Thứ Hai, 16/9/2019
Cứu trợ thì phải khẩn cấp
25/3/2011 15:59' Gửi bài này In bài này

TCCSĐT - Đồng bằng sông Cửu Long đang vụ thu hoạch lúa đông xuân. Chương trình thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo của nông dân đã được triển khai từ ngày 1-3-2011, và đang tiếp tục được triển khai. Thế nhưng, cho đến nay, sau hơn 3 tuần thực hiện thu mua tạm trữ, giá lúa lại đang giảm và lúa thì vẫn tồn đọng trong dân.

Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến giá lúa giảm là doanh nghiệp xuất khẩu gạo gặp khó khăn ở thị trường thế giới. Từ sau Tết Nguyên đán trở lại đây, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã nhiều lần buộc phải hạ giá sàn xuất khẩu gạo với mức hạ khá lớn –mỗi lần khoảng 20 USD/tấn, và giá sàn xuất khẩu hiện nay sau khi giảm còn 480 USD/tấn loại gạo 5% tấm và 460 USD/tấn loại gạo 25% tấm. Đây là động thái bắt buộc bởi trên thị trường thế giới việc tiêu thụ gạo cũng khó khăn, ngay cả Thái Lan cũng phải giảm giá xuất khẩu.

Theo tính toán của Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL - tiến sĩ Lê Văn Bảnh, toàn đồng bằng sông Cửu Long vụ này thu hoạch khoảng 10 triệu tấn lúa, trừ đi lúa tiêu dùng trong dân và dành cho chăn nuôi, vẫn còn khoảng hơn 5,5 triệu tấn lúa hàng hóa. Trong khi đó, số gạo được thu mua tạm trữ là 1 triệu tấn – tương đương 2 triệu tấn lúa. Như vậy số lúa tồn đọng trong dân vẫn hơn 3 triệu tấn. Ngay từ đầu tháng 3 năm nay, khi bắt đầu tổ chức thu mua tạm trữ, các doanh nghiệp và địa phương đều thông báo mọi điều kiện để thực hiện thu mua đều đã sẵn sàng. Thế nhưng giờ đây việc thu mua lại chậm chạp.

Đành rằng chúng ta không thể mua tạm trữ tất cả lượng lúa trong dân, nhưng theo phản ánh chung thì việc thu mua tạm trữ lại đang cầm chừng. Nhiều phương tiện thông tin đại chúng đưa tin, ở một số địa phương như Sóc Trăng, An Giang, Long An, nhiều nông dân chở lúa ra tận đường cái mà vẫn không có người mua hoặc có mua thì trả giá rất thấp.

Theo tiến sĩ Lê Văn Bảnh, có tình trạng một số doanh nghiệp không mặn mà thu mua tạm trữ, cho dù được hỗ trợ lãi suất và chi phí để thực hiện nhiệm vụ này. Một nguyên nhân là doanh nghiệp gặp khó khi chưa ký được hợp đồng xuất khẩu, giá xuất khẩu lại giảm trong khi lãi suất vay ngân hàng lại cao, nhưng nguyên nhân khác không kém phần quan trọng và khá nhạy cảm là nếu cầm chừng như vậy, lúa tồn đọng, dân sẽ phải hạ tiếp giá bán.

Thực tế cho thấy, mua tạm trữ để giảm nguồn lúa gạo trong dân và giúp nông dân giữ giá là chủ trương đúng và vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, khi triển khai thực hiện chủ trương cần thiết này cần có các giải pháp kèm theo, ví như quy định cụ thể trong thời gian nhất định mỗi doanh nghiệp phải bảo đảm thu mua được khối lượng lúa tạm trữ nhất định, tiến độ thực hiện sẽ phải báo cáo thường xuyên, cụ thể. Nếu doanh nghiệp không hoàn thành sẽ phải chịu trách nhiệm cả về hành chính và cả kinh tế. Và muốn vậy phải có sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng. Về chuyện thu mua nông sản tạm trữ cho nông dân để giữ giá, giúp nông dân có lãi như Chính phủ chỉ đạo, đã từng có ý kiến cho rằng cho dù “tạm thì cũng cần phải ổn định”.

Lúc này, trước lượng lúa gạo của vụ này đang quá lớn và đang chậm được tiêu thụ, nhiều chuyên gia thị trường cho rằng có lẽ cần kiến nghị Chính phủ cho phép tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp để tăng lượng gạo mua dự trữ thêm 1 triệu tấn nữa.

Tuy nhiên, trong khi chờ kiến nghị và giải pháp mới, việc cấp bách trước mắt là thực hiện gấp chương trình mua 1 triệu tấn gạo đang có. Có thể cần tính toán cho thực tế hơn lãi suất vay vốn mà doanh nghiệp được hưởng để tạm trữ cũng như các chi phí cần và đủ để thực hiện thu mua, kèm đó là biện pháp xử lý nếu không hoàn thành nhiệm vụ. Đã là cứu trợ thì phải khẩn cấp, kịp thời mới mang lại hiệu quả, nếu không cứu trợ sẽ vô nghĩa.

Tin mới nhất là Hiệp hội Lương thực Việt Nam lại vừa quyết định nâng giá sàn xuất khẩu gạo bắt đầu thực hiện từ ngày 24-3-2011. Theo đó giá sàn xuất khẩu mới đối với gạo 5% tấm là 490 USD/tấn, gạo 25% tấm là 470 USD/tấn. Động thái này sẽ góp thêm phần tác động nâng giá thu mua lúa và đẩy nhanh tiến độ thu mua./.

Phương Đài

Video