Xây dựng giai cấp công nhân
Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng hoạt động trong các loại hình doanh nghiệp
14:5' 17/9/2009


TCCS - Hoạt động công đoàn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay có những chuyển động mạnh cả về nội dung và phương thức, trong đó có việc chỉ đạo để các tổ chức công đoàn trong các loại hình doanh nghiệp hoạt động nền nếp hơn, hiệu quả hơn.

Từ thực tế công nhân, Công đoàn ở Thành phố Hồ Chí Minh...

Năm năm qua (2003 - 2008), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Thành phố Hồ Chí Minh chuyển trọng tâm hoạt động sang các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Năm 2003, công đoàn cơ sở (CĐCS) và đoàn viên công đoàn (ĐVCĐ) của số doanh nghiệp này chiếm 49,6% và 54,5% trong tổng số đoàn viên và tổ chức công đoàn của Thành phố, thì đến năm 2008 con số này là 64,5% và 70,4%. Với tốc độ này, dự báo đến năm 2013, khu vực ngoài nhà nước sẽ chiếm 78,1% về CĐCS và 75,9% về ĐVCĐ.

Nhìn chung, số lượng CĐCS được thành lập mới khá cao, nhưng chủ yếu là ở doanh nghiệp nhỏ nên số lượng đoàn viên ít, bình quân 22,1 đoàn viên/CĐCS mới. Hiện nay, tổng số CĐCS, nghiệp đoàn do tổ chức công đoàn thành phố quản lý toàn diện là 9.456 đơn vị với 801.764/ 1.063.378 công nhân viên chức lao động (CNVCLĐ), chiếm 75,4%.

Mặt khác, cán bộ CĐCS lại thường thay đổi. Qua Đại hội CĐCS nhiệm kỳ 2007 - 2009, có đến 46,82% số thành viên các Ban Chấp hành đắc cử lần đầu, nên hoạt động công đoàn khu vực ngoài nhà nước vốn khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Song song với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao, thị trường sức lao động ở Thành phố sẽ biến động với yêu cầu chất lượng ngày càng cao.

Đặc biệt, khi sắp tới hoạt động công đoàn chủ yếu trong khu vực ngoài nhà nước, thì mối quan hệ lao động được hành xử chủ yếu theo quy định pháp luật, nhưng cũng chính ở khu vực này, hiện nay nhiều doanh nghiệp chưa thực thi đúng chế độ, chính sách quy định pháp luật có liên quan đến người lao động.

... Tới nỗ lực của Liên đoàn Lao động Thành phố

Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28-01-2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) “Về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành chương trình hành động. Chương trình hành động của Thành ủy không chỉ tạo nhận thức mới mà có nhiều chính sách cụ thể để chăm lo, phát triển đội ngũ công nhân và tổ chức công đoàn, nhất là ở cơ sở.

Phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị trong việc phát triển đoàn viên, công đoàn cơ sở. LĐLĐ Thành phố luôn nắm chắc tình hình, kiên trì tham mưu và đề xuất kịp thời với cấp ủy các cấp các chương trình, giải pháp cụ thể xây dựng tổ chức công đoàn. Thông qua sự lãnh đạo của cấp ủy, Công đoàn chủ động phối hợp với chính quyền và các ban ngành liên quan tổ chức thực hiện. Trong đó, Công đoàn luôn giữ vững vị trí thường trực với các nhiệm vụ, giải pháp cơ bản về công tác đào tạo, quản lý.

Trước tiên, chú trọng đào tạo và chăm lo đội ngũ cán bộ công đoàn. Bên cạnh việc chỉ đạo Trường Trung cấp Công đoàn Thành phố phối hợp với Trường Đại học Luật Thành phố tổ chức các khóa đào tạo Cử nhân luật hệ vừa làm vừa học dành cho cán bộ chuyên trách công đoàn, LĐLĐ Thành phố chú trọng đầu tư xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng tác nghiệp cho đội ngũ cán bộ CĐCS, xem đây là công việc quan trọng, mang tính quyết định, góp phần xây dựng CĐCS vững mạnh. Về lâu dài, cần có chính sách thỏa đáng để cán bộ an tâm công tác, thu hút nguồn cán bộ công đoàn có năng lực.

Bên cạnh đó, Công đoàn phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và thuyết phục lãnh đạo các doanh nghiệp đồng tình, ủng hộ và tạo điều kiện để CĐCS hoạt động thuận lợi vì mục tiêu phát triển doanh nghiệp ổn định. Từ năm 2005, LĐLĐ Thành phố bình chọn “Người cán bộ công đoàn của chúng tôi” đã có 1.566 cá nhân tiêu biểu được bình chọn từ cơ sở. Đặc biệt, bắt đầu từ năm 2009, LĐLĐ Thành phố tổ chức Giải thưởng 28/7 dành cho Chủ tịch CĐCS, nhằm góp phần khẳng định vai trò quan trọng đặc biệt của Chủ tịch CĐCS trong việc cụ thể hóa thành công các nhiệm vụ của tổ chức công đoàn ở cơ sở; thực sự là thủ lĩnh của đoàn viên, người lao động.

