Summit G20 tại Xơ-un – hy vọng về một sự phát triển cân bằng và ổn định của nền kinh tế thế giới

TCCSĐT - Ngày 12-11-2010, sau 2 ngày thảo luận căng thẳng, Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (Summit G20) tại Xơ-un, Hàn Quốc, đã thông qua nhiều văn kiện quan trọng, trong đó trước kết phải kể tới Tuyên bố chung, Thoả thuận khung về bảo đảm phát triển kinh tế cân bằng, ổn định và bền vững, Kế hoạch hành động Xơ-un, văn kiện về cải tổ các tổ chức tài chính thế giới, hiện đại hoá Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), về chống bảo hộ, khuyến khích thương mại và đầu tư. Một bộ văn kiện quan trọng dày hơn 30 trang bao quát 20 thoả thuận về các lĩnh vực cụ thể.

Tuyên bố chung là văn kiện chủ yếu của Summit G20 ở Xơ-un, trong đó khẳng định: “Nguyên thủ các nước trong G20 tin tưởng rằng, hoạt động phối hợp của các nước trong nhóm các nước công nghiệp phát triển và các nước có nền kinh tế mới nổi có khả năng bảo đảm một tương lai thịnh vượng cho công dân ở tất cả các nước. Các nước thành viên tham gia Summit G20 ở Xơ-un tuyên bố về quyết tâm thực hiện nhiệm vụ tạo việc làm, coi đó là cơ sở cho sự phục hồi, bảo hiểm xã hội và việc làm xứng đáng, bảo đảm cho sự tăng trưởng nhanh tại các nước có mức thu nhập thấp. Trong khi một số nước đang tăng trưởng nhanh thì một số nước khác lại đang phải chịu mức độ thất nghiệp cao và phục hồi chậm. Sự phát triển không đồng đều và sự mất cân đối ngày một gia tăng dẫn tới hành động của một số nước từ chối hoặc né tránh các giải pháp toàn cầu hướng tới các hành động phối hợp. Tuy nhiên, những hành động có ý nghĩa chiến lược sai lầm đó đã không nhận được sự đồng thuận mà chỉ có thể dẫn tới kết quả tồi tệ”.

Tuyên bố chung nhấn mạnh: “Do đó, hiện nay các thành viên G20 đồng thuận quan điểm vì sự phát triển chung để đương đầu với các thách thức mới và tìm kiếm con đường dẫn tới sự tăng trưởng cân đối nhanh và ổn định trong thời kỳ khủng hoảng”.

Thoả thuận khung đạt được tại Summit G20 ở Xơ-un ghi nhận kết quả phân tích các điều kiện quốc tế trong thời gian vừa qua, trong đó khẳng định kinh tế thế giới thời gian gần đây vẫn tiếp tục phục hồi nhưng còn tiềm ẩn nguy cơ diễn biến theo hướng xấu đi. Do đó, Thoả thuận khung nhấn mạnh: “Trong tình hình hiện nay, các nước thành viên G20 quyết tâm hành động phối hợp và tập thể trong lĩnh vực chính sách kinh tế để tiếp tục phục hồi và tạo dựng cơ sở bền vững nhằm đạt được mục tiêu chung là phát triển cân bằng, ổn định và vững tin”.

