Câu chuyện của một Việt kiều và khu xử lý chất thải rắn lớn nhất Việt Nam

TCCS - Đầu tư thêm nhiều dự án về môi trường, y tế, giáo dục..., góp phần để Việt Nam thêm giàu mạnh và thịnh vượng là mong muốn và hành động của Đa-vít Dương - Việt kiều Mỹ, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty CWS (California Waste Solutions) và Vietnam Waster Solution (VWS).

“Tôi chọn môi trường - lĩnh vực quan tâm toàn cầu để đầu tư”

Là nơi đông dân nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh mỗi ngày có tới 7.000 tấn rác thải sinh hoạt được thải ra từ cộng đồng dân cư. Vấn đề xử lý chất thải, nhất là chất thải rắn từ lượng rác sinh hoạt hằng ngày luôn là vấn đề "nóng", thu hút sự quan tâm lớn của người dân và lãnh đạo thành phố. Chính vì thế, Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước, công suất xử lý 3.000 tấn rác/ ngày (hiện là khu xử lý chất thải rắn lớn nhất Việt Nam), đang được xây dựng, đóng vai trò rất quan trọng đối với Thành phố Hồ Chí Minh.

Khu xử lý rác Đa Phước của VWS là khu chôn lấp xây dựng với các tiêu chuẩn cao nhất và an toàn nhất của thế giới, có vốn đầu tư ban đầu là 90 triệu USD. Khu chôn lấp chất thải rắn này được thiết kế bởi đội ngũ các kỹ sư có năng lực, dưới sự giám sát và vận hành bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm của Việt Nam và Mỹ.

Chủ đầu tư của dự án môi trường lớn này là ông Đa-vít Dương, Việt kiều Mỹ. Gia đình họ Dương đã gây dựng cơ nghiệp của mình từ con số không, bắt đầu từ công việc thu gom bìa cát-tông và giấy phế liệu tại Mỹ. Không vốn ngoại ngữ, không có quan hệ và kinh nghiệm thương trường, ở một nơi hoàn toàn xa lạ, lạc lõng, vượt qua muôn vàn trắc trở, từ những tích lũy ban đầu, sản nghiệp của gia đình họ Dương ngày càng phát triển. Năm 1981, họ thành lập Công ty Quản lý và Tái chế Codigo. Đây được xem là tiền thân của CWS sau này, chuyên cung cấp các dịch vụ kinh doanh phế liệu, quản lý và tái chế rác thải trên toàn miền Bắc Ca-li-foóc-ni-a. Năm 1992, CWS thắng hợp đồng đầu tiên ở Oa-cơ-len và đã phát triển thành một doanh nghiệp chủ chốt của khu vực. CWS bắt đầu xử lý hầu hết các vật liệu tái chế cho thành phố San-Rốt. Luật Bảo vệ môi trường của Mỹ rất chặt chẽ và khắt khe, giành được hợp đồng phải có công nghệ cao, thiết bị hiện đại, hợp tiêu chuẩn. Nhờ giữ được chữ "tín", nên quy mô hoạt động của Công ty ngày càng phát triển. Tạp chí uy tín Waste Age chuyên ngành về xử lý chất thải của Mỹ đã xếp Công ty đứng thứ 37 trong 100 công ty hàng đầu và có uy tín trong hoạt động môi trường tại Mỹ.

Luôn tâm niệm là người Việt Nam, phải đóng góp xây dựng quê hương, năm 2005, ông Dương đã đầu tư xây dựng Khu liên hợp xử lý rác thải Đa Phước. Với nhiều doanh nhân là Việt kiều thì việc lựa chọn đầu tư vào lĩnh vực nào tại chính quốc đã khó, chưa nói đầu tư về quê hương, do gặp khó khăn vì khoảng cách địa lý. Nếu đầu tư nhỏ, nhà đầu tư không có đủ thời gian và tiền bạc để đi lại, quản lý. "Tôi đã chọn lĩnh vực môi trường, lĩnh vực có kinh nghiệm và thế mạnh để đầu tư vào Thành phố Hồ Chí Minh, xây dựng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước" - Đa-vít Dương tâm sự. Từ một khu đất sình lầy ở ven đô Thành phố, sau hơn một năm xây dựng, đầu năm 2007, một phần khu liên hợp xử lý rác hiện đại đã đi vào hoạt động. Khi hoàn thành, dự án này sẽ phân loại, xử lý và chế biến 10.000 tấn rác/ngày. Ông Dương cũng khẳng định, khi hoàn tất, quỹ đất của Thành phố sẽ tăng lên, tại đây sẽ trở thành một công viên cây xanh hoặc những tiện ích giải trí để phục vụ cho cộng đồng dân cư, chứ không đơn thuần chỉ là khu xử lý rác.