Ở một địa bàn có lực lượng đoàn viên đông đảo và luôn biến động, LĐLĐ Thành phố đã tổ chức tổng khảo sát doanh nghiệp và lao động trên địa bàn, đồng thời, đầu tư chương trình phần mềm quản lý đoàn viên, CĐCS để cập nhật kịp thời mọi diễn biến ở CĐCS và phục vụ hiệu quả các hoạt động nghiên cứu về nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đoàn viên và CĐCS.

Với các doanh nghiệp nhỏ, Ban Thường vụ LĐLĐ Thành phố đã ban hành Hướng dẫn số 01/HD-LĐLĐ, ngày 10-2-2009, về xây dựng công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn vững mạnh đối với các đơn vị mới thành lập. Theo đó, nâng dần chất lượng hoạt động, tổ chức thi đua giữa các đơn vị với nhau, phấn đấu thực hiện mục tiêu: sau 3 năm thành lập, ít nhất có 20% số CĐCS đạt danh hiệu vững mạnh.

Chăm lo đời sống, kiên trì bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. LĐLĐ Thành phố đã tích cực tham gia với Sở Xây dựng Thành phố đẩy mạnh thực hiện chương trình xây nhà bán trả góp cho công nhân có thu nhập thấp, nhà lưu trú ở những nơi tập trung đông công nhân lao động; kiến nghị Quỹ phát triển nhà ở Thành phố tăng mức cho vay với lãi suất ưu đãi và mở rộng đối tượng để cán bộ công chức có điều kiện tạo lập nhà ở; chỉ đạo Quỹ Trợ vốn cho người lao động nghèo tự tạo việc làm (CEP) sử dụng hiệu quả các nguồn vốn bổ sung để cung cấp dịch vụ tín dụng và tiết kiệm cho người lao động.

Từ năm 2007, phát động phong trào “Mùa Xuân” nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm, bản lĩnh của các cấp công đoàn và cán bộ công đoàn, phát huy dân chủ tại cơ sở thông qua việc đôn đốc, phối hợp với chính quyền tổ chức tốt Hội nghị người lao động có chất lượng, đúng thời gian. Qua đó, đã có 72% doanh nghiệp xây dựng, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động có từ 3 nội dung trở lên có lợi cho người lao động. Đây còn là cơ sở để góp phần hạn chế tranh chấp lao động.

Chương trình “Đồng hành cùng doanh nghiệp” được triển khai ở nhiều công đoàn cấp trên cơ sở đã góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền về tổ chức công đoàn, động viên người sử dụng lao động tích cực quan tâm chăm lo lợi ích thiết thực cho công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ).

Phong trào “Học bổng Nguyễn Đức Cảnh” nhằm động viên, khen thưởng con CNVCLĐ có hoàn cảnh khó khăn, vượt khó, học giỏi, đã động viên kịp thời CNVCLĐ yên tâm công tác. Đặc biệt, trại hè Thanh Đa do LĐLĐ Thành phố tổ chức cho các cháu thiếu nhi con CNVCLĐ là học sinh giỏi, cháu ngoan Bác Hồ từ 10 đến 15 tuổi đã thành biểu tượng hè của thiếu nhi Thành phố trong 31 năm qua.

Từ năm 2008, vào dịp Tết Nguyên đán, LĐLĐ Thành phố tập trung chăm lo cho người lao động khó khăn nhiều năm không có điều kiện về quê, bằng cách hỗ trợ vé xe. Chủ trương này cũng nhận được sự đồng tình, hưởng ứng, tham gia của nhiều doanh nghiệp. Riêng Tết năm 2009, các cấp công đoàn đã chăm lo cho 41.512 người lao động, với tổng số tiền và hiện vật trị giá 12,3 tỉ đồng.

Đặc biệt, để góp phần giảm bớt khó khăn cho người lao động ngoài Thành phố, theo chủ trương của UBND Thành phố, các cấp công đoàn đã tích cực phối hợp thực hiện việc áp dụng giá điện tiêu dùng theo mức giá sinh hoạt cho người lao động. Sau gần một năm triển khai, bước đầu có 17.173 người lao động được thực hiện giá điện sinh hoạt ưu đãi.

Trước việc một số doanh nghiệp thu hẹp, tạm ngừng và ngừng sản xuất, các cấp công đoàn đã chủ động, tích cực liên hệ tìm việc làm và đã giúp được 17.260 CNLĐ có chỗ làm mới, chiếm 79% tổng số lao động mất việc. Đồng thời, LĐLĐ Thành phố đã chỉ đạo báo Người Lao động tổ chức chương trình “Cùng công nhân vượt khó”, vận động các tập thể, cá nhân ủng hộ kinh phí, giúp đỡ được 448 người lao động khó có khả năng tìm việc làm mới, với số tiền là 473.650.000 đồng.

