Công tác tư tưởng với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở Tây Nguyên hiện nay

TCCSĐT - Trong những năm qua, cùng với đội ngũ làm công tác tư tưởng trong cả nước, đội ngũ những người làm công tác tư tưởng ở các tỉnh Tây Nguyên đã có nhiều cố gắng, nỗ lực, từng bước đổi mới nội dung, phương pháp và phương thức, nâng cao hiệu quả công tác, đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu, nhiệm vụ của công tác tư tưởng trong tình hình mới. Nhờ đó, công tác tư tưởng ở Tây Nguyên trong thời gian qua đã khẳng định được vị thế quan trọng, là một trong những nhân tố cơ bản, quyết định, làm nên những thành tựu về kinh tế - xã hội trên địa bàn.

1- Trong những năm qua, cơ cấu kinh tế Tây Nguyên đã có những bước chuyển dịch theo hướng hiện đại, các ngành phi nông nghiệp (công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ) phát triển khá nhanh, theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tỷ trọng ngành nông - lâm - ngư nghiệp trong cơ cấu kinh tế đã giảm từ 53,6% năm 2000 xuống 52,8% năm 2005 và dự kiến còn 51,2% năm 2010. Từ năm 2001 đến 2010, kinh tế các tỉnh Tây Nguyên luôn giữ được mức tăng trưởng khá. Phần lớn các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế - xã hội của các tỉnh đều đạt kế hoạch đề ra. Các lĩnh vực như giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, ngân hàng ngày càng đáp ứng nhu cầu của xã hội; giáo dục, y tế, văn hoá và chính sách xã hội có nhiều tiến bộ. Công tác xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm và những vấn đề xã hội được quan tâm tốt hơn, tỷ lệ hộ nghèo toàn vùng giảm trên 1% (còn khoảng 27,2%). Việc đầu tư xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội, giải quyết đất đai và các nhu cầu thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống cho đồng bào dân tộc tại chỗ đã được quan tâm đúng mức. Đến nay, toàn vùng đã khai hoang và thực hiện nhiều giải pháp khác nhằm giải quyết cho hơn 30.000 hộ dân tộc thiểu số tại chỗ với gần 16.000 ha đất sản xuất và đất ở; hỗ trợ sửa chữa và làm mới hàng chục ngàn ngôi nhà.

Về văn hoá - xã hội: Tây Nguyên là một vùng đất có bề dày văn hoá cổ xưa, mang bản sắc độc đáo. Văn hoá truyền thống, văn hoá dân gian, văn hoá vật thể và văn hoá phi vật thể rất đa dạng và đặc sắc. Cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên có mối quan hệ giao hoà đoàn kết và thương yêu nhau, giữ gìn, bảo lưu các phong tục tập quán và chấp hành các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Sau cuộc mất ổn định chính trị tháng 2-2001 và tháng 4-2004 đến nay, chúng ta đã có nhiều cố gắng trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá và nâng cao mức hưởng thụ văn hoá, tinh thần cho đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.

Các phương tiện thông tin đại chúng có nhiều đổi mới về hình thức, tích cực hơn trong việc tuyên truyền, biểu dương, giới thiệu các nhân tố mới, các điển hình tiên tiến trong sản xuất, xây dựng đời sống văn hoá mới…Đồng thời phê phán, đấu tranh, vạch trần bản chất của các thế lực thù địch, cái gọi là “Tin lành Đê-ga” và “Nhà nước Đê-ga độc lập”.

Cũng như những vùng miền khác, các tỉnh ở Tây Nguyên đều xây dựng các thiết chế văn hoá ở 4 cấp từ tỉnh đến cơ sở tới tận buôn, làng, khu dân cư. Cả 5 tỉnh trong vùng đã có các nhà văn hoá, trung tâm văn hóa thông tin, trung tâm triển lãm văn hoá (gọi chung là nhà văn hóa cấp tỉnh). Hệ thống thư viện, bảo tàng cấp tỉnh được duy trì, đảm bảo mỗi tỉnh có ít nhất một thư viện trung tâm. Hệ thống bảo tàng các tỉnh lưu giữ trên 120.000 hiện vật, chiếm khoảng 14% hiện vật trong cả nước. Trong hơn 7 năm, số lượng các điểm bưu điện văn hóa xã đã có sự gia tăng đặc biệt nhanh chóng từ 269 điểm năm 2000 lên 418 điểm năm 2010, đạt 61% số xã có điểm bưu điện - văn hóa.

