Xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa: Bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, vận hành hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp

Những kết quả bước đầu

Sau khi sáp nhập, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy xã Cổ Lũng ban hành Quy chế làm việc số 11-QĐ/ĐU, ngày 14-7-2025; quy chế tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với nhân dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của nhân dân, của đồng chí Bí thư Đảng ủy xã; phân công nhiệm vụ, xây dựng chương trình, kế hoạch công tác của cấp ủy, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể…. Đồng thời, Đảng ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chuẩn bị các điều kiện để tiến hành Đại hội Đảng bộ xã khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và đã tiến hành Đại hội thành công.

Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 được tổ chức thành công, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy xã Cổ Lũng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các mặt công tác, bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị. Quán triệt, triển khai nghiêm túc, kịp thời các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Tỉnh ủy Thanh Hóa và các văn bản chỉ đạo của cấp trên; cụ thể hóa thành chương trình hành động, kế hoạch công tác phù hợp với tình hình thực tế của xã. Kịp thời ban hành Quy chế làm việc của Ban Chấp hành, phân công rõ trách nhiệm cho từng đồng chí trong Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy phụ trách từng lĩnh vực, địa bàn, bảo đảm lãnh đạo, chỉ đạo sát cơ sở, kịp thời và hiệu quả. Tổ chức các Hội nghị Thường trực, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành cho ý kiến vào các nội dung như: Kết quả thực hiện nhiệm vụ của các tháng, quý, Quy chế làm việc của Ban Chấp hành khóa I, Chương trình công tác toàn khóa 2025 - 2030 của Ban Chấp hành Đảng bộ xã và các nội dung quan trọng khác thuộc thẩm quyền theo quy định, góp phần hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Một là, bảo đảm công tác điều hành, phối hợp giữa hai cấp chính quyền. Ủy ban nhân dân xã trực tiếp chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn của các sở, ngành cấp tỉnh trong quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội, đầu tư công, tài chính, xây dựng, đất đai, giáo dục, y tế… Việc trao đổi, phối hợp công việc giữa xã và các cơ quan chuyên môn của tỉnh được thực hiện thông qua hệ thống văn bản điện tử, bảo đảm nhanh chóng, minh bạch, giảm khâu trung gian.

Các mối quan hệ giữa Ủy ban nhân dân xã với Ban Chỉ huy Quân sự và Công an xã được vận hành theo đúng quy định - Ủy ban nhân dân xã là cơ quan chỉ đạo hai lực lượng này trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, góp phần tăng tính chủ động và thống nhất trong công tác quốc phòng - an ninh tại cơ sở.

Hai là, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được kiện toàn và đi vào hoạt động ổn định, bảo đảm tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”. Từ ngày 1-7-2025 đến nay, Trung tâm đã tiếp nhận 731 hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,87%; 100% số thủ tục thuộc thẩm quyền Ủy ban nhân dân xã được công khai, niêm yết và thực hiện trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả được bố trí 5 quầy giao dịch, trang bị đầy đủ máy tính, máy in, kết nối mạng ổn định. Các cán bộ trực tiếp giải quyết hồ sơ đã bước đầu nắm vững quy trình, nâng cao kỹ năng giao tiếp, tạo sự hài lòng cho người dân và tổ chức.

Ba là, Ủy ban nhân dân xã triển khai đồng bộ các phần mềm quản lý văn bản, ký số điện tử; 100% số văn bản hành chính được trao đổi qua môi trường mạng. Cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức cấp xã được cập nhật đầy đủ trên cơ sở dữ liệu quốc gia; hồ sơ công việc của các lĩnh vực được số hóa và lưu trữ theo quy định. Các hoạt động báo cáo, thống kê, văn thư, tài chính, đầu tư công được xử lý trên hệ thống phần mềm tập trung, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí. Các văn bản điện tử được ký số, xử lý qua phần mềm quản lý văn bản, bảo đảm 100% trao đổi, gửi nhận văn bản trên môi trường mạng.

Kết quả bước đầu trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn cho thấy, năng lực điều hành của chính quyền xã được nâng lên rõ rệt; khâu ra quyết định, chỉ đạo, tổ chức thực hiện được rút ngắn, giảm độ trễ hành chính; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cấp xã trong quản lý nhà nước và sử dụng ngân sách. Mối quan hệ giữa Đảng ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân được củng cố, vận hành thống nhất, hiệu quả. Chất lượng phục vụ nhân dân được cải thiện; người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ công, giảm chi phí, thời gian đi lại. Công tác quốc phòng - an ninh, trật tự xã hội được bảo đảm; đội ngũ cán bộ dần thích ứng với phương thức quản lý mới.

