Quán triệt và thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng
Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng - công cụ góp phần ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của cán bộ đảng viên
20:57' 25/4/2012
TCCSĐT - Mục tiêu của công tác kiểm tra, giám sát là nhằm góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; bảo vệ và giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, ngăn ngừa và hạn chế đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng. Để góp phần ngăn chặn và đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên theo tinh thần Nghị quyết Trung ương lần thứ tư, khóa XI, thời gian tới toàn Đảng cần tăng cường công tác này hơn nữa, bằng những giải pháp cụ thể.


Kiểm tra, giám sát của Đảng trong trong thực tế – ưu điểm và hạn chế

Công tác kiểm tra, giám sát luôn được Đảng ta coi trọng trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng từ khi thành lập cho đến nay. Đảng đã xác định: kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng; tổ chức đảng phải tiến hành công tác kiểm tra, giám sát; tổ chức đảng và đảng viên phải chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng; không kiểm tra coi như không lãnh đạo. Những năm qua Đảng ta đã có nhiều nỗ lực trong việc bổ sung, phát triển, hoàn thiện các quan điểm, nguyên tắc và phương pháp của công tác này. Đồng thời đã tăng cường chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của uỷ ban kiểm tra các cấp để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng hiên nay. Tính riêng trong nhiệm kỳ khoá X, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành 34 văn bản, hình thành một hệ thống tương đối đồng bộ các quy định về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng. Đặc biệt, Ban Chấp hành Trung ương khoá X đã ra Nghị quyết về “Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng” và Bộ Chính trị ban hành Kết luận về “Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020” để giải quyết những vấn đề vừa trước mắt, vừa lâu dài trong công tác này của toàn Đảng. Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương khoá XI tiếp tục ra Quyết định 46-QĐ/TW, ngày 1-11-2011 về “Ban hành hướng dẫn thực hiện các quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng trong Chương VII, Chương VIII Điều lệ Đảng” và Bộ Chính trị tiếp tục ra Quyết định số 68-QĐ/TW về “Ban hành Quy chế giám sát trong Đảng”.

Thực hiện các quan điểm, chủ trương chiến lược và chương trình kiểm tra, giám sát đã đề ra, công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảng và uỷ ban kiểm tra các cấp đã có những chuyển biến tích cực, khá toàn diện. Thời gian vừa qua, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp đã chủ động, tích cực thực hiện kiểm tra các lĩnh vực quan trọng như: phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, về Chiến lược cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, cải cách hành chính… Quá trình thực hiện luôn chú trọng những nơi phức tạp, nhạy cảm, những vụ việc bức xúc, nổi cộm. Tính chất, mức độ các cuộc kiểm tra sâu sát, quyết liệt hơn so với trước kia. Giám sát là một nhiệm vụ mới, nhưng quá trình thực hiện đã có kết quả và tác dụng bước đầu trong việc hạn chế và phòng ngừa vi phạm, tiêu cực của tổ chức đảng và đảng viên. Bộ máy tổ chức của uỷ ban kiểm tra các cấp được quan tâm kiện toàn; đội ngũ cán bộ kiểm tra được tăng cường về số lượng và nâng cao chất lượng; chế độ, chính sách đối với cán bộ kiểm tra được xem xét, bổ sung đã tạo được động lực mới cho tính tích cực trong thi hành công vụ.

Thực tế cho thấy, công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ và uỷ ban kiểm tra các cấp đã góp phần giúp các tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, yếu kém, khuyết điểm trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, ngăn ngừa sai phạm. Qua kiểm tra, giám sát đã phát hiện nhiều sơ hở, bất cập trong quản lý kinh tế - xã hội mà người thực thi công vụ lợi dụng để trục lợi, gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, lợi ích chính đáng của người dân; phát hiện những cơ chế, chính sách không phù hợp với thực tế cuộc sống để từ đó làm cơ sở kiến nghị với các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung, từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng vẫn còn những hạn chế, yếu kém như:

Nhận thức của một số cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên về vị trí, vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng chưa đầy đủ. Việc thực hiện một số nhiệm vụ, quy định mới của Đảng còn lúng túng, hiệu quả chưa cao như việc thực hiện chất vấn trong Đảng, thực hiện chức năng giám sát của Đảng… Số đảng viên bị kỷ luật không giảm, xử lý kỷ luật có trường hợp chưa nghiêm, chưa kịp thời.

