Ngày 14-11, Hội nghị các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 18 đã bế mạc ở thành phố Y-ô-cô-ha-ma (Yokohama) của Nhật Bản, với việc thông qua "Tầm nhìn Y-ô-cô-ha-ma – Bô-go (Bogor) và sau đó", trong đó lần đầu tiên đưa ra khái niệm về cộng đồng APEC và các biện pháp cụ thể hóa tầm nhìn về cộng đồng mang tính khu vực này.

Trong "Tầm nhìn Y-ô-cô-ha-ma", các nhà lãnh đạo APEC khẳng định: "Cách đây 21 năm, những nhà sáng lập APEC đã nhận ra sự cần thiết phải tăng cường tham vấn và hợp tác nhằm biến các nền kinh tế đang ngày càng phụ thuộc lẫn nhau ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thành một hệ thống kinh tế khu vực được liên kết chặt chẽ và hiệu quả hơn. Cách tiếp cận mới và mang tính sáng tạo này ra đời trên cơ sở sự đồng thuận và được chỉ rõ trong các Mục tiêu Bô-go đó là: tự do hóa và mở cửa thương mại và đầu tư là con đường chắc chắn nhất để đạt được sự ổn định và thịnh vượng chung trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương".

Các nhà lãnh đạo APEC khẳng định nhờ các nỗ lực tập thể và của từng nền kinh tế trong việc thực hiện các mục tiêu Bô-go, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã đạt được những bước tiến trong việc giảm bớt các rào cản về thương mại và đầu tư. Các nỗ lực này đã giúp tăng các dòng vốn và thương mại, đảm bảo tăng trưởng kinh tế và cải thiện đáng kể phúc lợi của người dân trong khu vực. Trên cơ sở đó, các nhà lãnh đạo tự tin cho rằng "APEC đang đi đúng hướng nhằm đạt được mục tiêu tự do và mở cửa thương mại và đầu tư giữa các nền kinh tế thành viên".

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo APEC cũng khẳng định Diễn đàn này đang đứng trước các cơ hội và thách thức lớn do môi trường khu vực và toàn cầu đang thay đổi cũng như tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, sự phát triển của các chuỗi cung cấp lớn và sự phát triển của công nghệ thông tin - truyền thông.

Để tận dụng các cơ hội và vượt qua những thách thức đó, các nhà lãnh đạo APEC đã vạch ra một tầm nhìn mới cho APEC nhằm tăng cường hội nhập, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đảm bảo môi trưởng kinh tế an toàn và an ninh hơn. Lãnh đạo các nền kinh tế APEC khẳng định "nỗ lực phát triển cộng đồng APEC, trong đó thương mại và đầu tư tự do và cởi mở hơn; các chuỗi cung cấp được kết nối chặt chẽ hơn; hoạt động kinh doanh có chi phí thấp hơn, nhanh hơn và thuận tiện hơn; tăng trưởng cân bằng, đồng đều, bền vững, đổi mới và an toàn hơn; và có thể đối phó tốt hơn với các mối đe dọa tới an ninh con người và hoạt động kinh tế".
"Tầm nhìn Y-ô-cô-ha-ma" đã xác định "cộng đồng APEC" là cộng đồng hội nhập về mặt kinh tế, với tăng trưởng chất lượng cao hơn và môi trường kinh tế an ninh hơn, đồng thời khẳng định quyết tâm thực hiện các biện pháp cụ thể, thực tế và có thể đo đếm được nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng "cộng đồng APEC".

Để thúc đẩy hơn nữa hội nhập kinh tế khu vực, lãnh đạo các nền kinh tế APEC nhất trí sẽ thực hiện các biện pháp cụ thể hướng tới xây dựng khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) và coi đây là công cụ quan trọng để tăng cường chương trình hội nhập kinh tế khu vực APEC. FTAAP cần được xây dựng như một hiệp định thương mại tự do toàn diện trên cơ sở các thỏa thuận khu vực hiện nay như ASEAN+3, ASEAN+6 và Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng như một số thỏa thuận khu vực khác.

Để nâng cao chất lượng tăng trưởng, các nhà lãnh đạo APEC đã thông qua "Chiến lược tăng trưởng của các nhà lãnh đạo APEC" và coi đây là nỗ lực quan trọng đầu tiên của diễn đàn để tạo ra khuôn khổ toàn diện trong dài hạn cho sự tăng trưởng chất lượng cao trong khu vực. Chiến lược này sẽ được thực hiện từ nay tới năm 2015, trong đó bao gồm kế hoạch hành động và các chương trình làm việc cụ thể để hỗ trợ cho kế hoạch hành động này.

Để đảm bảo môi trường kinh tế an toàn và an ninh, lãnh đạo các nền kinh tế APEC cũng nhất trí sẽ bảo vệ các nguyên lý cơ bản của an ninh con người trong khắp khu vực, chống đói nghèo bằng các biện pháp cụ thể, thực hiện các sáng kiến nhằm bảo vệ các hệ thống kinh tế trước các cuộc tấn công khủng bố, sự gián đoạn, lạm dụng, tăng cường an ninh mạng, và tăng cường minh bạch, phát triển hơn nữa các cơ chế quản lý rủi ro thiên tai mang tính thực tế…

Cũng trong "Tầm nhìn Y-ô-cô-ha-ma", các nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết nỗ lực để sớm kết thúc thành công vòng đàm phán Đô-ha (Doha) về tự do hóa thương mại toàn cầu và nhất trí gia hạn cam kết không tăng thêm các rào cản đối với các hoạt động đầu tư và thương mại hàng hóa và dịch vụ tới cuối năm 2013, không áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới hay thực hiện các biện pháp trái với các quy tắc của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) trong tất cả các lĩnh vực.
 
Các nhà lãnh đạo APEC cũng cam kết chấm dứt những chính sách làm méo mó thương mại được đưa ra trong cuộc khủng hoảng tài chính-kinh tế toàn cầu vừa qua. Bên cạnh đó, lãnh đạo các nền kinh tế APEC cũng cam kết sẽ tiếp tục kiềm chế tối đa để không thực hiện các biện pháp có thể được coi là phù hợp với các điều khoản của WTO nhưng lại có các tác động bảo hộ đáng kể.

Trong hai ngày diễn ra Hội nghị, các nhà lãnh đạo APEC đã thông qua Báo cáo về các tiến bộ của 13 nền kinh tế APEC trong việc thực hiện các mục tiêu Bô-go, trong đó có 5 nền kinh tế phát triển bắt buộc phải báo cáo và 8 nền kinh tế đang phát triển báo cáo trên cơ sở tự nguyện. Về vấn đề kết nạp thành viên mới, các nhà lãnh đạo APEC nhất trí sẽ tiếp tục xem xét vấn đề này trong thời gian tới./.