Đài Tiếng nói Việt Nam đã phủ sóng 85% diện tích địa lý, với hầu hết trung tâm các huyện lỵ và thị trấn của các tỉnh Tây Nguyên. Bên cạnh đó, các Đài Phát thanh của các tỉnh Tây Nguyên, ngoài việc tiếp sóng, phát lại chương trình của Đài Tiếng nói Việt Nam đều tự sản xuất các chương trình với nội dung phong phú, tập trung vào tin tức thời sự trong tỉnh, những tin tức tổng hợp về đời sống văn hóa xã hội, âm nhạc, tin tức, thông tin giải trí và cả các bản tin tiếng dân tộc (tiếng Bana, Jarai, Êđê, Kơtu,...). Ở Tây Nguyên, sóng truyền hình quốc gia được phủ bởi việc tiếp và phát lại từ các đài phát thanh truyền hình các tỉnh, đài truyền hình quốc gia đặt tại thành phố Hồ Chí Minh, Phú Yên và Đà Nẵng. Ngoài các nội dung thông thường, các chương trình tự sản xuất của các địa phương còn tập trung vào vấn đề đoàn kết dân tộc, tuyên truyền bảo vệ Tổ quốc, an ninh quốc phòng...

Trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục: Mạng lưới trường lớp, quy mô các ngành học, bậc học ở các tỉnh Tây Nguyên ngày càng được củng cố và mở rộng. Chất lượng giáo dục đã có sự chuyển biến theo chiều hướng tích cực, tỷ lệ lên lớp tăng, tỷ lệ lưu ban, bỏ học giảm đáng kể. Tuy vậy, chất lượng giáo dục toàn diện trong vùng không đều, có sự chênh lệch giữa khu vực đô thị và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), vùng sâu, vùng xa. Trong giai đoạn 2001 - 2005 tổng số học sinh mẫu giáo tăng bình quân 4,7%/năm, học sinh phổ thông tăng 2,2%/năm; giai đoạn 2006 - 2010 tốc độ tăng số học sinh mẫu giáo giảm xuống còn 1,3%/năm và số học sinh phổ thông đạt 0,7%/năm. Số học sinh dân tộc thiểu số chiếm khoảng 32-33% tổng số học sinh.

Các trường phổ thông dân tộc nội trú ở các tỉnh Tây Nguyên đã được đầu tư xây dựng tương đối hoàn chỉnh thành một hệ thống trường nội trú từ tỉnh đến huyện, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục học sinh dân tộc thiểu số. Hiện nay các tỉnh trong vùng đều có trư­ờng chuyên nghiệp: sư phạm, kinh tế, y tế, văn hoá nghệ thuật. Hệ thống các trường trung cấp chuyên nghiệp được đầu tư phát triển với nhiều loại hình, mở rộng quy mô, đa dạng hóa các ngành nghề đào tạo.

Về hệ thống dạy nghề, hiện nay toàn vùng có 2 trường cao đẳng nghề, 12 trường trung cấp nghề, 32 trung tâm dạy nghề và 48 cơ sở khác có tham gia dạy nghề. Nhờ đẩy mạnh công tác đào tạo nghề, tỷ lệ lao động qua đào tạo của vùng đã tăng từ 13% năm 2001 lên trên 16% năm 2005, trong đó đào tạo nghề tăng từ 4,2% (2001) lên 7,86% (2005). Năm 2008 tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 27% so với 25% (năm 2007). Tính đến năm 2008, trên địa bàn các tỉnh thuộc vùng Tây Nguyên có 74 bệnh viện các loại và 46 phòng khám khu vực với 8.258 giường bệnh; bình quân 16,5 giường/10.000 dân (trung bình cả nước là 17,6 giường/10.000 dân). Tổng số cán bộ y tế của vùng có khoảng 11 ngàn người thuộc các Sở Y tế quản lý, trong đó có 2.442 bác sỹ, bình quân trên 10.000 dân trong vùng có 5,0 bác sỹ (so với cả nước là 6,6).

