Tiêu điểm
Một số bài học kinh nghiệm trong công tác dân vận của Đảng sau gần 25 năm đổi mới
0:9' 15/10/2010


TCCS - “Dân vận khéo, thì việc gì cũng thành công”, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là kim chỉ nam để công tác dân vận của Đảng đạt được những thành tựu đáng kể phục vụ sự nghiệp cách mạng, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì sự phát triển dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh sau gần 25 năm đổi mới.

Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, 80 năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua bao gian nan, thử thách, tiến hành thắng lợi hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, giành độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Những thành tựu đã đạt được trong thời kỳ đổi mới từ năm 1986 đến nay do Đảng khởi xướng và lãnh đạo khẳng định một lần nữa sự phát triển và trưởng thành của Đảng ta. Những kết quả ấy không chỉ làm cho chúng ta vững tin đi tiếp chặng đường đã lựa chọn mà còn khẳng định sự phát triển mới của Đảng ta trong việc khơi dậy và phát huy tiềm năng, sức sáng tạo to lớn của nhân dân đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng trong thời kỳ mới.

Gần 25 năm qua, công tác dân vận của Đảng thực hiện trong bối cảnh và điều kiện là: công cuộc đổi mới ở nước ta từng bước đạt những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, đất nước có sự thay đổi ngày một cơ bản và toàn diện. Kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện rõ rệt; hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường... Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với khả năng; cơ chế chính sách về văn hóa - xã hội chậm đổi mới; nhiều vấn đề xã hội bức xúc chưa được giải quyết tốt. Bên cạnh đó, các thế lực thù địch luôn âm mưu “diễn biến hòa bình” với các thủ đoạn quyết liệt nhằm chia rẽ mối quan hệ Đảng - dân, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Công tác dân vận có những đổi mới cơ bản, toàn diện, thiết thực đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới

Trước thực tiễn yêu cầu của công cuộc đổi mới, công tác dân vận của Đảng đã có những đổi mới cơ bản, toàn diện, cả về nhận thức cũng như phương thức tiến hành, đáp ứng đòi hỏi của tình hình mới. Những chủ trương, chính sách về công tác dân vận, về đại đoàn kết dân tộc, về xây dựng giai cấp công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, thanh niên, phụ nữ, về tôn giáo, dân tộc, người Việt Nam ở nước ngoài... lần lượt được xác định và ngày càng được hoàn thiện. Nghị quyết Trung ương 8B (khóa VI) “Về đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân” có ý nghĩa sâu sắc đối với công tác dân vận của Đảng thời kỳ đổi mới. Đặc biệt, gần đây, Bộ Chính trị đã có Quyết định số 290-QĐ/TW ngày 25-2-2010 về việc ban hành Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị, trong đó quy định rõ trách nhiệm, nội dung, phương thức công tác dân vận của toàn bộ hệ thống chính trị. Nhờ đó, công tác dân vận của cả hệ thống chính trị đã có nhiều khởi sắc, đạt được nhiều kết quả và thành tích mới, có thể khái quát kết quả trên một số mặt công tác sau:

Thứ nhất, hệ thống dân vận, từ Trung ương đến cơ sở đã tham mưu cho Đảng, cấp ủy các cấp có nhiều chủ trương, chỉ thị, nghị quyết về công tác dân vận như: các Nghị quyết số 23, 24, 25 Hội nghị Trung ương 7 (khóa IX) “Về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, “Về công tác dân tộc”, “Về công tác tôn giáo”; các Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 và Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam, về công tác thanh niên, về đội ngũ trí thức và về nông nghiệp, nông dân, nông thôn v.v.. Đồng thời, hệ thống dân vận đã tích cực tham mưu cho các cấp ủy tiến hành kiểm tra, sơ kết, tổng kết các nghị quyết, chỉ thị của Đảng.

Thứ hai, công tác dân vận của các cơ quan nhà nước và các cấp chính quyền có nhiều chuyển biến. Đã chú trọng đến công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật cho nhân dân, chăm lo thiết thực đời sống mọi mặt của nhân dân. Sau khi Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 30-CT/TW “Về xây dựng và thực hiện Quy chế Dân chủ ở cơ sở”, Quốc hội, Chính phủ đã thể chế hóa thành pháp luật, đưa Quy chế Dân chủ vào thực hiện ở các loại hình cơ sở; cải cách thủ tục hành chính ngày càng được đẩy mạnh, những bức xúc trong nhân dân được quan tâm giải quyết; công tác dân vận của các lực lượng vũ trang ngày càng phát triển, đi vào chiều sâu, hiệu quả.

