Bước phát triển mới trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Nga-Trung

TCCSĐT - Trong 3 ngày, từ 26-9 đến 28-9-2010, Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép có chuyến thăm chính thức Trung Quốc nhằm tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước trong nhiều lĩnh vực, đặt thêm một cột mốc quan trọng trong hệ Nga-Trung, mở ra những cơ hội mới nhằm tăng cường quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong khu vực và trên thế giới.

Nguyên thủ quốc gia hai nước ký hai Tuyên bố chung quan trọng: Tuyên bố chung về tiếp tục tăng cường toàn diện quan hệ đối tác và hợp tác chiến lược; Tuyên bố chung liên quan tới kết thúc Chiến tranh thế giới lần thứ II, trong đó Nga và Trung Quốc thể hiện quan điểm chung về kết cục và bài học rút ra từ cuộc chiến tranh này, thống nhất quan điểm lên án các hành động xuyên tạc lịch sử về Chiến tranh thế giới lần thứ II.

Ngoài hai Tuyên bố chung nêu trên, hai bên còn thảo luận, ký kết nhiều văn hiện hợp tác khác ở các cấp. Có thể nêu một số nội dung nổi bật sau:

Hợp tác trong lĩnh vực năng lượng: đã diễn ra lễ ký kết thoả thuận giữa Công ty “Transneft” của Nga và Công ty dầu mỏ quốc gia Trung Quốc CNPC (China National Petroleum Corporation) về quan hệ hợp tác trong lĩnh vực dầu khí và lễ khởi động tuyến đường ống dẫn dầu "Xcô-vô-đi-nô - Đại Khánh", một phân nhánh thuộc trục đường ống dẫn dầu từ Đông Xi-bê-ri của nước Nga tới các nước khu vực Thái Bình Dương. Dự án này được ký tháng 2-2009, theo đó, Trung Quốc cung cấp tín dụng cho phía Nga trị giá 25 tỉ USD để xây dựng, còn Nga sẽ cung cấp dầu mỏ cho Trung Quốc trong vòng 20 năm, từ năm 2011 đến năm 2030, với khối lượng 15 triệu tấn dầu mỏ mỗi năm. Hai bên còn thoả luận về dự án xây dựng nhà máy lọc dầu ở thành phố cảng Thiên Tân phía bắc Trung Quốc, trị giá 5 tỉ USD và xây dựng ít nhất 500 trạm phân phối xăng dầu tại Trung Quốc.

Trong lĩnh vực khoa học-công nghệ: hai bên thoả thuận thành lập Nhóm công tác chuyên nghiên cứu và xem xét khả năng hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ xây dựng nhà máy điện nguyên tử nổi trên biển của Nga. Dự kiến, đến năm 2012, nhà máy điện nguyên tử nổi trên biển đầu tiên của Nga sẽ đi vào hoạt động. Hai bên cũng dự kiến phát triển các loại năng lượng mới trên lãnh thổ Trung Quốc. Các chuyên gia Trung Quốc đặc biệt quan tâm tới công nghệ của Nga trong việc khu trú khu vực có hoạt động phóng xạ mạnh trong nhà máy điện nguyên tử nhằm hoàn toàn loại trừ các sự cố kỹ thuật khi vận hành loại nhà máy điện này, đưa năng lượng hạt nhân thành một ngành có độ an toàn gần như tuyệt đối. Phía Nga đã đồng ý sẽ thảo luận để phát triển công nghệ đặc biệt này ở Trung Quốc.

Trong các vấn đề quốc tế, Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào thảo luận về các biện pháp nhằm khắc phục hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu, sự phối hợp hành động giữa Nga và Trung Quốc trong khuôn khổ Nhóm các nước phát triển và các nước có nền kinh tế mới nổi (G-20), Nhóm các nước BRIC (gồm Bra-xin, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) và Diễn đàn kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APEC).

Nguyên thủ hai nước Nga và Trung Quốc cũng thảo luận các biện pháp nhằm duy trì ổn định chiến lược và an ninh quốc tế trong bối cảnh trật tự thế giới mới đang hình thành và hướng tới trật tự thế giới đa cực, trong đó có biện pháp nhằm thực hiện chế độ không phổ biến vũ khí sát thương hàng loạt, chương trình hạt nhân của I-ran và triển vọng nối lại cuộc đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân của CHDCND Triều Tiên. Hai bên đều chủ trương đưa ra các giải pháp tập thể trong lĩnh vực ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân và kiểm soát trang bị, xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa phù hợp với nguyên tắc an ninh bình đẳng và phụ thuộc lẫn nhau giữa các nước.

Ngoài ra, nguyên thủ hai nước còn thảo luận về sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong khuôn khổ song phương cũng như đa phương trong cuộc đấu tranh chung nhằm hoá giải các nguy cơ và thách thức mới như việc xây dựng cơ cấu mới về an ninh và ổn định trong khu vực, phát triển sự hợp tác trong khuôn khổ các cơ chế đa phương của APEC, chống khủng bố, khắc phục hậu quả các thảm hoạ sinh thái và môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên nước vùng biên giới v.v.

Chuyến thăm Trung Quốc lần này của Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép là một bước tiến mới trên hướng xây dựng quan hệ hợp tác toàn diện với các nước Đông Á trong chiến lược chung của Nga hội nhập mạnh mẽ vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Ðào khẳng định, chuyến thăm của Tổng thống Nga Mét-vê-đép là sự kiện lớn trong quan hệ Trung Quốc-Nga năm 2010, nhằm tăng cường hợp tác chiến lược song phương trên mọi lĩnh vực./.