Phát huy vai trò đối ngoại nghị viện trong triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng

Biên tập viên: Xin Thứ trưởng cho biết mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyến công tác?

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội sau Đại hội XIV của Đảng (tháng 1-2026), bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và kiện toàn bộ máy Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ mới; là bước triển khai kịp thời, hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng; góp phần khẳng định vị thế và tư duy đối ngoại mới của Việt Nam; thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và thượng tôn pháp luật quốc tế; đồng thời tiếp tục khẳng định sự coi trọng và đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam đối với IPU; làm sâu sắc quan hệ với các nước, các đối tác, qua đó tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế và các nguồn lực bên ngoài để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của đất nước. Chính vì vậy, chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về bình diện đa phương và song phương, thể hiện qua một số nét nổi bật sau:

Thứ nhất, Quốc hội Việt Nam luôn đi đầu, tích cực thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ IPU; chủ động đề xuất và thúc đẩy nhiều sáng kiến, đóng góp thực chất vào hoạt động của IPU; đồng thời sẵn sàng cùng nghị viện các nước thành viên triển khai các nghị quyết, sáng kiến của IPU, góp phần duy trì hòa bình, bảo đảm phát triển bền vững vì lợi ích của các dân tộc trên toàn thế giới. Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam đã tham gia nhiều cơ chế lãnh đạo, điều hành của IPU, nhận được sự tín nhiệm cao của nghị viện các nước thành viên. Đây là nền tảng quan trọng để Quốc hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò và đóng góp trên một tâm thế mới, vị thế mới tại IPU-152.

Thứ hai, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, chủ đề “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai” của IPU-152 phản ánh đúng mối quan tâm cốt lõi của cộng đồng quốc tế hiện nay. Đây cũng là nền tảng căn bản, là điều kiện tiên quyết để giải quyết các thách thức chung và định hình tương lai bền vững. Theo đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ có bài phát biểu quan trọng, chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu và khu vực, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy hợp tác liên nghị viện, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trên thế giới. Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam sẽ cùng nghị viện các nước thảo luận lộ trình nâng cao hiệu quả lập pháp, giám sát và thúc đẩy hợp tác đa phương để hiện thực hóa các mục tiêu chung.

Thứ ba, trong khuôn khổ hội nghị, Chủ tịch Quốc hội sẽ có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với lãnh đạo nghị viện các nước, lãnh đạo IPU và các tổ chức quốc tế. Qua đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ thông tin các thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam sau 40 năm đổi mới, tầm nhìn, khát vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; đồng thời, truyền tải tới cộng đồng quốc tế thông điệp về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng.

Thứ tư, chuyến công tác được kỳ vọng sẽ mang lại những xung lực mới cho quan hệ của Việt Nam với các đối tác quan trọng. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, đây là chuyến thăm sau 8 năm của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, là dịp để hai bên tăng cường tin cậy chính trị, làm sâu sắc hơn kênh hợp tác giữa hai Quốc hội nói riêng, thúc đẩy thực chất quan hệ song phương nói chung. Đối với Italia, chuyến thăm là dịp để hai bên hiện thực hóa Tuyên bố chung của lãnh đạo cấp cao hai nước về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Italia, cũng như Kế hoạch hành động về hợp tác giữa hai nước theo giai đoạn. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Italia đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả trên tất cả lĩnh vực. Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng gặp Giáo hoàng Leo XIV và Thủ tướng Tòa thánh Vatican Pietro Parolin.

Biên tập viên: Xin Thứ trưởng cho biết những dấu ấn nổi bật trong quan hệ song phương Việt Nam - Italia và Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ thời gian qua?

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Italia và Thổ Nhĩ Kỳ đều là những đối tác truyền thống, lâu đời, quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại khu vực châu Âu và Trung Đông. Những năm qua, quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và hai nước không ngừng được củng cố, phát triển và đạt nhiều kết quả tích cực.