Uỷ ban kiểm tra và cán bộ kiểm tra một số nơi chưa đủ mạnh, chưa ngang tầm với nhiệm vụ, chưa bám sát cơ sở, địa bàn, lĩnh vực đã dẫn đến để vi phạm xảy ra kéo dài, làm cho tình hình trở nên phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng.

Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng có vai trò hết sức quan trọng để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Trung ương lần thứ tư, khóa XI

Nghị quyết Trung ương lần thứ tư, “Một số vấn đề cấp bách về công tác xây dựng Đảng hiện nay” đã khẳng định: công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực; năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng không ngừng được nâng cao; phương thức lãnh đạo của Đảng từng bước được đổi mới; vai trò lãnh đạo của Đảng được giữ vững; niềm tin của nhân dân với Đảng được củng cố; đội ngũ cán bộ, lãnh đạo, quản lý các cấp đã có bước trưởng thành và tiến bộ về nhiều mặt. Đa số cán bộ, đảng viên có ý thức rèn luyện, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, có ý thức phục vụ nhân dân, được nhân dân tin tưởng.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ. Một trong mấy vấn đề cấp bách nổi lên hàng đầu hiện nay là: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc…”. Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có phần do “Công tác kiểm tra, giám sát, giữ gìn kỷ cương, kỷ luật ở nhiều nơi, nhiều cấp chưa thường xuyên, ráo riết; đấu tranh với những vi phạm còn nể nang, không nghiêm túc”.

Để khắc phục có hiệu quả những hạn chế, yếu kém, tạo được sự chuyển biến rõ rệt trong công tác xây dựng Đảng, mà trọng tâm, xuyên suốt và cấp bách nhất là ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhằm xây dựng Đảng ta thật sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, Nghị quyết Trung ương 4 đã đề ra mục tiêu, phương châm và hệ thống các giải pháp cần thực hiện đồng bộ, trong đó xác định rõ: “Phải làm kiên quyết, kiên trì,…, thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ”, phải “tăng cường công tác kiểm tra, giám sát…” và giao cho uỷ ban kiểm tra các cấp nhiệm vụ chủ trì xây dựng kế hoạch, kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp uỷ đảng nội dung gợi ý cho các cấp uỷ viên trước khi tiến hành tự phê bình và phê bình; đồng thời có trách nhiệm tổ chức kiểm tra, giám sát việc triển khai quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết.

Tinh thần trên cho thấy, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng có vai trò hết sức quan trọng để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Trung ương 4. Có thể nói, đây là  công cụ đắc lực để khắc phục có hiệu quả những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, nhất là trong việc ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Bởi lẽ, để khắc phục tình trạng này nếu chỉ đề cao tính tự giác của cán bộ, đảng viên qua tự phê bình và phê bình không thôi thì chưa đủ, các cấp uỷ còn cần phải thu thập thông tin nhiều chiều để gợi ý cho các cấp uỷ viên và cán bộ, đảng viên thuộc quyền phải kiểm điểm làm rõ những vấn đề đang còn tồn tại hoặc được dư luận đặt ra để qua đó có kết luận, xử lý cụ thể, công minh. Mặt khác, việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương lần này là một đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn trong toàn Đảng, toàn dân có ý nghĩa cực kỳ quan trọng nhằm xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nên càng cần phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát từ bước triển khai quán triệt đến việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện từng nội dung của Nghị quyết để bảo đảm Nghị quyết được thực hiện nghiêm túc, tạo được chuyển biến thực sự, tránh được tình trạng làm lướt, chiếu lệ, hình thức hoặc thái độ cực đoan, quá khích, làm rối nội bộ.