Thứ ba, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các lực lượng làm công tác vận động quần chúng có nhiều đổi mới, sáng tạo về nội dung, phương thức hoạt động; chất lượng, hiệu quả hoạt động được nâng cao, hướng mạnh hơn về cơ sở; quan tâm, chăm lo hơn nhu cầu, lợi ích chính đáng của đoàn viên, hội viên và quần chúng; ngày càng thể hiện tốt hơn vai trò giám sát, phản biện xã hội; tập hợp ngày càng đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, qua đó đã xây dựng được nhiều điển hình “dân vận khéo” trên các lĩnh vực, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, đơn vị. Công tác dân tộc, tôn giáo, công tác vận động đồng bào Việt Nam ở nước ngoài... cũng có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, cần chú ý triển khai các hình thức dân vận mới, ví dụ thông qua mạng In-tơ-nét, để thu hút và tập hợp ngày càng đông đảo người Việt không chỉ trong nước mà còn ở các nước khác trên toàn thế giới, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của bạn bè quốc tế trong các hoạt động chính trị, xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục... của nước ta.

Thứ tư, tổ chức, bộ máy và cán bộ làm công tác dân vận của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương ngày càng được củng cố về số lượng và nâng cao về chất lượng, từng bước đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hoạt động của hệ thống dân vận có nhiều đổi mới, chủ động, thiết thực, hiệu quả trong công tác tham mưu; phối hợp tốt với các lực lượng, cơ quan, ban, ngành triển khai thực hiện công tác dân vận đồng bộ và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại không ít khó khăn trong công tác dân vận những năm qua, đó là:

- Nhận thức về công tác dân vận và triển khai thực hiện các phong trào thi đua trong hoạt động này vẫn chưa thực sự được quan tâm ở một số cấp ủy, cán bộ, đảng viên.

- Công tác triển khai, tổ chức thực hiện các phong trào dân vận ở một số địa phương chưa đồng bộ, chưa thường xuyên, sâu sát, chỉ đạo còn lúng túng. Ví dụ điển hình, trong phong trào “Dân vận khéo”, có địa phương chỉ ban hành văn bản triển khai mà không tổ chức phát động phong trào, hoặc phong trào chưa được phát động đều khắp ở các tổ chức trong hệ thống chính trị, chưa đồng đều trên các lĩnh vực.

- Vai trò, trách nhiệm tham mưu, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra của một số ban dân vận cấp ủy chưa cao, có nơi còn chung chung. Sự phối hợp, kết hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể chưa thực sự chặt chẽ.

- Việc chỉ đạo xây dựng điển hình và nhân rộng điển hình tiên tiến ở một số địa phương, đơn vị còn hạn chế; việc đổi mới nội dung, hình thức của không ít phong trào thi đua còn chậm. Việc bình xét thi đua hằng năm ở một số cơ quan, đơn vị chưa thực sự gắn với chất lượng, hiệu quả công tác nên chưa tạo thành động lực thực sự thúc đẩy sự nỗ lực, phấn đấu của cán bộ, đảng viên, người lao động...

Một số bài học kinh nghiệm trong công tác dân vận sau gần 25 năm đổi mới

Một là, công tác dân vận luôn bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, gắn chăm lo và bảo vệ lợi ích của nhân dân với động viên nhân dân xây dựng và thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Nội dung và phương thức vận động nhân dân phải phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của từng giai đoạn cách mạng và đặc điểm, lợi ích, trình độ và khả năng của mỗi giai cấp, tầng lớp xã hội. Để tạo được động lực thúc đẩy phong trào nhân dân, hoạt động dân vận phải đáp ứng các lợi ích thiết thực của người dân, đồng thời lắng nghe, tìm hiểu các nguyện vọng chính đáng của họ để đề ra các hình thức dân vận vừa bảo đảm tính hiệu quả, vừa bảo đảm quyền lợi của dân, như Đảng ta đã xác định: “Các tổ chức đảng từ Trung ương đến chi bộ đều phải lấy công tác dân vận và chăm lo lợi ích của quần chúng làm một nội dung chính trong hoạt động của mình” (Nghị quyết Trung ương 8B, khóa VI).