Một là, tin cậy chính trị không ngừng được củng cố. Việt Nam và Italia, Thổ Nhĩ Kỳ thường xuyên duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc các cấp; thiết lập và triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương. Tại các diễn đàn đa phương và nghị viện, Việt Nam và hai nước duy trì sự phối hợp chặt chẽ và thường xuyên ủng hộ lẫn nhau, chia sẻ cách tiếp cận tương đồng trên nhiều vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Đặc biệt, Việt Nam đã thành lập Nhóm nghị sĩ hữu nghị với cả Italia và Thổ Nhĩ Kỳ.

Hai là, Italia và Thổ Nhĩ Kỳ đều là đối tác kinh tế - thương mại quan trọng của Việt Nam. Italia là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Italia trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt 7,3 tỷ USD, tăng gần 115% so với năm 2013. Italia cũng là thành viên EU đầu tiên trong Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7-) thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam tại khu vực Trung Đông và là “cửa ngõ” để Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Đông và Nam Âu, với kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 2,3 tỷ USD. Thổ Nhĩ Kỳ còn là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn thứ hai của khu vực Trung Đông tại Việt Nam. Tính lũy kế đến tháng 12-2025, Thổ Nhĩ Kỳ có 49 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng số vốn đăng ký đạt gần 1,8 tỷ USD. Có thể nói, Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của nhau tại khu vực, hai nền kinh tế có tính bổ sung cao, đều là cửa ngõ quan trọng kết nối các khu vực và tổ chức hợp tác đa phương mà hai nước là thành viên.

Ba là, hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân được lãnh đạo các bên quan tâm thúc đẩy. Hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam và Italia ngày càng phát triển với nhiều chương trình, hoạt động hợp tác cụ thể cho từng giai đoạn, phù hợp nhu cầu và tiềm năng của hai bên, nổi bật gần đây có Chương trình hợp tác khoa học và công nghệ giai đoạn 2024 - 2026. Trong khi đó, hợp tác trong lĩnh vực văn hóa tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng cường hiểu biết, giao lưu nhân dân giữa hai nước. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày/tuần văn hóa Việt Nam - Italia, các buổi biểu diễn nghệ thuật, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, điện ảnh, thời trang được tổ chức thường xuyên, nổi bật gần đây như show diễn “Hành trình kết nối di sản”, triển lãm ảnh “Italia và Việt Nam: 50 năm hữu nghị và hợp tác”, Chương trình giới thiệu du lịch Việt Nam tại thành phố Milan, Liên hoan phim Italia tại Việt Nam… đã để lại ấn tượng sâu sắc cho người dân hai nước.

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ, thể hiện qua việc hỗ trợ 100.000 USD và cử đội cứu hộ giúp khắc phục thảm họa động đất tháng 2-2023. Hai nước đang nỗ lực đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu. Các ưu tiên hiện nay bao gồm thúc đẩy giao lưu nhân dân, đơn giản hóa thủ tục thị thực và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng như năng lượng tái tạo, nông nghiệp, chuyển đổi số và khoa học - công nghệ.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, dư địa hợp tác giữa Việt Nam với Italia và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn rất lớn. Việt Nam kỳ vọng đưa quan hệ với Italia lên tầm cao mới thông qua thúc đẩy hợp tác trên tất cả kênh Đảng, Nhà nước, Nghị viện và trong những lĩnh vực then chốt như kinh tế, khoa học - công nghệ. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, trọng tâm là tăng cường hợp tác lập pháp, an ninh, kinh tế và nông nghiệp Halal.

Với nền tảng quan hệ truyền thống lâu đời, hợp tác tốt đẹp, có thể tin tưởng rằng, chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực, đóng góp thiết thực cho việc củng cố và mở rộng các lĩnh vực hợp tác giữa Việt Nam với Italia và Thổ Nhĩ Kỳ. Các cuộc gặp của Chủ tịch Quốc hội với Giáo hoàng và Thủ tướng Tòa thánh Vatican sẽ tăng cường hơn nữa mối quan hệ đang trên đà phát triển tốt đẹp giữa Việt Nam và Tòa thánh hiện nay. Đồng thời, chuyến công tác sẽ mở ra những cơ hội mới, động lực quan trọng, huy động nguồn lực phục vụ đất nước tiến tới khát vọng phát triển hùng cường trong kỷ nguyên mới, tiếp tục đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Biên tập viên: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng./.