Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 - bất đồng nghiêm trọng

Chủ đề "Một thế giới mới, những ý tưởng mới" sẽ xuyên suốt Hội nghị G20 tại Pháp.

TCCSĐT - Trong hai ngày 18 và 19-2-2011, nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) đã gặp nhau trong chương trình nghị sự Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương, diễn ra ở Pa-ri (Pháp). Tuy nhiên, Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) diễn ra tại thủ đô Pa-ri (Pháp) trong ngày 18-2-2011 đã không đạt được đồng thuận về cách thức đánh giá sự mất cân bằng của nền kinh tế toàn cầu. Đây được xem là sự chia rẽ lớn nhất tại hội nghị cấp bộ trưởng lần này nhằm kêu gọi cải cách hệ thống tiền tệ.

Hy vọng bao nhiêu

Trong bài diễn văn ngắn trước khoảng 50 quan chức là các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng của các quốc gia thành viên nhóm G20 cũng như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổng thống Pháp Ni-cô-la Xác-cô-di (Nicolas Sarkozy) đã nêu bật các ưu tiên của Pháp trong nhiệm kỳ Chủ tịch nhóm G20 năm nay. Đáng chú ý, trong bài diễn văn của mình, ông Ni-cô-la Xác-cô-di đã nhấn mạnh vai trò của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đối với nền kinh tế toàn cầu thời kỳ hậu khủng hoảng, coi IMF là “hòn đá tảng trong hợp tác tiền tệ quốc tế” trong tương lai và cho rằng IMF cần được gia tăng vai trò cũng như phương tiện tương xứng.

Bên cạnh các ưu tiên trong nhiệm kỳ chủ tịch nhóm G20 của mình như xác định những bất cân bằng kinh tế vĩ mô của thế giới, cải tổ hệ thống tài chính thế giới, giảm thiểu tình trạng tăng giá nguyên nhiên liệu, Tổng thống Pháp Ni-cô-la Xác-cô-di cũng nhấn mạnh việc hỗ trợ các nước nghèo và phát triển các dự án tài trợ cho các lĩnh vực đổi mới.

Tổng thống Ni-cô-la Xác-cô-di cho biết, Pháp đã đề nghị tỷ phú Bin Gết (Bill Gates) thực hiện một nghiên cứu về vấn đề này và sẽ có báo cáo tại Hội nghị Thượng đỉnh nhóm G20 diễn ra ở thành phố Can (Cannes) của Pháp cuối năm nay. Pháp cũng ủng hộ sáng kiến đánh thuế vào các giao dịch tài chính, giúp tìm ra nguồn tài chính cho ưu tiên này.

Tổng thống Ni-cô-la Xác-cô-di nói: “Tôi tin tưởng rằng một loại thuế đánh vào giao dịch tài chính vừa công bằng, cần thiết và hiệu quả. Tôi biết rằng đây là một chủ đề khó khăn, gây nhiều sự phản đối và tôi hiểu rõ tính chất của các cuộc tranh luận tại từng nước”.

Rồi lại thất vọng bấy nhiêu

Trước khi hội nghị diễn ra, nhóm G20 hy vọng có thể đạt được thỏa thuận trên 5 điểm: cán cân vãng lai, tỉ giá thực, dự trữ ngoại tệ, thâm hụt ngân sách và nợ công. Tuy nhiên, trên thực tế, các nước đã không nhất trí được về cách thức đánh giá sự mất cân bằng kinh tế toàn cầu do hầu hết các nước không muốn công khai chỉ số phản ảnh sự mất cân đối của nền kinh tế.

Trung Quốc và Đức, hai quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới, không muốn bị chê trách là có mức thặng dư mậu dịch quá lớn. Riêng về tỉ giá hối đoái, đây là vấn đề hết sức nhạy cảm, trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc với nhiều đối tác thương mại về đồng nhân dân tệ, vẫn bị coi là được định giá quá thấp.