2- Những năm tới, đứng trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh Tây Nguyên, đội ngũ những người làm công tác tư tưởng ở đây cần tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, với sự phấn đấu cao hơn, đổi mới mạmh mẽ hơn cả về nội dung, phương pháp và phương thức để góp phần tích cực vào việc xác lập và thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh Tây Nguyên giai đoạn 2010 - 2015. Điều này, đòi hỏi công tác tư tưởng cần tập trung làm tốt các việc dưới đây:

Thứ nhất, tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp uỷ, chính quyền ở các tỉnh Tây Nguyên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác tư tưởng với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhằm tạo chuyển biến trong hành động, thực sự coi trọng công tác này, ngay từ khâu hình thành các chủ trương, chính sách kinh tế - xã hội. Trong quá trình tiến hành công tác tư tưởng thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cần huy động lực lượng của toàn hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó, lực lượng tiên phong là cấp uỷ, đảng viên, lực lượng nòng cốt là đội ngũ chuyên trách. Đẩy mạnh đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, phương tiện tác nghiệp theo hướng hiện đại để tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ những người làm công tác tư tưởng hoàn thành tốt nhất trọng trách của mình.

Thứ hai, tạo sự đồng thuận cao trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân cả nước nói chung, các tỉnh Tây Nguyên nói riêng về những thành tựu và hạn chế trong phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thời gian qua, cũng như những mục tiêu, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; mục tiêu, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội của các đảng bộ các tỉnh Tây Nguyên, nhiệm kỳ 2010 - 2015. Với nhiệm vụ này, công tác tuyên truyền, giáo dục cần tiến hành thường xuyên, với nội dung phong phú, ngắn gọn, dưới nhiều hình thức. Một trong những nội dung tuyên truyền, giáo dục cần đặc biệt quan tâm là nêu bật nguyên nhân, bài học kinh nghiệm của cả thành công và thất bại trong phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh Tây Nguyên trong thời gian vừa qua. Tiếp tục nêu gương các cá nhân, tập thể, đơn vị có cách làm hay, hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời nêu rõ những khó khăn, thách thức trong qúa trình phát triển sẽ gặp phải. Công tác tuyên truyền giáo dục cần coi trọng tính định hướng, song phải rất chú ý tới các hình thức đối thoại, tranh luận để phát huy tính cực, sáng tạo của đối tượng, từ đó có dược thông tin đa chiều.

Thứ ba, công tác tư tưởng cần đi trước, bám sát, đi cùng mỗi sự kiện, mỗi bước phát triển của quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh Tây Nguyên.

Việc đi trước thể hiện ở chỗ, trên cơ sở tổng kết thực tiễn quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh Tây Nguyên trong thời gian qua, tích cực thúc đẩy việc bổ sung, hoàn thiện những vấn đề lý luận, từng bước giải đáp một cách thuyết phục những vấn đề từ thực tiễn đặt ra; đồng thời góp phần quan trọng vào việc xác lập các chủ chương, chính sách mới trong việc phát triển kinh tế - xã hội ở Tây Nguyên.

Bám sát quá trình phát triển kinh tế - xã hội để kịp thời phát hiện, cổ vũ và nhân rộng các điển hình tiên tiến; phát hiện cái mới, tuyên truyền cho cái mới, làm cho cái mới, tiến bộ dần trở thành xu hướng chủ đạo của phát triển. Đồng thời, sớm phát hiện và kịp thời ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, thiếu lành mạnh nảy sinh trong quá trình thực hiện. Việc bám sát cũng góp phần tích cực tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, những điểm nóng trong quá trình phát triển.

Thứ tư, phối hợp chặc chẽ các binh chủng của công tác tư tưởng (đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên; đội ngũ văn nghệ sĩ; đội ngũ phóng viên, biên tập viên…) nhằm phát huy sức mạmh tổng hợp để góp phần quan trọng, thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở Tây Nguyên, giai đoạn 2010 - 2015. Tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị tập trung, mở các chuyên trang, chuyên mục trên các tạp chí, báo in và tăng thời lượng phát sóng truyền thanh, truyền hình về chủ đề phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ năm, đội ngũ những người làm công tác tư tưởng ở Tây Nguyên cần tiếp tục nâng cao trình độ về mọi mặt: phẩm chất chính trị, đạo đức; năng lực công tác; kiến thức chuyên môm, nghiệp vụ, đăc biệt là những kiến thức về kinh tế thị trường để nâng tầm nhìn, với khả năng nắm bắt thông tin nhanh nhạy, tỉnh táo xử lý để đưa ra những đánh giá đúng bản chất của các vấn đề, sự kiện, đồng thời dự báo chính xác tình hình và tham mưu trúng. Điều này sẽ giúp họ hoàn thành trọng trách quan trọng của mình trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh Tây Nguyên./.