Những năm qua, LĐLĐ Thành phố đã tập trung chỉ đạo, hướng dẫn các cấp công đoàn chú trọng đặc biệt đến việc nâng cao vai trò đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động. Công đoàn các khu chế xuất, khu công nghiệp hướng dẫn CĐCS thương lượng với người sử dụng lao động cải thiện thu nhập cho người lao động, vì giá cả tăng cao, thu nhập thực tế giảm sút, không bảo đảm nhu cầu sinh hoạt bình thường. Việc này đã thực hiện ở đa số doanh nghiệp, góp phần giải quyết nhu cầu bức xúc của người lao động, giữ quan hệ lao động ổn định trong các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, trước hiện tượng một số người sử dụng lao động nợ lương công nhân, nợ bảo hiểm xã hội, bỏ trốn..., LĐLĐ Thành phố đã hướng dẫn các cấp công đoàn thực hiện chức năng đại diện người lao động, khởi kiện doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng pháp luật lao động.

Đẩy mạnh đào tạo toàn diện người lao động. LĐLĐ Thành phố tổ chức các phong trào, xây dựng các mô hình, huy động các nguồn lực (như ngày hội văn hóa thể thao, tủ sách công đoàn, “Tiền mai vàng”, “game shop”...) tại doanh nghiệp, khu lưu trú, nhà văn hóa lao động quận, huyện để thu hút đông đảo người lao động tham gia. Tiêu biểu là “Tháng công nhân” được tổ chức định kỳ vào tháng 5 hằng năm, đã góp phần quan trọng nâng cao cả về nhận thức và hành động của người lao động.

LĐLĐ Thành phố phối hợp với Công an Thành phố xây dựng, quản lý, tổ chức hoạt động các Tổ công nhân tự quản. Hiện nay, có 576 tổ công nhân tự quản tập trung ở những khu vực có đông người lao động lưu trú. Bên cạnh các hoạt động truyền thống, chương trình sinh hoạt pháp luật lao động triển khai ở tổ công nhân tự quản thu hút đông đảo người lao động tham gia, không chỉ nâng cao kiến thức pháp luật mà còn góp phần làm phong phú nội dung sinh hoạt của công nhân.

Phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, được quan tâm, tiêu biểu là “Giải thưởng Tôn Đức Thắng” dành cho công nhân trực tiếp sản xuất có thành tích xuất sắc trong phong trào lao động sáng tạo và đào tạo thợ trẻ giỏi. Từ năm 2004 giải thưởng Tôn Đức Thắng được UBND Thành phố công nhận là giải thưởng cấp Thành phố, đã chứng tỏ ý nghĩa chính trị sâu sắc của giải thưởng này.

Phong trào học tập nâng cao trình độ được nâng lên, đặc biệt là việc học bổ túc văn hóa đang mở rộng ra khu vực ngoài Nhà nước. Trong 5 năm qua (2003 - 2008), có 19.119 người lao động học bổ túc từ cấp 1 đến cấp 3. Một số sau khi tốt nghiệp đã tiếp tục học lên bậc cao đẳng và đại học. Đồng thời, các hội thi “Luyện tay nghề, thi thợ giỏi” đã được tổ chức thường xuyên, định kỳ hàng năm phù hợp thực tế và sự phát triển của các ngành nghề trên địa bàn Thành phố; qua từng hội thi đã phát hiện những “Bàn tay vàng” xuất sắc trong các lĩnh vực.

Phương hướng trong thời gian tới

Tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động thiết thực cho người lao động, đáp ứng nhu cầu đa dạng của họ; bảo đảm quyền lợi và thực hiện tốt, đúng đắn vai trò đại diện của tổ chức Công đoàn đối với người lao động.

Bên cạnh đó, đổi mới mạnh mẽ phương pháp làm việc theo hướng phục vụ tốt hơn hoạt động công đoàn cơ sở. Trong giai đoạn 2008 - 2013, LĐLĐ Thành phố sẽ kết hợp đồng bộ giữa phương pháp kế hoạch hóa và phát huy vai trò từng ủy viên Ban Chấp hành LĐLĐ Thành phố để xây dựng và chủ động tổ chức thực hiện những công việc quan trọng trong suốt nhiệm kỳ.

Đồng thời, tăng cường vai trò của các ủy viên Ban Thường vụ LĐLĐ Thành phố, cùng với Chủ tịch LĐLĐ các quận, huyện trong việc chủ động giải quyết các vấn đề về quan hệ lao động. Để tạo điều kiện thuận lợi nâng cao hiệu quả các giải pháp này, LĐLĐ Thành phố tiến hành cải tiến chế độ hội họp, đi cơ sở và đầu tư vào một số hoạt động tạo điểm nhấn trong từng giai đoạn, từng năm và trong toàn nhiệm kỳ./.

Trần Thanh Hải

VIDEO