi-lê để tham dự vòng đàm phán thứ 5 về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Phát biểu trong chuyến thăm Niu Di-lân ngày 15-2-2011, Thủ tướng Giu-li-a Gi-lát nói bà sẽ phối hợp với Thủ tướng Niu Di-lân Giôn Ki (John Key) để đưa thêm nhiều nước tham gia TPP, vốn bắt nguồn từ một thỏa thuận của 4 nước Niu Di-lân, Xin-ga-po, Chi-lê và Bru-nây (Nhóm P4).

Theo Thủ tướng Gi-lát, việc xây dựng một khu vực thương mại tự do bao gồm: Mỹ, Chi-lê, Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po sẽ là một tiến triển quan trọng... một trong những bước tiến lớn nhất kể từ sau Hiệp định Quan hệ Kinh tế gần gũi (CER) giữa Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân.

Tuyên bố của bà Gi-lát được đưa ra tiếp theo việc Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn (Hillary Clinton) nói hồi tháng 11-2010 rằng: TPP là một “ưu tiên” đối với chính quyền của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) khi Oa-sinh-tơn tìm cách tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ trong vài năm tới. Mỹ đã nói rằng họ muốn hoàn tất thương lượng về TPP vào cuối năm 2011 khi ông B. Ô-ba-ma chủ trì Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Hô-nô-lu-lu (Honolulu) trong tháng 11.

Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Chi-lê cho biết: 9 nước tham gia đàm phán TPP tại Chi-lê có tổng GPD là 16 nghìn tỉ USD. Thỏa thuận này là một tiến trình hội nhập thương mại kinh tế tham vọng nhất trong lịch sử khu vực châu Á - Thái Bình Dương, vì liên quan tới 9 nền kinh tế năng động và sẽ là hiệp định đầu tiên nối liền hai bờ Đông và Tây của Thái Bình Dương.

Vòng đàm phán đầu tiên trong khuôn khổ TPP diễn ra đầu năm 2010 tại thành phố Men-bơn (Melbourne) của Ô-xtrây-li-a. Các vòng đàm phán tiếp theo diễn ra ở Mỹ trong tháng 6-2010, Bru-nây trong tháng 10-2010 và Niu Di-lân tháng 12-2010. Dự kiến, sẽ có 5 vòng đàm phán về TPP trong năm nay và vòng đàm phán tại Chi-lê sẽ kéo dài cho tới ngày 18-2 tới./.