Kiểm tra, giám sát trong Đảng – Công cụ góp phần ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên

Để phát huy vai trò của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong khi thực hiện Nghị quyết Trung ương lần thứ tư, làm cho chúng thực sự là công cụ đắc lực góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, tạo ra được chuyển biến thực sự trong công tác xây dựng Đảng, cần quan tâm một số vấn đề:

Thứ nhất, các cấp ủy Đảng và uỷ ban kiểm tra các cấp phải quán triệt sâu sắc nội dung Nghị quyết Trung ương lần thứ tư. Từ đó chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng với trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao, bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết; người đứng đầu cấp ủy, cán bộ chủ chốt ở mỗi cấp và cấp trên phải thực sự gương mẫu thực hiện để làm gương cho cấp dưới.

Thứ hai, tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát phải với tinh thần kiên quyết, kiên trì, thực sự dân chủ. Khi nhận xét, đánh giá, kết luận, xem xét xử lý tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên vi phạm phải thận trọng, khách quan, công minh, chính xác, thấu tình, đạt lý. Quá trình thực hiện nghiệp vụ phải xác định rõ lộ trình, thời gian thực hiện, thời gian hoàn thành, gắn với thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện và báo cáo kết quả thực hiện.

Thứ ba, cần tiến hành kiểm tra, giám sát từ bước triển khai quán triệt đến việc cụ thể hoá và tổ chức thực hiện từng nội dung của Nghị quyết để bảo đảm Nghị quyết được thực hiện nghiêm túc, tránh được tình trạng làm lướt, “đầu voi, đuôi chuột” hoặc thái độ cực đoan, quá khích. Đặc biệt, cần chú ý tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình chuẩn bị, thực hiện và xử lý kết quả tự phê bình và phê bình.

Ủy ban kiểm tra các cấp cần làm tốt vai trò chủ trì phối hợp với các ban đảng, các tổ chức đảng và các cơ quan liên quan tham mưu, giúp cấp ủy tổ chức lấy ý kiến góp ý của các tổ chức, cá nhân đã nghỉ hưu đối với tập thể và cá nhân các cấp uỷ viên. Đặc biệt là đối với tập thể và cá nhân các Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Cần chuẩn bị cụ thể, sát hợp nội dung gợi ý kiểm điểm, yêu cầu và cách kiểm điểm, tự phê bình và phê bình đối với một số nơi và những người xét thấy cần thiết.

- Cần đôn đốc, theo dõi, kiểm tra cấp uỷ, tổ chức đảng cấp dưới và cán bộ, đảng viên chuẩn bị thực hiện việc tự phê bình, phê bình và sửa chữa, khắc phục hạn chế, yếu kém, vi phạm (nếu có) sau kiểm điểm, nhất là đối với những tập thể, cá nhân được gợi ý kiểm điểm. Đôn đốc, theo dõi, kiểm tra việc xử lý vi phạm đảm bảo công tâm, nghiêm minh.

Thứ tư, Ủy ban kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp cần có hướng dẫn cụ thể việc thực hiện chế độ chất vấn trong Đảng, chuẩn bị tốt nội dung chất vấn tại các kỳ họp Ban Chấp hành Trung ương và ban chấp hành đảng bộ các cấp. Kiểm tra, xem xét việc giải quyết những vụ việc có thông tin hoặc đơn thư phản ánh, khiếu nại, tố cáo, nhất là những vụ việc bức xúc mà dư luận xã hội quan tâm. Kiểm tra, giám sát việc thanh tra, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Bảo đảm xét xử kịp thời, nghiêm minh những vụ án tham nhũng, trước hết là những vụ nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm.

Ngoài ra, cần phối hợp chặt chẽ với các ban đảng, tổ chức đảng và cơ quan liên quan tham mưu, giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban thường vụ cấp uỷ sửa đổi, bổ sung các quy định, chế độ về tổ chức, cán bộ để thực hiện nghiêm túc, có kết quả các giải pháp đã được nêu rõ trong Nghị quyết./.

Ths. Đàm Kiến LậpPhó Vụ trưởng - Văn phòng Trung ương Đảng

VIDEO