Một vấn đề khác gây bất đồng nữa đó là xác định các số liệu đi kèm với các chỉ báo, như bao nhiêu phần trăm GDP thì bị coi là mất cân đối cán cân thanh toán vãng lai. Đối với Liên minh châu Âu (EU), điểm này rất quan trọng để có thể xác định đến mức độ nào thì cần phải thi hành các biện pháp điều chỉnh, nhưng nhiều nước mới nổi, trong đó có Trung Quốc, không chấp nhận đề nghị đó. Trung Quốc phản đối việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá đồng Nhân dân tệ của nước này được định giá thấp, sau khi Phó Giám đốc Quản lý IMF Giôn Líp-xki (John Lipsky) nói tại cuộc họp rằng, các chính sách tiền tệ cứng rắn sẽ làm gia tăng tình trạng mất cân bằng kinh tế trên toàn cầu.

Một số đại biểu chỉ trích Bộ trưởng Tài chính nước chủ nhà Cri-xtin La-gác-đơ (Christine Lagarde) "không thực tế" khi đưa ra danh sách các chỉ số về cân bằng thương mại toàn cầu, bao gồm thâm hụt tài khoản vãng lai, tỷ giá hối đoái và dự trữ tiền tệ. Một đại biểu từ nền kinh tế mới nổi hoài nghi khả năng đạt thỏa thuận về danh sách này vào tháng Tư năm nay theo gợi ý của Pháp, thay vào đó đề xuất thời hạn vào tháng 10 cùng năm. Mỹ và Pháp muốn đi đến thỏa thuận về vấn đề này vào giữa năm 2011 để sau đó có thể thống nhất các đường hướng chỉ đạo về phối hợp chính sách kinh tế toàn cầu nhằm giảm những sự mất cân bằng nguy hiểm.

Trong khi đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mê-hi-cô A-gu-xtin Ca-xten (Agustin Carstens) nhấn mạnh, kinh tế thế giới sẽ được lợi nếu các nền kinh tế châu Á áp dụng tỷ giá hối đoái linh hoạt.

Trước đó, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Ben Bơ-nan-ki (Ben Bernanke) đã lên tiếng bảo vệ chính sách tiền tệ nới lỏng của nước này, trong khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh Mơ-vin Kinh (Mervyn King) kêu gọi các nước tiến hành cải cách tiền tệ.

Ông Bơ-nan-ki đã phản bác các ý kiến chỉ trích rằng, chính sách tiền tệ của Mỹ đã thổi bùng ngọn lửa lạm phát, gây bất ổn ở các nền kinh tế đang phát triển. Ông thừa nhận các luồng “tín dụng nóng”, trong đó có gói kích cầu đợt hai trị giá 600 tỉ USD của FED, đã góp phần tạo ra những hiệu ứng tiêu cực ở nơi khác. Tuy nhiên, thủ phạm của tình trạng này bao gồm nhiều yếu tố, trong đó có chính sách tỉ giá cứng nhắc ở các nước đang phát triển.

Theo ông Bơ-nan-ki, các nước có thặng dư thương mại lớn và không ổn định cần cho phép tỉ giá phản ánh sát hơn trước những vận động của thị trường và gia tăng nỗ lực kích cầu trong nước.

Thống đốc ngân hàng Anh Mơ-vin Kinh cho rằng, thế giới đang đứng trước nguy cơ tái diễn tình trạng bảo hộ thương mại và khủng hoảng tài chính, vì vậy các nước cần hợp tác trong chính sách tiền tệ và tỉ giá, nếu không muốn đối mặt với tình trạng hồi phục yếu kém và có thể sẽ gieo mầm cho một cuộc khủng hoảng tài chính mới trong tương lai.

Mặc dù chưa bị coi là thất bại, song đúng như dự báo, sự khác biệt giữa tăng trưởng nhanh tại các nước đang phát triển và sự phục hồi chậm chạp cũng như tỉ lệ thất nghiệp cao tại nhiều quốc gia phát triển là những yếu tố gây bất đồng khiến Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G-20 khó có thể đạt được thỏa thuận như mong muốn. Tổng thống Pháp, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên G20, ông Ni-cô-la Xác-cô-di cảnh báo, nếu các nước tiếp tục đặt lợi ích quốc gia của mình lên trên hết, hội nghị G20 sẽ không thể thành công./.