Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá: Nâng cao sức khỏe cộng đồng

Sử dụng thuốc lá đã và đang là nguyên nhân gây ra các ảnh hưởng về sức khoẻ cũng như tổn hại về kinh tế cho các quốc gia. Vì vậy, cần có sự hỗ trợ và tăng cường năng lực quản lý, kiểm soát thuốc lá cho các quốc gia, hợp tác giữa các chính phủ để thành lập Quỹ Phòng chống Tác hại của thuốc lá và nâng cao sức khoẻ cho nhân dân. Quỹ sẽ giúp cho những hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá trong các lĩnh vực như: tuyên truyền, giúp đỡ chuyên môn các cơ sở y tế, các tổ chức đoàn thể tham gia.

Tại Việt Nam, trên cơ sở Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (Việt Nam đã tham gia từ tháng 11/2004); Quyết định 1315/QĐ-TTg ngày 21/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Công ước khung về việc “Thành lập Quỹ Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng”, tháng 2/2010, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch thực hiện Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá “Phân công Vụ Chính sách Thuế hoàn thành việc xây dựng đề án Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng vào quý 2/2011”.

Ngành y tế đã đề xuất thành lập Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng trong dự thảo Luật Phòng chống tác hại thuốc lá. Đây là quỹ quốc gia trực thuộc Bộ Y tế, do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập để huy động, cung cấp và điều phối nguồn lực tài chính cho hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Mục tiêu của Quỹ nhằm làm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến thuốc lá; Cải thiện sức khỏe của người dân trong dài hạn; Tiết kiệm chi phí chăm sóc sức khỏe của cá nhân, xã hội; Tăng năng suất lao động của toàn xã hội…

Quỹ có nhiệm vụ làm đầu mối huy động, tạo lập và tiếp nhận nguồn tài chính cho hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá và hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động: Nghiên cứu, tổ chức cai nghiện thuốc lá; Thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng chống tác hại thuốc lá; Huy động phòng chống tác hại thuốc lá của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan; Xây dựng, phát triển đội ngũ cộng tác viên tham gia phòng chống tác hại thuốc lá. Quỹ được hình thành từ các nguồn: Phí nâng cao sức khỏe cộng đồng; Ngân sách nhà nước cấp lần đầu khi thành lập; Tiền xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh và sử dụng thuốc lá; Nguồn hỗ trợ, đóng góp của doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức trong nước và quốc tế; Các nguồn kinh phí khác theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, Bộ Tài chính cùng phối hợp với Bộ Y tế bắt tay vào việc xây dựng mô hình Quỹ này. Tổ chức y tế thế giới và Quỹ Bloomberg hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính trong việc thực hiện xây dựng mô hình Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá và nâng cao sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam.

Một báo cáo của Quỹ vì Sức khỏe nước Mỹ năm 2008 cho thấy đầu tư 1 đô-la Mỹ vào các hoạt động nhằm làm giảm hút thuốc lá, tăng cường hoạt động thể chất và cải thiện dinh dưỡng mang lại lợi nhuận 5,6 đô la. Cũng theo một nghiên cứu của Viện Chính sách Y tế Công cộng Ô-xtrây-li-a, lợi ích kinh tế do hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá trong ba thập kỷ vừa qua đã tạo ra cho Ô-xtrây-li-a lợi nhuận hơn 7,8 tỉ đô la Mỹ, gấp 48 lần chi phí thực hiện hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá là 163 triệu đô-la Mỹ.