Hiện Đa-vít Dương là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty California Waste Solutions, INC (Ca-li-foóc-ni-a); Ủy viên Hội Doanh thương quốc tế thành phố Oa-cơ-len; Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt - Mỹ; Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Thung lũng Si-li-con; thành viên Hiệp hội Thương mại châu Á - Thái Bình Dương Sác-ra-men-tô, Mỹ.

Là chuyên gia về môi trường, Đa-vít Dương khẳng định, vấn đề bảo vệ môi trường là vấn đề quan tâm toàn cầu chứ không riêng là vấn đề "nóng' của Việt Nam, bởi liên quan đến lợi ích thiết thân của từng người, từng gia đình. Ông cho rằng, Việt Nam nên quan tâm đúng mức vai trò của môi trường và nên nghiên cứu kinh nghiệm của các nước phát triển. Hiện tại, các khu xử lý chất thải rắn của Việt Nam còn nhỏ và phân tán, rất khó cho việc quản lý, tập trung, phân loại rác và chất thải đầu nguồn, càng khó để áp dụng các công nghệ tiên tiến. Trong tương lai gần, nên chú trọng đầu tư quỹ đất cho các dự án lớn, tập trung, nhất là ở các khu công nghiệp, khu đô thị lớn, tạo thành một hệ thống liên hoàn, phân loại trong xử lý chất thải rắn công nghiệp, sinh hoạt, y tế và chất thải độc hại. Với những kết quả gặt hái ban đầu, Đa-vít Dương cho rằng, cộng đồng doanh nhân Việt kiều nên chọn một, hai dự án quy mô lớn để tập trung vào đầu tư và cho rằng, môi trường đầu tư ở Việt Nam hiện rất tốt. Việt kiều có lợi thế khi về đầu tư tại Việt Nam bởi sẽ được hưởng nhiều ưu đãi.

Mong muốn đóng góp nhiều hơn cho quê hương

Đa-vít Dương đánh giá, Việt Nam có nhiều cơ hội để đầu tư vì là quốc gia đang phát triển, tiềm năng dồi dào, nguồn nhân lực trẻ và có không ít lợi thế. Tuy nhiên, Việt Nam nên cải thiện thêm về hệ thống kết cấu hạ tầng và đầu tư nhiều hơn cho đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực cấp cao.

Cộng đồng Việt kiều về làm ăn trong nước cũng có nhiều bỡ ngỡ, các cấp chính quyền, địa phương cần tư vấn về luật pháp, chính sách, có cơ chế tháo gỡ khó khăn cho họ. Loại bỏ những rào cản không đáng có của các cơ quan công quyền; rõ ràng, minh bạch trong thực thi pháp luật. Làm sao để nhà đầu tư yên tâm, nhất là trong việc quản lý, phân bổ và tái đầu tư nguồn vốn, lợi nhuận; mở rộng quan hệ hợp tác, kinh doanh ở trong nước. Tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng xấu và làm nản lòng những kiều bào có tâm huyết, mong muốn góp sức nhiều hơn cho quê hương. Nhà đầu tư nào làm ăn tốt cũng cần có chính sách động viên, cổ vũ. Khi một dự án của Việt kiều thành công thì đó cũng là lời khẳng định, kêu gọi sống động và ý nghĩa với nhiều người khác: "Việt Nam - nơi đất lành, chim đậu".

Tháng 2-2010, Đa-vít Dương được Tổng thống Ô-ba-ma bổ nhiệm làm Ủy viên Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF) của Chính phủ Mỹ. Ông tâm niệm: "Là ủy viên VEF, chắc chắn tôi sẽ giúp ích được cho đất nước nhiều hơn. Tôi cho rằng, đây là cơ hội đặc biệt để giúp sinh viên Việt Nam có điều kiện được du học ở các quốc gia phát triển, trong đó có Mỹ, qua đó góp phần phát triển mối quan hệ Việt - Mỹ ngày càng tốt đẹp hơn". Hai vấn đề chính mà ông chú trọng là: tăng cường quảng bá VEF để mọi học sinh giỏi có cơ hội du học tại Mỹ; liên hệ với các cơ quan chức năng để xây dựng trường đại học hiện đại tại Việt Nam.

Xác định mục tiêu đầu tư cho phát triển, tất cả lợi nhuận thu được, ông tiếp tục đầu tư để góp phần cải thiện môi trường ở Việt Nam. Thành công với VWS, ông cho biết sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình này ra các tỉnh thành khác tại Việt Nam ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Ông cho biết, CWS đang xem xét các dự án đầu tư lớn khác về quê hương trên lĩnh vực giáo dục, y tế, năng lượng... Ngoài ra, cũng chú trọng tới việc đưa hàng hóa Việt Nam thâm nhập thị trường Mỹ một cách quy mô và bài bản hơn.

Là một doanh nhân Việt kiều thành công và gắn bó với quê hương, ông Đa-vít Dương là một trong những đại biểu được mời về tham dự Đại hội Việt kiều yêu nước, tổ chức tại Hà Nội tháng 11-2009 vừa qua./.