Bám sát những khó khăn, kịp thời xử lý vướng mắc

Tuy nhiên, qua triển khai thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và sau khi thực hiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Cổ Lũng vẫn còn những khó khăn, vướng mắc cần nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh. Cụ thể:

Cơ cấu kinh tế của xã chuyển dịch còn chậm; sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún, giá trị gia tăng thấp, chưa hình thành được nhiều mô hình sản xuất tập trung, liên kết chuỗi và ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp (44,2% kế hoạch), chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ chung; một số công trình, dự án triển khai chậm, nhất là các dự án thuộc chương trình sắp xếp, ổn định dân cư và hạ tầng giao thông.

Hạ tầng du lịch, dịch vụ phát triển chưa đồng bộ; sản phẩm du lịch còn đơn điệu, chưa có tính liên kết vùng và chưa khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia còn thấp (14,28% so với kế hoạch 28,57%), chất lượng giáo dục mũi nhọn chưa cao; tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 57,4%, chưa đạt chỉ tiêu kế hoạch (62,69%), tình trạng thiếu việc làm ổn định cho người dân vẫn còn phổ biến ở vùng sâu, vùng xa.

Trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, khó khăn lớn là khối lượng công việc lớn trong khi số lượng cán bộ, công chức cấp xã còn thiếu, ảnh hưởng đến công tác tham mưu, quản lý, điều hành và tiến độ thực hiện dự án. Trụ sở làm việc xã Cổ Lũng lại chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu làm việc của cán bộ, công chức và viên chức và người lao động, hiện tại đang làm việc tại công sở xã Lũng Cao cũ. Số phòng làm việc còn thiếu, do đó cán bộ, công chức, viên chức, nhiều phòng, ban, đơn vị chuyên môn phải ở chung, nên rất chật chội.

Bên cạnh đó, việc phân định thẩm quyền trong thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động chưa rõ ràng, nhất là chế độ nâng bậc lương, phụ cấp thâm niên nhà giáo, gây lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện. Công tác điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc phân công dạy liên trường của giáo viên còn nhiều khó khăn do chưa có hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền; tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên, đặc biệt là ở các môn học đặc thù, vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Để tiếp tục vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sáp nhập, xã Cổ Lũng cần bám sát những khó khăn, vướng mắc tập trung triển khai đồng bộ một số nhóm giải pháp trọng tâm, bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, thông suốt trong điều hành và hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực thi nhiệm vụ.

Trước hết, cần tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Xã cần rà soát vị trí việc làm, bố trí cán bộ đúng chuyên môn, tập trung đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng xử lý hồ sơ qua môi trường mạng, kỹ năng tiếp công dân và giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, kiến nghị tỉnh sớm hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền trong quản lý cán bộ, đặc biệt là các chế độ, chính sách liên quan đến tiền lương, phụ cấp, điều động, luân chuyển giáo viên… nhằm khắc phục tình trạng lúng túng trong thực hiện.

Thứ hai, bố trí nguồn lực đầu tư, tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất bảo đảm điều kiện làm việc, phục vụ người dân, thuận lợi cho vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Xã cần phối hợp với cơ quan chức năng của tỉnh sớm hoàn thiện phương án đầu tư, nâng cấp hoặc xây dựng trụ sở làm việc mới, bảo đảm đủ không gian cho các phòng, ban chuyên môn vận hành theo tiêu chuẩn của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, coi đây là nền tảng quan trọng để phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Xã tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, mở rộng khả năng kết nối của hệ thống phần mềm; tăng tỷ lệ số hóa hồ sơ công việc; nâng cao chất lượng vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công, bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, minh bạch.

Thứ tư, tăng cường công tác phối hợp giữa các cấp, nhất là giữa Ủy ban nhân dân xã với các cơ quan chuyên môn của tỉnh trong đầu tư công, đất đai, giáo dục, y tế, quốc phòng - an ninh; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc trong dự án.

Với tinh thần chủ động, đoàn kết và khát vọng phát triển, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Cổ Lũng sẽ cụ thể hóa các định hướng chỉ đạo thành hành động thiết thực, tạo sự thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong nhân dân, đưa Cổ Lũng sớm trở thành điểm sáng trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn mới./.