Công tác dân vận là một khoa học và nghệ thuật, phải bằng nhiều hình thức và biện pháp để đưa đường lối, chính sách vào đông đảo quần chúng, phù hợp với từng đối tượng quần chúng. Song trước tiên, là phải xuất phát từ thực tiễn tình hình nhân dân để xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách đúng, phù hợp với lợi ích và nguyện vọng của nhân dân.

Bài học lịch sử về hoạt động của Đảng ta cho thấy, mỗi khi gặp khó khăn, thử thách, thậm chí trong những tình thế rất hiểm nghèo, nhưng với đường lối đúng, biết làm tốt công tác dân vận, động viên được lòng yêu nước của toàn dân, phát huy được mọi nguồn lực, mọi trí tuệ, sáng tạo của nhân dân, thì chúng ta đều vượt qua được khó khăn thử thách và giành được thắng lợi.

Hai là, chủ động quán triệt sâu rộng và thể chế hóa kịp thời, đồng bộ các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng về dân vận thành luật pháp, chính sách, chương trình cụ thể của Nhà nước để thực hiện. Tuy nhiên, để triển khai thực hiện chủ trương của Đảng và pháp luật, chính sách, chương trình của Nhà nước có kết quả tốt, phải có sự quan tâm lãnh đạo chặt chẽ của các cấp ủy, đồng thời có sự đổi mới nhận thức, tư duy về công tác dân vận hiện nay trong toàn bộ hệ thống chính trị, trước hết là trong các cơ quan nhà nước.

Ba là, thường xuyên củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, để công tác dân vận ngày càng được triển khai sâu rộng trong các cấp, các ngành, các lĩnh vực và trong quần chúng nhân dân; đồng thời, huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân thực hiện thành công các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội... mà Đảng và Nhà nước đề ra.

Bốn là, linh hoạt, sáng tạo trong việc tổ chức, tập hợp nhân dân vào các hình thức hoạt động thích hợp với từng đối tượng. Sau gần 25 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới của Đảng, công tác dân vận đã từng bước đổi mới nội dung và phương thức hoạt động theo hướng ngày càng sâu sát cơ sở, chăm lo và bảo vệ quyền lợi, nguyện vọng thiết thực, chính đáng của đông đảo quần chúng nhân dân. Từ đó, tạo thành khối đoàn kết, thống nhất các tầng lớp nhân dân, không phân biệt tôn giáo, dân tộc, thúc đẩy họ làm tròn nghĩa vụ của mình với đất nước, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, Nhà nước ta.

Năm là, công tác dân vận luôn phải gắn chặt với công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền nhà nước nhằm tạo thế vững chắc, phát triển hoạt động dân vận gắn với hoạt động xây dựng, phát triển Đảng và hệ thống chính quyền trong sạch, vững mạnh. Đồng thời, kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc; nghiêm khắc phê bình, kỷ luật những tổ chức, cá nhân thiếu tinh thần trách nhiệm, vi phạm công tác dân vận của Đảng.

Sáu là, thường xuyên quan tâm, chăm lo xây dựng, củng cố tổ chức, bộ máy, cán bộ làm công tác dân vận, gắn với không ngừng đổi mới phương thức, hình thức dân vận mới để phù hợp với yêu cầu phát triển cách mạng, phát triển đất nước, nhất là trong thời kỳ hội nhập toàn cầu ngày nay. Đặc biệt, cần chú ý triển khai các hình thức dân vận mới (ví dụ: thông qua mạng In-tơ-nét) để thu hút và tập hợp ngày càng đông đảo người Việt không chỉ trong nước mà còn ở các nước khác trên toàn thế giới, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của bạn bè quốc tế trong các hoạt động chính trị, xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục... của nước ta.

Sự nghiệp cách mạng của đất nước do Đảng lãnh đạo đã giành được những thành tựu rất quan trọng, có ý nghĩa lịch sử, đòi hỏi công tác dân vận của cả hệ thống chính trị phải không ngừng đổi mới và nâng cao vai trò, vị thế trong đời sống xã hội. Những bài học trên đây cần được tiếp tục vận dụng sáng tạo, hiệu quả để công tác dân vận của Đảng ngày càng có thêm nhiều kết quả và thành tích mới, góp phần củng cố vững chắc mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân, tăng cường và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện thật tốt lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”./.

Hà Thị Khiết

VIDEO