Nội dung quan trọng nhất, “nóng” nhất được thảo luận tại Summit G20 ở Xơ-un là “chiến tranh tiền tệ”. Về vấn đề này, G20 đã thông qua “Kế hoạch hành động Xơ-un”, theo đó, các nước sẽ hành động theo hướng nâng cao khả năng linh hoạt của các đồng ngoại tệ dựa trên các nguyên tắc kinh tế cơ bản, không chủ trương phá giá nội tệ. Các nước sẽ thông qua các chiến lược kinh tế vĩ mô, trong đó có chiến lược phối hợp ngân sách nhằm bảo đảm tăng trưởng liên tục và ổn định, cũng cố thị trường tài chính theo hướng áp dụng các hệ thống tiền tệ do thị trường quyết định. Các nền kinh tế phát triển, trong đó có các nước có ngoại tệ dự trữ, sẽ không để giá trị hối đoái của tiền tệ thay đổi đột biến nhằm giảm thiểu nguy cơ các dòng vốn ồ ạt đổ vào các nước có thị trường mới nổi. Vì thế, trong Tuyên bố chung Xơ-un, nguyên thủ các nước G20 không cho phép các nước phá giá đồng nội tệ để tạo thế cạnh tranh, ngăn chặn hành động đơn phương có thể tạo ra nhiều rủi ro nghiêm trọng. Để tránh xảy ra “chiến tranh tiền tệ”, cần ngăn chặn các hành động hạ giá đồng nội tệ có chủ ý. Như vậy, Summit G20 ở Xơ-un đã giảm thiếu nguy cơ bùng nổ “chiến tranh tiền tệ” tới mức thấp nhất có thể được.

Ngoài ra, bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương các nước G20 còn thoả thuận xây dựng các chỉ số để đánh giá sự mất cân đối giữa xuất và nhập khẩu của các nước. Trước khi diễn ra Summit G20 ở Xơ-un, Mỹ dự định đưa ra quy định hạn chế mức thâm hụt cán cân thanh toán thương mại là 4%GDP, nhưng đã bị nhiều quốc gia phản đối. Do đó, tại Summit G20 ở Xơ-un Oa-sinh-tơn đã không nêu ra “sáng kiến” này của họ.

Các thành viên tham gia G20 cũng đồng thuận cam kết tạo điều kiện cho các nước kém phát triển nhất được phép tiếp cận thị trường các nước G20 mà không cần cô-ta. Các nước G20 cam kết sẽ tham gia đầy đủ tất cả các quá trình diễn ra tại các tổ chức quốc tế như Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), Ngân hàng thế giới (WB) và nhiều tổ chức phát triển đa phương hoặc khu vực khác để theo dõi các cam kết đó và đánh giá tác động của những hoạt động đó tới tiềm năng thương mại của các nước kém phát triển. Các nước G20 còn cam kết xoá bỏ những rào cản đầu tư và thương mại đối với hàng hoá và dịch vụ trái với các quy định của WTO nhằm kích thích xuất khẩu, ít nhất tới cuối năm 2013.

Đánh giá về kết quả đạt được tại Summit G20 lần này ở Hàn Quốc, Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép nhận xét: “Summit G20 ở Xơ-un là hiệu quả và đã ngăn chặn được nguy cơ “chiến tranh tiền tệ”. Không thể tin tưởng tuyệt đối rằng mọi khó khăn vướng mắc sẽ giải quyết được ngay, nhưng các nước có nền kinh tế phát triển nhất đã và đang phát hành đồng tiền có giá trị trao đổi dẫu sao đã lắng nghe nhau và đồng thuận với nhau là không nên thay đổi giá trị đồng tiền quốc gia có chủ ý để đạt lợi ích trước mắt, mà cần hướng tới xây dựng sự phát triển cân bằng. Tôi cho rằng, nguy cơ “chiến tranh tiền tệ” sau Summit G20 ở Xơ-un đã giảm tới mức thấp nhất và chúng ta có thể hy vọng vào tương lai”.

Ông A-lêch-xăng-đrơ Ô-xin, chuyên gia kinh tế hàng đầu thế giới nhận xét: “Từ G20 không có tin tức gì xấu, điều đó đã là một tin tốt lành”. Còn đại diện của đoàn Mỹ đánh giá Tuyên bố chung của Summit G20 ở Xơ-un có nhiều nội dung tích cực.

Theo đại diện của đoàn Mỹ, các nước đã đạt được sự tiến bộ nhất định theo hướng củng cố giá trị đồng tiền của các nước châu Á. Không có bất cứ lý do nào để có thể xảy ra xung đột. Nghĩa là, sẽ không xảy ra “chiến tranh tiền tệ”./.